Humanitext Reader

亚里士多德 · 前分析篇 §1.2.15#1

第一格与第二格中由相反前提构成的推论

第 67 段,共 123 段 · 希腊语

内容简介

探讨了在第一格和第二格中由相反前提进行三段论推导的可能性。指出在第一格中这是不可能的,而在第二格中则是可能的,前提是处于中项之下的各名词关系为相同或为整体与部分的关系。

§1.2.15#1Ἐν ποίῳ δὲ σχήματι ἔστιν ἐξ ἀντικειμένων προτάσεων συλλογίσασθαι καὶ ἐν ποίῳ οὐκ ἔστιν, ὧδ’ ἔσται φανερόν.
在哪些格中可以从相反的前提中进行推论,而在哪些格中不可以,将通过以下方式变得清楚。
λέγω δʼ ἀντικειμένας εἶναι προτάσεις κατὰ μὲν τὴν λέξιν τέτταρας, οἷον τὸ παντὶ τῷ οὐδενί, καὶ τὸ παντὶ τῷ οὐ παντί, καὶ τὸ τινὶ τῷ οὐδενί, καὶ τὸ τινὶ τῷ οὐ τινί, κατʼ ἀλήθειαν δὲ τρεῖς· τό γὰρ τινὶ τῷ οὐ τινὶ κατὰ τὴν λέξιν ἀντίκειται μόνον.
我所说的在言词上相反的前提有四种,例如“对所有”与“不对任何”,“对所有”与“不合所有”,“对某些”与“不对任何”,以及“对某些”与“不对某些”;但实际上只有三种,因为“对某些”与“不对某些”仅在言词上相反。
τούτων δʼ ἐναντίας μὲν τὰς καθόλου, τὸ παντὶ τῷ μηδενὶ ὑπάρχειν, οἷον τὸ πᾶσαν ἐπιστήμην εἶναι σπουδαίαν τῷ· μηδεμίαν εἶναι σπουδαίαν, τὰς δʼ ἄλλας ἀντικειμένας.
在这些前提中,全称的是相反前提,即“属于所有”与“不属于任何”,例如“一切科学都是优良的”与 “没有科学是优良的”;而其他的是对立前提。
Ἐν μὲν οὖν τῷ πρώτῳ σχήματι οὐκ ἔστιν ἐξ ἀντικειμένων προτάσεων συλλογισμός, οὔτε καταφατικὸς οὔτε ἀποφατικός, καταφατικός μὲν ὅτι ἀμφοτέρας δεῖ καταφατικὰς εἶναι τὰς προτάσεις, αἱ δʼ ἀντικείμεναι φάσις καὶ ἀπόφασις, στερητικός δὲ ὅτι αἱ μὲν ἀντικείμεναι τὸ αὐτὸ τοῦ αὐτοῦ κατηγοροῦσι καὶ ἀπαρνοῦνται, τὸ δʼ ἐν τῷ πρώτῳ μέσον οὐ λέγεται κατʼ ἀμφοῖν, ἀλλʼ ἐκείνου μὲν ἄλλο ἀπαρνεῖται, αὐτὸ δὲ ἄλλου κατηγορεῖται· αὗται δʼ οὐκ ἀντίκεινται.
因此,在第一格中,不存在从相反前提作出的推论,无论是肯定的还是否定的。 肯定的推论不存在,是因为两个前提都必须是肯定的,而相反的前提则是肯定与否定;否定的推论不存在,是因为相反的前提是对相同对象进行相同陈述和否定,但在第一格中,中项并不对两者都被陈述,而是对一者被否定,而其自身对另一者被陈述,这些并不对立。
Ἐν δὲ τῷ μέσῳ σχήματι καὶ ἐκ τῶν ἀντικειμένων καὶ ἐκ τῶν ἐναντίων ἐνδέχεται γίγνεσθαι συλλογισμόν.
但在中格中,既可以从对立的前提,也可以从相反的前提中产生推论。
ἔστω γὰρ ἀγαθὸν μὲν ἐφʼ οὗ Α, ἐπιστήμη δὲ ἐφʼ οὗ Β καὶ Γ. εἰ δὴ πᾶσαν ἐπιστήμην σπουδαίαν ἔλαβε καὶ μηδεμίαν, τὸ Α τῷ Β παντὶ ὑπάρχει καὶ τῷ οὐδενί, ὥστε τὸ Β τῷ Γ οὐδενί·
设 A是“好”,B和Γ是“科学”。 如果有人假定一切科学都是优良的,且没有科学是优良的,则A属于所有B,且不属于任何[Γ],因此B不属于任何Γ。
οὐδεμία ἄρα ἐπιστήμη ἐπιστήμη ἐστίν.
所以,没有科学是科学。
ὁμοίως δὲ καὶ εἰ πᾶσαν λαβὼν σπουδαίαν τὴν ἰατρικὴν μὴ σπουδαίαν ἔλαβε· τῷ μὲν γὰρ Β παντὶ τὸ Α, τῷ δὲ Γ οὐδενί, ὥστε ἡ τὶς ἐπιστήμη οὐκ ἔσται ἐπιστήμη.
同样,如果有人假定一切科学都是优良的,而假定医学不是优良的,也是如此;因为A属于所有B,但不属于任何Γ,因此某科学将不是科学。
καὶ εἰ τῷ μὲν Γ παντὶ τὸ Α, τῷ δὲ Β μηδενί, ἔστι δὲ τὸ μὲν Β ἐπιστήμη, τὸ δὲ Γ ἰατρική, τὸ δὲ ὑπόληψις· οὐδεμίαν γὰρ ἐπιστήμην ὑπόληψιν λαβὼν εἴληφε τινὰ εἶναι ὑπόληψιν.
此外,如果A属于所有Γ,而不属于任何B,且B是“科学”,Γ是“医学”,[A]是“信念”;因为在假定没有科学是信念的同时,他也假定了某些[科学]是信念。
διαφέρει δὲ τοῦ πάλαι τῷ ἐπὶ τῶν ὅρων ἀντιστρέφεσθαι· πρότερον μὲν γὰρ πρὸς τῷ Β, νῦν δὲ πρὸς τῷ Γ τὸ καταφατικόν.
这与之前的情况不同,在于名词的换位;因为之前肯定是在B上,而现在是在Γ上。
καὶ ἂν ᾖ δὲ μὴ καθόλου ἡ ἑτέρα πρότασις, ὡσαύτως· ἀεὶ γὰρ τὸ μέσον ἐστὶν ὃ ἀπὸ θατέρου μὲν ἀποφατικῶς λέγεται, κατὰ θατέρου δὲ καταφατικῶς.
即使其中一个前提不是全称的,也是一样;因为中项总是那个对一者否定、对另一者肯定地陈述的概念。
ὥστʼ ἐνδέχεται τἀντικείμενα περαίνεσθαι, πλὴν οὐκ ἀεὶ οὐδὲ πάντως, ἀλλʼ ἐὰν οὕτως ἔχῃ τὰ ὑπὸ τὸ μέσον ὥστʼ ἢ ταὐτὰ εἶναι ἢ ὅλον πρὸς μέρος.
因此,相反的结论是可以得出的,只是并非总是或在任何情况下都可以,而是当处于中项之下的名词相互关系为:要么相同,要么为整体与部分的关系。
ἄλλως δʼ ἀδύνατον· οὐ γὰρ ἔσονται οὐδαμῶς αἱ προτάσεις οὔτʼ ἐναντίαι οὔτʼ ἀντικείμεναι.
否则是不可能的;因为前提无论如何都不会是相反或对立的。

