Humanitext Reader

埃斯库罗斯 · 复仇女神 §1-83

皮提亚的祈祷与阿波罗的庇护

第 1 段,共 11 段 · 希腊语

内容简介

女先知回顾了德尔斐神示所的历史,但在内殿发现一名满身是血的男子和沉睡的恐怖怪物后惊恐逃走。随后阿波罗现身,承诺保护俄瑞斯忒斯并指示他逃往雅典。

§1Πρῶτον μὲν εὐχῇ τῇδε πρεσβεύω θεῶν §2τὴν πρωτόμαντιν Γαῖαν: ἐκ δὲ τῆς Θέμιν, §3ἣ δὴ τὸ μητρὸς δευτέρα τόδ᾽ ἕζετο
首先,在这一祷告中,我将诸神中的首位献给大地,首位女先知;继她之后是忒弥斯,据说,她紧随其母,第二位坐上了这神示之座。
§4μαντεῖον, ὡς λόγος τις: ἐν δὲ τῷ τρίτῳ §5λάχει, θελούσης, οὐδὲ πρὸς βίαν τινός, §6Τιτανὶς ἄλλη παῖς Χθονὸς καθέζετο,
而在第三个顺位中,在忒弥斯的同意下,并非迫于任何人的暴力,另一位大地的女儿、提坦女神坐到了这里,即福柏。
§7Φοίβη: δίδωσι δ᾽ ἣ γενέθλιον δόσιν §8Φοίβῳ: τὸ Φοίβης δ᾽ ὄνομ᾽ ἔχει παρώνυμον.
她将这作为诞辰礼物送给了福波斯,他因此继承了福柏的名字。
§9λιπὼν δὲ λίμνην Δηλίαν τε χοιράδα, §10κέλσας ἐπ᾽ ἀκτὰς ναυπόρους τὰς Παλλάδος, §11ἐς τήνδε γαῖαν ἦλθε Παρνησοῦ θ᾽ ἕδρας.
他离开了提洛的湖泊与礁石,驶向帕拉斯那船只往来的海岸,来到了这片土地和帕耳那索斯的居所。
§12πέμπουσι δ᾽ αὐτὸν καὶ σεβίζουσιν μέγα §13κελευθοποιοὶ παῖδες Ἡφαίστου, χθόνα §14ἀνήμερον τιθέντες ἡμερωμένην.
护送并极力尊崇他的是开路者赫菲斯托斯的子孙,他们将荒凉的土地开垦为温顺之地。
§15μολόντα δ᾽ αὐτὸν κάρτα τιμαλφεῖ λεώς, §16Δελφός τε χώρας τῆσδε πρυμνήτης ἄναξ.
他到来时,人民极力尊崇他,此地的掌舵者和国王德尔福斯亦是如此。
§17τέχνης δέ νιν Ζεὺς ἔνθεον κτίσας φρένα §18ἵζει τέταρτον τοῖσδε μάντιν ἐν θρόνοις: §19Διὸς προφήτης δ᾽ ἐστὶ Λοξίας πατρός.
宙斯使他的心灵充满预言之术,让他作为第四位先知坐在这神座上;洛克西阿斯是其父宙斯的代言人。
§20τούτους ἐν εὐχαῖς φροιμιάζομαι θεούς.
我在祷告的序言中称颂这些神明。
§21Παλλὰς προναία δ᾽ ἐν λόγοις πρεσβεύεται.
门前的帕拉斯也在我的言辞中受到尊崇。
§22σέβω δὲ νύμφας, ἔνθα Κωρυκὶς πέτρα §23κοίλη, φίλορνις, δαιμόνων ἀναστροφή:
我亦敬奉众宁芙,那里有科律基亚凹陷的岩石,为鸟儿所爱,是神灵聚居之所。
§24Βρόμιος ἔχει τὸν χῶρον, οὐδ᾽ ἀμνημονῶ, §25ἐξ οὗτε Βάκχαις ἐστρατήγησεν θεός, §26λαγὼ δίκην Πενθεῖ καταρράψας μόρον:
勃罗弥奥斯亦占领了此地,我未曾忘却,自那神率领巴克科斯女信徒出征,像捕兔般为彭透斯织就死期起。
§27Πλειστοῦ τε πηγὰς καὶ Ποσειδῶνος κράτος §28καλοῦσα καὶ τέλειον ὕψιστον Δία, §29ἔπειτα μάντις ἐς θρόνους καθιζάνω.
呼唤普勒伊斯托斯之源泉、波塞冬之力,以及最崇高、使万物圆满的宙斯,随后我便作为先知坐上神座。
§30καὶ νῦν τυχεῖν με τῶν πρὶν εἰσόδων μακρῷ §31ἄριστα δοῖεν: κεἰ παρ᾽ Ἑλλήνων τινές,
愿诸神赐予我,使如今的入殿远比往昔更为吉祥。
§32ἴτων πάλῳ λαχόντες, ὡς νομίζεται. §33μαντεύομαι γὰρ ὡς ἂν ἡγῆται θεός.
若有希腊人在此,愿他们按惯例抽签依次入内,因为我将依神明的指引进行预言。
§34ἦ δεινὰ λέξαι, δεινὰ δ᾽ ὀφθαλμοῖς δρακεῖν, §35πάλιν μ᾽ ἔπεμψεν ἐκ δόμων τῶν Λοξίου, §36ὡς μήτε σωκεῖν μήτε μ᾽ ἀκταίνειν βάσιν:
真是可怕得难以言表,可怕得双眼不忍目睹,洛克西阿斯的殿堂将我驱退,以至于我无法支持脚步,也无法前行。
§37τρέχω δὲ χερσίν, οὐ ποδωκείᾳ σκελῶν. §38δείσασα γὰρ γραῦς οὐδέν, ἀντίπαις μὲν οὖν.
我用双手爬行,而非靠双腿的迅捷,因为受惊的老妇如同无物,甚至如同孩童。
