Humanitext Reader

埃斯库罗斯 · 复仇女神 §84-178

克吕泰涅斯特拉的亡魂与复仇女神的觉醒

第 2 段,共 11 段 · 希腊语

内容简介

阿波罗请求赫耳墨斯护送奥瑞斯特斯前往雅典并离去。随后,克吕泰涅斯特拉的亡魂出现,严厉责备并唤醒沉睡中的复仇女神。复仇女神醒来后痛苦地控诉,谴责阿波罗等年轻神明蹂躏古老法律、庇护弑母罪犯的不义行径。

§84καὶ γὰρ κτανεῖν σ᾽ ἔπεισα μητρῷον δέμας.
因为我也曾说服你杀死你母亲的身体。
§85ἄναξ Ἄπολλον, οἶσθα μὲν τὸ μὴ ᾽δικεῖν: §86ἐπεὶ δ᾽ ἐπίστᾳ, καὶ τὸ μὴ ᾽μελεῖν μάθε.
阿波罗王啊,你确实知道如何不行不义;既然你知晓这一点,也请学会不要忽视我。
§87σθένος δὲ ποιεῖν εὖ φερέγγυον τὸ σόν.
你的力量足以保证行善。
§88μέμνησο, μὴ φόβος σὲ νικάτω φρένας.
记住,切莫让恐惧战胜你的心灵。
§89σὺ δ᾽, αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός, §90Ἑρμῆ, φύλασσε: κάρτα δ᾽ ὢν ἐπώνυμος §91πομπαῖος ἴσθι, τόνδε ποιμαίνων ἐμὸν §92ἱκέτην.
而你,同父的亲兄弟,赫耳墨斯啊,守护他吧;名副其实地,成为他的引路者,引导我这叹愿者。
σέβει τοι Ζεὺς τόδ᾽ ἐκνόμων σέβας, §93ὁρμώμενον βροτοῖσιν εὐπόμπῳ τύχῃ.
宙斯确实尊重这些法外之人所寄予的敬意,当他们以良好的引导之运在凡人中出发时。
§94εὕδοιτ᾽ ἄν, ὠή, καὶ καθευδουσῶν τί δεῖ;
你们还在睡吗,喂! 沉睡之人有何用处?
§95ἐγὼ δ᾽ ὑφ᾽ ὑμῶν ὧδ᾽ ἀπητιμασμένη §96ἄλλοισιν ἐν νεκροῖσιν, ὧν μὲν ἔκτανον §97ὄνειδος ἐν φθιτοῖσιν οὐκ ἐκλείπεται, §98αἰσχρῶς δ᾽ ἀλῶμαι: προυννέπω δ᾽ ὑμῖν ὅτι
而我,被你们这般冷落,在其他死者中,因我所杀之人,在亡者中的指责从未停息,我在耻辱中徘徊。
§99ἔχω μεγίστην αἰτίαν κείνων ὕπο: §100παθοῦσα δ᾽ οὕτω δεινὰ πρὸς τῶν φιλτάτων, §101οὐδεὶς ὑπέρ μου δαιμόνων μηνίεται, §102κατασφαγείσης πρὸς χερῶν μητροκτόνων.
我对你们宣告,我承受着来自他们最沉重的指责;虽然我从最亲爱的人那里遭受了如此可怕的对待,却无一位神明为我发怒,尽管我是被弑母之手所屠杀。
§103ὁρᾶτε πληγὰς τάσδε καρδίας ὅθεν.
看我这心上的伤口,以及它们因何而来。
§104εὕδουσα γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται, §105ἐν ἡμέρᾳ δὲ μοῖρ᾽ ἀπρόσκοπος βροτῶν.
因为沉睡的心灵在双眼中闪耀,而在白昼中,凡人的命运是无法预见的。
§106ἦ πολλὰ μὲν δὴ τῶν ἐμῶν ἐλείξατε, §107χοάς τ᾽ ἀοίνους, νηφάλια μειλίγματα, §108καὶ νυκτίσεμνα δεῖπν᾽ ἐπ᾽ ἐσχάρᾳ πυρὸς §109ἔθυον, ὥραν οὐδενὸς κοινὴν θεῶν.
你们确实舔食了许多我的祭品,无酒的奠酒,清醒的抚慰礼,我曾在火的祭坛上祭献庄严的夜宴,在不与任何神明共有的时辰。
§110καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα.
如今我看到这一切都被践踏在脚下。
§111ὁ δ᾽ ἐξαλύξας οἴχεται νεβροῦ δίκην, §112καὶ ταῦτα κούφως ἐκ μέσων ἀρκυστάτων §113ὤρουσεν ὑμῖν ἐγκατιλλώψας μέγα.
而他已如小鹿般逃之夭夭,并且轻而易举地从网罗中央跳跃而出,极大地嘲弄着你们。
§114ἀκούσαθ᾽ ὡς ἔλεξα τῆς ἐμῆς περὶ §115ψυχῆς, φρονήσατ᾽, ὦ κατὰ χθονὸς θεαί.
听听我是如何为我的生命而控诉的;清醒过来吧,地下的女神们!
§116ὄναρ γὰρ ὑμᾶς νῦν Κλυταιμήστρα καλῶ.
因为如今我克吕泰涅斯特拉在梦中召唤你们。
§117ʽμ̔υγμός.
[低微的呻吟。
ʼ §118μύζοιτ᾽ ἄν, ἁνὴρ δ᾽ οἴχεται φεύγων πρόσω: §119φίλοι γάρ εἰσιν οὐκ ἐμοῖς προσεικότες.
]你们呻吟吧,但那人已逃往远方;因为我的支持者并不像我敌人的支持者。
§120ʽμ̔υγμός.
[低微的呻吟。
ʼ §121ἄγαν ὑπνώσσεις κοὐ κατοικτίζεις πάθος: §122φονεὺς δ᾽ Ὀρέστης τῆσδε μητρὸς οἴχεται.
]你睡得太深,不怜悯我的痛苦;杀人凶手奥瑞斯特斯,这个弑母者已经逃走。
§123ʽὡ̓γμός.
[尖锐的哀鸣。
ʼ §124ὤζεις, ὑπνώσσεις: οὐκ ἀναστήσει τάχος;
]你哀鸣,你沉睡;还不快快起来?
§125τί σοι πέπρωται πρᾶγμα πλὴν τεύχειν κακά;
除了制造灾祸,你命中注定还有什么差使?
§126ʽὡ̓γμός.
[尖锐的哀鸣。
