Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §9.8.1-9.8.4

士兵要求出战与法比乌斯发表演说

第 677 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

执政官们计划利用敌人的侮辱与包围带来的紧迫感,激发起士兵们自发的战斗意志,以恢复军队的和谐。正如所料,满怀愤怒的罗马士兵们涌向执政官的营帐要求出战,于是法比乌斯挺身而出准备发表集会演说。

§9.8.1βουλόμενοι δὴ τὸ στασιάζον ἐκ τῆς στρατιᾶς ἐξελεῖν εἰς τέλος καὶ καταστῆσαι πάλιν εἰς τὴν ἐξ ἀρχῆς ὁμόνοιαν ἅπαν τὸ πλῆθος, καὶ εἰς ἓν τοῦτο πᾶσαν εἰσφερόμενοι βουλήν τε καὶ πρόνοιαν, ἐπειδὴ οὔτε κολάσει μέρους τινὸς σωφρονέστερον ἀποδοῦναι τὸ λοιπὸν ἦν, πολὺ καὶ αὔθαδες ὑπάρχον καὶ τὰ ὅπλα ἐν ταῖς χερσὶν ἔχον, οὔτε πειθοῖ προσαγαγέσθαι λόγων τοὺς οὐδὲ πεισθῆναι βουλομένους, δύο ταύτας ὑπέλαβον ἔσεσθαι τῶν στασιαζόντων αἰτίας τῆς διαλλαγῆς, τοῖς μὲν ἐπιεικεστέρας μετειληφόσι φύσεως — ἐνῆν γάρ τι καὶ τοιοῦτον ἐν τῷ πολλῷ — τὴν ἐπὶ τοῖς ὀνειδισμοῖς τῶν πολεμίων αἰσχύνην, τοῖς δὲ δυσαγώγοις ἐπὶ τὸ καλόν, §9.8.2ἣν ἅπασα δέδοικεν ἀνθρώπου φύσις ἀνάγκην.
由于他们确实渴望将军队中的叛乱因素彻底消除,并使全体民众重新恢复最初的和睦,而且将一切谋略与远见都倾注于这唯一的目标上,因为他们既不可能通过惩罚一部分人来使其余的人变得更理智——因为其余的人人数众多且傲慢,并且手里握着武器——也不可能用言语的劝说来争取那些甚至不愿被说服的人,因此他们认为使叛乱者达成和解的因素将有以下两点:对于那些秉性较为温和的人(因为在民众中确实也有这样一些人),是对敌人的侮辱感到羞耻;而对于那些难以引导向善的人,则是一切人类天性所害怕的强制。
ἵνα δὴ ταῦτα γένοιτο ἀμφότερα, ἐφῆκαν τοῖς πολεμίοις λόγῳ τʼ αἰσχύνειν κακίζοντας σφῶν ὡς ἄνανδρον τὴν ἡσυχίαν, καὶ ἔργοις ὑπεροψίας τε καὶ καταφρονήσεως πολλῆς γινομένοις ἀναγκάζειν ἀγαθοὺς γενέσθαι τοὺς ἑκουσίως εἶναι μὴ βουλομένους.
为了使这两点都能实现,他们听任敌人用言语羞辱他们,将他们的静默斥为懦弱,并以极度傲慢和蔑视的行为,强迫那些不愿自愿勇敢的人变得勇敢起来。
γινομένων γὰρ τούτων πολλὰς ἐλπίδας εἶχον ἥξειν ἐπὶ τὸ στρατήγιον ἅπαντας ἀγανακτοῦντας καὶ καταβοῶντας καὶ κελεύοντας ἡγεῖσθαι σφῶν ἐπὶ τοὺς πολεμίους· ὅπερ καὶ συνέβη.
因为他们抱有很大希望,认为一旦发生这些情况,所有人都会愤怒地高声控诉着涌向司令部,要求率领他们去对抗敌人;而这确实发生了。
§9.8.3ὡς γὰρ ἤρξαντο τὰς ἐξόδους τοῦ χάρακος ἀποταφρεύειν τε καὶ ἀποσταυροῦν οἱ πολέμιοι, δυσανασχετήσαντες οἱ Ῥωμαῖοι ἐπὶ τῷ ἔργῳ, τέως μὲν κατʼ ὀλίγους, ἔπειτʼ ἀθρόοι συντρέχοντες ἐπὶ τὰς σκηνὰς τῶν ὑπάτων ἐκεκράγεσάν τε καὶ προδοσίαν αὐτοῖς ἐνεκάλουν, καὶ εἰ μή τις ἡγήσεται σφίσι τῆς ἐξόδου, δίχα ἐκείνων αὐτοὶ τὰ ὅπλα ἔχοντες ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἔλεγον ἐξελεύσεσθαι.
因为当敌人开始在营墙的出口处挖沟并筑起栅栏时,罗马人对此举难以忍受,起初是少数人,随后是成群结队地奔向执政官的营帐,大声叫喊并指责他们背叛,并说如果没有人率领他们出击,他们自己将拿起武器,在没有执政官的情况下自行去迎击敌人。
§9.8.4ὡς δʼ ἐξ ἁπάντων ἐγίνετο τοῦτο, παρεῖναι τὸν χρόνον, ὃν περιέμενον, οἱ στρατηγοὶ νομίσαντες ἐκέλευον τοῖς ὑπηρέταις συγκαλεῖν τὸ πλῆθος εἰς ἐκκλησίαν· καὶ προελθὼν Φάβιος τοιάδε εἶπε·
当所有人都表现出这种态度时,将领们认为他们所等待的时机已经到来,便命令部下召集民众举行集会;法比乌斯走上前去,发表了如下演说:

词汇与语法注释

  1. 1756ἀποδοῦναι τὸ λοιπὸν ἦν — 不定式 ἀποδοῦναι 作为动词 ἦν 的主语,此处 ἦν 表示可能性(“是可能的”)。与比较级 σωφρονέστερον 连用,意为“不可能使其余的人(τὸ λοιπὸν)变得更理智”。
  2. 1756ἣν ἅπασα δέδοικεν ἀνθρώπου φύσις ἀνάγκην — 先行词名词 ἀνάγκην 被吸引到关系从句 ἣν ἅπασα δέδοικεν ἀνθρώπου φύσις 中,并呈现宾格(先行词同化)。在主句的逻辑结构中,它对应于与格 τοῖς δὲ δυσαγώγοις 的对象:“对于那些难以引导向善的人,则是强制(τὴν ἀνάγκην),这是所有人类天性所害怕的”。
  3. p.v.3p.282ἐφῆκαν — 动词 ἐφίημι 的第三人称复数不定过去直说语气,意为“允许”或“听任”。它支配与格对象 τοῖς πολεμίοις(“给敌人”)和随后的不定式 αἰσχύνειν 及 ἀναγκάζειν,构成“他们听任敌人(用言语)羞辱……以及(用行动)强迫……”的句式。
  4. p.v.3p.283τοὺς ἑκουσίως εἶναι μὴ βουλομένους — 不定式 εἶναι 依赖于分词 βουλομένους。此处省略了前文 ἀγαθοὺς γενέσθαι 中的形容词补语 ἀγαθοί(勇敢的、优秀的),意指“那些不愿自愿成为[勇敢者]的人”。
  5. 1757ἔλεγον ἐξελεύσεσθαι — 主动词 ἔλεγον(未完成过去时)后接将来时不定式 ἐξελεύσεσθαι(源自 ἐξέρχομαι),构成间接引语:“他们说他们将出击”。由于不定式的逻辑主语与主句主语相同(罗马人自己),因此强调代词 αὐτοὶ 采用主格。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §9.8.1-9.8.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:9.8.1-9.8.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。