§9.53.1ἴστε δήπου πάντες, ὅσους ἐχειρωσάμεθα πολεμίους, καὶ ὅσην γῆν προὐνομεύσαμεν, καὶ ὅσα λάφυρα ἐκ τῶν ἁλόντων χωρίων ἐλάβομεν, ὧν οἱ πολέμιοι στερόμενοι τέως εὐδαίμονες ὄντες ἐν πολλῇ νῦν καθεστήκασιν ἀπορίᾳ· καὶ ὅτι τούτων οὐδενὸς ἀπηλάσθησαν οὐδὲ μεῖον ἐκτήσαντο ἐν ταῖς διανομαῖς οἱ τὴν ἀπορίαν ὀδυρόμενοι.
你们想必都清楚，我们征服了多少敌人，掠夺了多少土地，从攻占的地方夺取了多少战利品；那些被剥夺了这些东西的敌人，昔日曾是富庶的，如今却陷入了极大的困境；而且，那些哀叹自己贫困的人，在分配中并未被排除在这些东西之外，得到的也并不比别人少。
§9.53.2ἆρʼ οὖν διὰ ταύτας τὰς ἐπικτήσεις ἐπανορθωσάμενοι φαίνονταί τι τῆς παλαιᾶς τύχης καὶ προεληλυθότες εἰς ἐπιφάνειαν τοῖς βίοις;
那么，他们是否通过这些获得物，使自己以前的境境有所改善，并在生活中走向了显赫的繁荣？
ἐβουλόμην μὲν ἂν καὶ θεοῖς εὐξάμην, ἵνα ἧττον ἦσαν ἐπίσκηνοι λυπηροὶ τῇ πόλει, νῦν δʼ ὁρᾶτε γὰρ καὶ ἀκούετε αὐτῶν ὀδυρομένων, ὅτι ἐν ἐσχάτῃ εἰσὶν ἀπορίᾳ.
我固然希望如此，也曾向神明祈祷，好让他们不再是城邦里如此令人痛苦的寄生者；但事实正如你们所见所闻他们哀叹自己正处于极度的困境中。
ὥστʼ οὐδʼ εἰ ταῦτα, ἃ νῦν αἰτοῦνται, καὶ ἔτι πλείω τούτων λάβοιεν, ἐπανορθώσονται τοὺς βίους.
因此，即使他们得到了现在所要求的这些，甚至比这更多，他们也不会改善自己的生活。
§9.53.3οὐ γὰρ ἐν ταῖς τύχαις αὐτῶν ἐνοικεῖ τὸ ἄπορον, ἀλλʼ ἐν τοῖς τρόποις· οὓς οὐχ οἷον ὁ βραχὺς οὗτος ἐκπληρώσει κλῆρος, ἀλλʼ οὐδʼ αἱ σύμπασαι βασιλέων τε καὶ τυράννων δωρεαί.
因为贫穷并非寓于他们的境遇中，而是寓于他们的品性中；不仅这小块分配地无法满足这种品性，甚至把国王和僭主的所有赏赐加在一起也无法满足。
δράσομέν τʼ, εἰ καὶ ταῦτα συγχωρήσομεν αὐτοῖς, ὅμοια τοῖς πρὸς ἡδονὴν θεραπεύουσι τοὺς κάμνοντας ἰατροῖς.
如果我们连这些也让步给他们，我们所做的就和那些为了取悦病人而进行治疗的医生一样了。
οὐ γὰρ τὸ νοσοῦν ὑγιασθήσεται τῆς πολιτείας μέρος, ἀλλὰ καὶ τὸ ὑγιαῖνον ἀπολαύσει τῆς νόσου.
因为城邦中患病的部分不仅不会痊愈，甚至连健康的部分也会被传染上疾病。
καθόλου τʼ, ὦ βουλή, πολλῆς ὑμῖν δεῖ ἐπιμελείας τε καὶ φροντίδος, ὅπως ἂν σώσητε πάσῃ προθυμίᾳ διαφθειρόμενα τὰ ἤθη τῆς πόλεως.
总而言之，元老院，你们需要极大的关切和忧虑，以便用尽全部热忱来拯救城邦正在败坏的习俗。
§9.53.4ὁρᾶτε γάρ, εἰς ἃ προελήλυθεν ἡ τοῦ δήμου ἀκοσμία, καὶ ὡς οὐκέτι ἄρχεσθαι πρὸς τῶν ὑπάτων ἀξιοῖ· ᾧ γʼ οὐ μετεμέλησε τῶν ἐνθάδε πραττομένων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ στρατοπέδου τὴν αὐτὴν ἀπεδείξατο ἀκοσμίαν, ὅπλα τε ῥίψας καὶ τάξεις ἐκλιπὼν καὶ σημεῖα πολεμίοις προέμενος καὶ φυγῇ πρὶν εἰς χεῖρας ἐλθεῖν ἐπονειδίστῳ χρησάμενος, ὥσπερ ἐμοῦ μόνον ἀφαιρησόμενος τὴν ἐκ τῆς νίκης δόξαν, ἀλλʼ οὐχὶ καὶ τῆς πατρίδος τὸ κατὰ τῶν ἐχθρῶν πάθος.