ʼ §127ὕπνος πόνος τε κύριοι συνωμόται §128δεινῆς δρακαίνης ἐξεκήραναν μένος.
]睡眠与劳累,这两位强大的共谋者,已经枯竭了那可怕雌龙的愤怒力量。
§129ʽμ̔υγμὸς διπλοῦς ὀξύς.
[尖锐的双重呻吟。
ʼ §130λαβὲ λαβὲ λαβὲ λαβέ, φράζου.
]抓住、抓住、抓住、抓住,留神!
§131ὄναρ διώκεις θῆρα, κλαγγαίνεις δ᾽ ἅπερ §132κύων μέριμναν οὔποτ᾽ ἐκλείπων πόνου.
你在梦中追逐野兽,狂吠着,就像一只从未放弃劳碌之念的猎犬。
§133τί δρᾷς;
你在做什么?
ἀνίστω, μή σε νικάτω πόνος, §134μηδ᾽ ἀγνοήσῃς πῆμα μαλθαχθεῖσ᾽ ὕπνῳ.
起来,不要让疲劳战胜你,也不要因为睡眠而软化,忽视了损失。
§135ἄλγησον ἧπαρ ἐνδίκοις ὀνείδεσιν: §136τοῖς σώφροσιν γὰρ ἀντίκεντρα γίγνεται.
用公正的指责来刺痛你的心;因为对于明智者而言,这会成为鞭策。
§137σὺ δ᾽ αἱματηρὸν πνεῦμ᾽ ἐπουρίσασα τῷ, §138ἀτμῷ κατισχναίνουσα, νηδύος πυρί, §139ἕπου, μάραινε δευτέροις διώγμασιν.
而你,将血腥的气息吹向他,用那蒸汽,用你腹中的火焰使他枯萎,追赶他,用第二次追击使他消亡!
§140ἔγειρ᾽, ἔγειρε καὶ σὺ τήνδ᾽, ἐγὼ δὲ σέ.
唤醒她,也唤醒这一位,而我来唤醒你。
§141εὕδεις;
你在睡吗?
ἀνίστω, κἀπολακτίσασ᾽ ὕπνον, §142ἰδώμεθ᾽ εἴ τι τοῦδε φροιμίου ματᾷ.
起来,踢开睡眠,让我们看看这序曲是否有任何徒劳。
§143ἰοὺ ἰοὺ πόπαξ.
哎呀,哎呀,太可悲了!
ἐπάθομεν, φίλαι,— §144ἦ πολλὰ δὴ παθοῦσα καὶ μάτην ἐγώ,— §145ἐπάθομεν πάθος δυσαχές, ὦ πόποι, §146ἄφερτον κακόν.
我们遭受了痛苦,朋友们,—— 确实,我也遭受了许多痛苦,而且是徒劳的,—— 我们遭受了难以忍受的痛苦,啊,神明啊,无法承受的灾祸。
§147ἐξ ἀρκύων πέπτωκεν οἴχεταί θ᾽ ὁ θήρ— §148ὕπνῳ κρατηθεῖσ᾽ ἄγραν ὤλεσα.
野兽已从网中跌出,逃之夭夭—— 被睡眠征服,我失去了猎物。
§149ἰὼ παῖ Διός, ἐπίκλοπος πέλει,— §150νέος δὲ γραίας δαίμονας καθιππάσω,— §151τὸν ἱκέταν σέβων, ἄθεον ἄνδρα καὶ §152τοκεῦσιν πικρόν, §153τὸν μητραλοίαν δ᾽ ἐξέκλεψας ὢν θεός.
啊,宙斯之子,你是个小偷,—— 你虽年轻,却践踏了古老的神明,—— 敬重那个叹愿者,那无神之人,那对父母残酷的人,你虽为神,却偷走了那个弑母者。
§154τί τῶνδ᾽ ἐρεῖ τις δικαίως ἔχειν;
—— 谁能说这些事情中有任何一件是公正的?
§155ἐμοὶ δ᾽ ὄνειδος ἐξ ὀνειράτων μολὸν §156ἔτυψεν δίκαν διφρηλάτου §157μεσολαβεῖ κέντρῳ §158ὑπὸ φρένας, ὑπὸ λοβόν.
而对我,那来自梦境的指责击中了我,宛如战车御者手握中段的刺棒,刺入心底,刺入肝脏深处。
§160πάρεστι μαστίκτορος δαΐου δαμίου §161βαρὺ τὸ περίβαρυ κρύος ἔχειν.
—— 留给我们的只有承受那残酷的公家鞭笞者沉重、极度沉重的冰冷。
§162τοιαῦτα δρῶσιν οἱ νεώτεροι θεοί, §163κρατοῦντες τὸ πᾶν δίκας πλέον §164φονολιβῆ θρόνον §165περὶ πόδα, περὶ κάρα.
年轻的神明们做着这样的事,彻底超越了正义进行统治,那滴着鲜血的王座,从脚下,到头顶。
§166πάρεστι γᾶς ὀμφαλὸν προσδρακεῖν αἱμάτων §167βλοσυρὸν ἀρόμενον ἄγος ἔχειν.
—— 可以看见大地的石脐上,承载着承自它自身的、令人毛骨悚然的血污。
§168ἐφεστίῳ δὲ μάντις ὢν μιάσματι §170μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος, §171παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων, §172παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.
虽为预言者,他却用家炉的污秽弄脏了内殿,自作主张,自招祸端,违背神明的律法去尊重凡人的事务,并毁灭了古老的命运女神。
§173κἀμοί γε λυπρός, καὶ τὸν οὐκ ἐκλύσεται, §175ὑπό τε γᾶν φυγὼν οὔ ποτ᾽ ἐλευθεροῦται.
他对我也是可憎的,他绝无法解救那人,即使他逃到地下,也永远无法获得自由。
§176ποτιτρόπαιος ὢν δ᾽ ἕτερον ἐν κάρᾳ §177μιάστορ᾽ ἐγγενῆ πάσεται.
他作为寻求净化的叹愿者,其头顶上将承受另一个同族的复仇者之怨。
§178ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος
出去,我命令你们,立刻离开这大殿!