§39ἐγὼ μὲν ἕρπω πρὸς πολυστεφῆ μυχόν: §40ὁρῶ δ᾽ ἐπ᾽ ὀμφαλῷ μὲν ἄνδρα θεομυσῆ §41ἕδραν ἔχοντα προστρόπαιον, αἵματι §42στάζοντα χεῖρας καὶ νεοσπαδὲς ξίφος §43ἔχοντ᾽ ἐλαίας θ᾽ ὑψιγέννητον κλάδον, §44λήνει μεγίστῳ σωφρόνως ἐστεμμένον, §45ἀργῆτι μαλλῷ: τῇδε γὰρ τρανῶς ἐρῶ.
我爬向那饰满花冠的内殿,却见在石脐处,有一个为神所憎的男人,占着叹愿者的座位,他的双手正滴着鲜血,手持一柄刚拔出的剑,以及一枝高耸的橄榄枝,上面虔敬地缠绕着极大的羊毛束,即洁白的羊毛,在这一点上我将说得明白。
§46πρόσθεν δὲ τἀνδρὸς τοῦδε θαυμαστὸς λόχος §47εὕδει γυναικῶν ἐν θρόνοισιν ἥμενος.
在这男人面前,有一群奇特的女人正坐在椅子上沉睡。
§48οὔτοι γυναῖκας, ἀλλὰ Γοργόνας λέγω, §49οὐδ᾽ αὖτε Γοργείοισιν εἰκάσω τύποις.
决非女人,我该称她们为戈耳工,却又不能将她们比作戈耳工的模样。
§50εἶδόν ποτ᾽ ἤδη Φινέως γεγραμμένας §51δεῖπνον φερούσας: ἄπτεροί γε μὴν ἰδεῖν §52αὗται, μέλαιναι δ᾽ ἐς τὸ πᾶν βδελύκτροποι:
我以前曾见过画像,描绘她们抢夺菲纽斯宴席的场景;但眼前的这些没有翅膀,全身漆黑,令人极度憎恶。
§53ῥέγκουσι δ᾽ οὐ πλατοῖσι φυσιάμασιν: §54ἐκ δ᾽ ὀμμάτων λείβουσι δυσφιλῆ λίβα: §55καὶ κόσμος οὔτε πρὸς θεῶν ἀγάλματα §56φέρειν δίκαιος οὔτ᾽ ἐς ἀνθρώπων στέγας.
她们的鼻息令人无法靠近地打着呼噜,眼睛里滴下令人厌恶的恶臭液体;她们的装束既不配带到神明的塑像前,也不配带进凡人的屋宇。
§57τὸ φῦλον οὐκ ὄπωπα τῆσδ᾽ ὁμιλίας §58οὐδ᾽ ἥτις αἶα τοῦτ᾽ ἐπεύχεται γένος §59τρέφουσ᾽ ἀνατὶ μὴ μεταστένειν πόνον.
我从未见过这群同伙的族类,亦不知哪片土地敢自夸培育了这一种族却能免受惩罚、不为随后的辛劳而叹息。
§60τἀντεῦθεν ἤδη τῶνδε δεσπότῃ δόμων §61αὐτῷ μελέσθω Λοξίᾳ μεγασθενεῖ.
至于接下来的事情,就让这殿堂的主人、威力无比的洛克西阿斯自己去操心吧。
§62ἰατρόμαντις δ᾽ ἐστὶ καὶ τερασκόπος §63καὶ τοῖσιν ἄλλοις δωμάτων καθάρσιος.
他是医治的先知与凶吉的观察者,亦能为他人的屋宇驱邪净化。
§64οὔτοι προδώσω: διὰ τέλους δέ σοι φύλαξ §65ἐγγὺς παρεστὼς καὶ πρόσω δ᾽ ἀποστατῶν §66ἐχθροῖσι τοῖς σοῖς οὐ γενήσομαι πέπων.
我决不背弃你;我将始终作为你的守护者,或近在咫尺,或远在天涯,决不对你的仇敌变得温和。
§67καὶ νῦν ἁλούσας τάσδε τὰς μάργους ὁρᾷς: §68ὕπνῳ πεσοῦσαι δ᾽ αἱ κατάπτυστοι κόραι, §69γραῖαι παλαιαὶ παῖδες, αἷς οὐ μίγνυται §70θεῶν τις οὐδ᾽ ἄνθρωπος οὐδὲ θήρ ποτε:
如今你已看到这些疯狂的女子被捕获;这些令人唾弃的少女已陷入沉睡,她们是远古的老妇之女,无论神明、凡人还是野兽,皆不与她们往来。
§71κακῶν δ᾽ ἕκατι κἀγένοντ᾽, ἐπεὶ κακὸν §72σκότον νέμονται Τάρταρόν θ᾽ ὑπὸ χθονός, §73μισήματ᾽ ἀνδρῶν καὶ θεῶν Ὀλυμπίων.
她们为了邪恶而生,因为她们栖息于地下的邪恶黑暗与塔耳塔洛斯,是凡人与奥林波斯诸神所共同憎恶的存在。
§74ὅμως δὲ φεῦγε μηδὲ μαλθακὸς γένῃ. §75ἐλῶσι γάρ σε καὶ δι᾽ ἠπείρου μακρᾶς §76†βιβῶντ᾽ ἀν᾽ ἀεὶ† τὴν πλανοστιβῆ χθόνα §77ὑπέρ τε πόντον καὶ περιρρύτας πόλεις.
尽管如此,你仍要逃跑,切莫软弱;因为她们将追赶你穿过广阔的大陆,穿过你永远彷徨流浪的土地,越过海洋与波涛环绕的城邦。
§78καὶ μὴ πρόκαμνε τόνδε βουκολούμενος §79πόνον: μολὼν δὲ Παλλάδος ποτὶ πτόλιν §80ἵζου παλαιὸν ἄγκαθεν λαβὼν βρέτας.
不要心怀这份痛苦而预先疲惫不堪;去到帕拉斯的城邦,抱住她那古老的木雕神像坐下。
§81κἀκεῖ δικαστὰς τῶνδε καὶ θελκτηρίους §82μύθους ἔχοντες μηχανὰς εὑρήσομεν, §83ὥστ᾽ ἐς τὸ πᾶν σε τῶνδ᾽ ἀπαλλάξαι πόνων.
在那里,我们有审判此事的人们和抚慰心灵的言语,必能找到方法,使你彻底从这些痛苦中解脱出来。