因为你们看到了，民众的无秩序已经发展到了何种地步，他们甚至不再认为自己应当服从执政官的统治；他们不仅没有为在这里的所作所为感到悔改，甚至在军营里也表现出了同样的无秩序，丢弃武器，脱离队伍，将军旗留给敌人，并在交锋之前进行了可耻的逃跑，仿佛他们不仅是要剥夺我一人的胜利荣耀，还要剥夺祖国对敌人施加打击的机会。
§9.53.5καὶ νῦν Οὐολούσκοις κατὰ Ῥωμαίων ἵσταται τρόπαια, καὶ κοσμεῖται τοῖς ἡμετέροις λαφύροις τἀκείνων ἱερὰ καὶ ἐν αὐχήμασιν, ἡλίκοις οὐπώποτε αἱ πόλεις αὐτῶν εἰσιν τέως ὑπὲρ ἀνδραποδισμοῦ τε καὶ κατασκαφῆς τῶν ἡμετέρων δεόμεναι ἡγεμόνων.
而现在，沃尔斯奇人为对抗罗马人树立起了胜利纪念碑，他们的神殿用我们的战利品装饰着，他们正沉浸在昔日从未有过的自豪中，而在此之前，他们的城市还一直恳求我们的将领免除他们被奴役和彻底毁灭的命运。
§9.53.6ἆρά γε δίκαιον ἢ καλὸν ἐπὶ τοιούτοις κατορθώμασι χάριν αὐτοῖς ὑμᾶς εἰδέναι, καὶ δημοσίαις ἐπικοσμεῖν δωρεαῖς κληρουχήσαντας τὴν γῆν, ἧς πολέμιοι κρατοῦσι τὸ κατὰ τούτους εἶναι μέρος;
那么，为了这样的“功绩”，你们向他们表示感谢，并用公共的赠礼来装饰他们，把由于他们的缘故而由敌人控制的土地分配给他们，这难道是公正或光彩的吗？
ἀλλὰ τί δεῖ τούτοις ἐγκαλεῖν, οἷς διʼ ἀπαιδευσίαν τε καὶ δυσγένειαν ὀλίγος ἐστὶ τῶν καλῶν λόγος, ὁρῶντας, ὡς οὐδʼ ἐν τοῖς ὑμετέροις ἤθεσι πᾶσιν ἔτι τὸ ἀρχαῖον οἰκεῖ φρόνημα, ἀλλʼ αὐθάδεια μὲν ἡ σεμνότης καλεῖται πρὸς ἐνίων, μωρία δʼ ἡ δικαιοσύνη, μανικὸν δὲ τὸ ἀνδρεῖον, καὶ ἠλίθιον τὸ σῶφρον;
但是，又何必去指责这些人呢？ 他们因为缺乏教养和出身卑微，对高尚的事情几乎不放在眼里，因为我们看到，甚至在你们所有人的品性中，古老的志气也已不复存在，庄重被某些人称为“固执”，正义被称为“愚蠢”，勇敢被称为“狂妄”，节制被称为“傻气”。
ἃ δὲ μισητὰ παρὰ τοῖς προτέροις ἦν, ταῦτα πυργοῦταί τε νῦν καὶ θαυμάσια ἡλίκα φαίνεται τοῖς διεφθαρμένοις ἀγαθά, ἀνανδρία καὶ βωμολοχία καὶ κακοήθεια καὶ τὸ πανούργως σοφὸν καὶ τὸ πρὸς ἅπαντα ἰταμὸν καὶ τὸ μηδενὶ τῶν κρειττόνων εὐπειθές· ἃ πολλὰς ἤδη πόλεις §9.53.7ἰσχυρὰς λαβόντα ἐκ βάθρων ἀνέτρεψε.
而昔日为先祖所憎恨的事物，如今却被捧得极高，在堕落者看来是惊人的美德：懦弱、谄媚、恶意、奸诈的聪明、对一切的鲁莽，以及对任何上级的不服从；这些东西一旦攫取了许多强大的城市，便会将其从根基上推翻。
ταῦθʼ ὑμῖν, ὦ βουλή, εἴθʼ ἡδέα ἐστὶν ἀκούειν εἴτʼ ἀνιαρά, μετὰ πάσης ἀληθείας καὶ παρρησίας εἴρηται, τοῖς μὲν πεισθησομένοις ὑμῶν, ἐὰν ἄρα πεισθῆτε, ἔν τε τῷ παρόντι χρήσιμα καὶ εἰς τὸ μέλλον ἀσφαλῆ· ἐμοὶ δʼ, ὃς ὑπὲρ τοῦ κοινῇ συμφέροντος ἰδίας ἀπεχθείας ἀναιροῦμαι, πολλῶν ἐσόμενα κινδύνων αἴτια.
元老院，这些话无论对你们来说是悦耳还是刺耳，都是怀着完全的真诚与坦率说出的；对于你们当中愿意听信的人（如果你们真的听信的话），它们在当下是有益的，对未来是安全的；但对于我这个为了公共利益而招致个人仇恨的人来说，它们将成为许多危险的原因。
προορᾶν γὰρ ἱκανός εἰμι τὰ συμβησόμενα ἐκ λογισμοῦ, καὶ παραδείγματα ποιοῦμαι τἀλλότρια πάθη τῶν ἐμαυτοῦ.
因为我能够通过理性预见到将要发生的事情，并把别人的遭遇当作自己的借鉴。