词汇与语法注释

  1. 92τόδ᾽ ἐκνόμων σέβας — ἐκνόμων 是指“法外之人(即被流放的叹愿者)”的属格,σέβας 意为“敬意”或“神圣权利”。因此,该短语意为“这些法外叹愿者所享有的神圣权利”或“他们向神明表达的敬意”,表明宙斯尊重这种关系。
  2. 104εὕδουσα γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται — “沉睡的心灵在双眼中闪耀”这一表达展示了希腊悲剧中的比喻观念,即在肉眼闭合的睡眠中,心灵的内在之眼(洞察力或预知能力)会被激活,使事物看得更为清晰。
  3. 156δίκαν διφρηλάτου μεσολαβεῖ κέντρῳ — δίκαν 是对格的副词性用法,意为“如同”(后置)。μεσολαβεῖ κέντρῳ 意为“手握中段的刺棒”,描绘了战车御者紧握刺棒用力击打的姿态,以此隐喻直击内心的强烈指责之痛。
  4. 176πάσεται — πάσεται 是 πατέομαι(品尝、遭受)的将来时,译为“(在他的头上)遭受/尝到(另一个复仇者)”。也可以解释为 πάομαι(获取、承受)的将来时,但两者在“切身承受痛苦或灾祸”的语义上是一致的。

引用这一段

埃斯库罗斯, 复仇女神 §84-178. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0085.tlg007.humanitext-grc1:84-178

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。