词汇与语法注释

  1. 63b25κατὰ μὲν τὴν λέξιν — “在言词上”的 κατὰ τὴν λέξιν 与“在实际上”的 κατʼ ἀλήθειαν 相对立。在言词上有四种对立(全称肯定与全称否定、全称肯定与特称否定、特称肯定与全称否定、特称肯定与特称否定),但由于“某些是”与“某些不是”可以同时为真(下反对关系),在逻辑实质上不构成真正对立,因此实质对立只有三种。
  2. 63b36τὸ δʼ ἐν τῷ πρώτῳ μέσον — 对第一格中项语法作用的说明。中项(τὸ μέσον)是主语,后接的从句指出“并不对两者都被陈述(οὐ λέγεται κατʼ ἀμφοῖν)”,而是“另一事物(ἄλλο,即大项)对它(ἐκείνου,即中项)被否定,而它自身(αὐτό,即中项)对另一事物(ἄλλου,即小项)被陈述”。此处必须理清 ἐκείνου 与 αὐτό 的语法指代关系。
  3. 64a3τῷ οὐδενί — 在紧接 τὸ Α τῷ Β παντὶ ὑπάρχ意为“A属于所有B”之后的 καὶ τῷ οὐδενί(且不对任何……)中,与格的指代对象 Γ(或代表 Γ 的词)被省略了。根据第二格的前提关系(A-B, A-Γ)以及 B 和 Γ 都被设定为“科学”这一同类名词的上下文,应补出省略的项为 Γ 来理解。
  4. 64a9εἴληφε τινὰ εἶναι ὑπόληψιν — 不定代词 τινά(阴性单数宾格)指代“某门科学”或“某一事物(医学)”,充当不定式短语的主语。句意为:在假定 A(信念)不属于任何 B(科学)这一全称否定前提的同时,由于假定了 A 属于所有 Γ(医学)且医学是科学(B)的一部分,因此实际上也默认假定(εἴληφε)了“某些科学是信念”,从而隐含了对立。

引用这一段

亚里士多德, 前分析篇 §1.2.15#1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg001.humanitext-grc2:1.2.15%231

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。