词汇与语法注释

  1. §3μητρὸς δευτέρα — 描绘忒弥斯的表达。μητρὸς 为比较属格,修饰 δευτέρα,意为“继其母(该亚)之后第二位”。这表明了直接从其母该亚继承神示所的历史顺序。
  2. §25ἐξ οὗτε — 意为“自……之时起(以来)”的连词短语。这里指彭透斯悲剧性死亡这一事件的起点,解释了狄奥尼索斯开始在神示所受到崇拜的缘由。
  3. §36ὡς μήτε σωκεῖν — 引入结果的 ὡς + 不定词句型,意为“以至于我不能……”。修饰前一行的 πάλιν μ᾽ ἔπεμψεν(将我驱退),描绘了女先知所遭受的心理和生理上的极大震撼。
  4. §76βιβῶντ᾽ ἀν᾽ ἀεὶ — 文本带有短剑号(†)的受损之处,传抄存在混乱。一般理解为 βαίνω 的现在分词(迈步、前行)与副词 ἀεί 的结合,作为宾格分词修饰前一行的宾格代名词 σε(俄瑞斯忒斯),意为“当你永远漫步前行时”。

引用这一段

埃斯库罗斯, 复仇女神 §1-83. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0085.tlg007.humanitext-grc1:1-83

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。