§6.81.1ὁ μὲν δὴ Βροῦτος τοιούτους εἰπὼν λόγους ἐπαύσατο·
布鲁图斯说完了这些话,便停了下来。
τοῖς δὲ παροῦσιν, ὅσα τε περὶ τῶν δικαίων εἶπεν, ἀληθῆ εἶναι ἐδόκει καὶ ὅσα τῆς ὑπεροψίας τοῦ συνεδρίου κατηγόρησε, μάλιστα δʼ ἐν οἷς τὸ ἀσφαλὲς τῶν ὁμολογιῶν δόλου μεστὸν ἀπεδείκνυε καὶ ἀπάτης.
在场的人觉得,他所说的关于正义的一切都是真实的,他非难元老院傲慢自大的一切也是真实的,尤其是他证明协议的安全实际上充满了欺骗和狡诈的地方。
ἐπεὶ δὲ τὰς ὕβρεις τελευτῶν διῆλθεν, ἃς ἦσαν ὑβρισμένοι ὑπὸ τῶν δανειστῶν, καὶ τῶν οἰκείων ἕκαστον ἀνέμνησε κακῶν, οὐδεὶς ἦν στερρὸς οὕτω τὴν διάνοιαν, ὃς οὐκ ἐξεχεῖτο τοῖς δάκρυσι καὶ ἀνεκλαίετο τὰς κοινὰς συμφοράς·
当他最后详述他们所受债主们的侮辱,并唤起每个人对家庭不幸的记忆时,没有人的心肠硬到不流下眼泪、不哀悼共同的灾难。
καὶ τοῦτʼ οὐκ αὐτοῖς μόνοις συνέβαινε παθεῖν, ἀλλὰ καὶ τοῖς παρὰ τῆς βουλῆς ἥκουσιν.
这不仅发生在平民自己身上,也发生在元老院派来的使者身上。
οὐδὲ γὰρ οἱ πρέσβεις τὰ δάκρυα κατέχειν ἴσχυον ἐνθυμούμενοι τὰς ἐκ τοῦ διοικισμοῦ τῆς πόλεως ἀτυχίας, καὶ πολὺς ἦν χρόνος ἐν ᾧ κατηφεῖς καὶ δεδακρυμένοι καὶ §6.81.2τί χρὴ λέγειν ἀποροῦντες εἱστήκεσαν.
因为使者们一想到因城市解散而带来的不幸,也无法抑制泪水,在很长一段时间里,他们神色沮丧,泪流满面,并且不知该说什么,呆呆地站着。
ἐπειδὴ δʼ ὅ τε πολὺς θρῆνος ἐπαύσατο καὶ σιωπὴ κατέσχε τὴν ἐκκλησίαν, παρῆλθεν ἀπολογησόμενος πρὸς ταῦτα, ὅσπερ ἐδόκει τῶν ἄλλων πολιτῶν ἡλικίᾳ τε προὔχειν καὶ ἀξιώσει, Τῖτος Λάρκιος, ὃς δὶς ἀποδειχθεὶς ὕπατος δυναστείᾳ τῇ καλουμένῃ δικτατορίᾳ κράτιστα πάντων ἀνθρώπων χρησάμενος ἱερὰν καὶ σεβασμοῦ μεστὴν ἐποίησε νομισθῆναι τὴν ἐπίφθονον ἀρχήν.
当痛哭声停息,静默笼罩了集会时,便有一人走上前来对此进行辩护,他便是提图斯·拉尔基乌斯,在其他公民中,他的年龄和威望似乎都高人一等。 他曾两次被任命为执政官,并以所有人中最好的方式行使了被称为“独裁官”的权力,使得这一本易招嫉恨的官职被视为神圣且充满敬意。
§6.81.3ἐπιβαλλόμενος δὲ περὶ τοῦ δικαίου ποιεῖσθαι λόγους, καὶ τὰ μὲν τοῖς δανειστικοῖς ἐγκαλῶν ὡς ὠμὰ καὶ ἀπάνθρωπα διαπεπραγμένοις, τὰ δὲ τῶν πενήτων καθαπτόμενος ὡς οὐ δικαίως ἀξιούντων βίᾳ μᾶλλον ἀφεῖσθαι τῶν ὀφειλημάτων ἢ χάριτι, καὶ ὡς τὴν βουλὴν οὐκ ὀρθῶς δι’ ὀργῆς ἐχόντων ἐπὶ τῷ μηθενὸς τῶν μετρίων παρʼ §6.81.4αὐτῆς τυγχάνειν, μᾶλλον ἢ οὐχὶ τοὺς αἰτίους· πειρώμενός τʼ ἀποφαίνειν βραχὺ μὲν ὑπάρχον τοῦ δήμου τὸ μὴ κατὰ γνώμην ἀδικοῦν, ὑπὸ δὲ μήκους ἀπορίας ἠναγκασμένον αἰτεῖσθαι τὴν ἄφεσιν, τὸ δὲ πλεῖον ἀκολασίᾳ καὶ ὕβρει καὶ τῷ καθʼ ἡδονὰς ζῆν ἐφεικὸς καὶ δι’ ἁρπαγῆς ἐκ τῶν ἀλλοτρίων ὑπηρετεῖν ταῖς ἐπιθυμίαις παρεσκευασμένον, διακρίνεσθαί τε οἰόμενος δεῖν ἀπὸ τῶν ἐλεεινῶν τὰ πονηρὰ καὶ ἀπὸ τῶν φιλανθρωπίας δεομένων τὰ μίσους ἄξια, καὶ τοιούτους τινὰς ἄλλους καθιστάμενος λόγους ἀληθεῖς μέν, οὐχ ἅπασι δὲ τοῖς ἀκούουσι κεχαρισμένους, οὐκ ἔπειθεν, ἀλλὰ θροῦς ἦν ἐφʼ ἑκάστῳ πολὺς καὶ τῶν μὲν ἀγανακτήσεις ὡς ἐξαιμάττοντος τὰς λύπας, τῶν δʼ ἐξομολογήσεις ὡς οὐδὲν τῶν ἀληθῶν ἀποκρυπτομένου·
他试图就正义发表讲话,一方面谴责债主们的行为残酷而灭绝人性,另一方面又指责穷人不该用强力而非恩惠来要求免除债务,并且不该因未能从元老院获得任何适度的待遇而对元老院,而不是对那些真正该负责的人,怀有不正当的愤怒;他试图说明,平民中并非出于本意作恶、而是因长期的穷困被迫请求免债的人只是极少数,而大多数人则耽于放纵、傲慢和享乐,并准备通过掠夺他人的财产来满足自己的欲望;他认为应该把邪恶之徒与可怜之人区分开,把该受憎恨的事与需要人道关怀的事区分开;尽管他提出了其他一些真实但并非所有听众都爱听的论点,他却未能说服他们。 相反,对他的每一句话都引起了极大的骚动,有人因他像是在使他们的痛苦流血而感到愤怒,也有人因他毫无保留地揭示真相而表示赞同。
ἔλαττον δὲ πολλῷ τοῦτʼ ἦν θατέρου τὸ μέρος, ὥστʼ ἠφανίζοντο τῷ πολλῷ καὶ περιῆν ἡ τοῦ ἀγανακτοῦντος βοή.
但这后一部分人的比例远远小于前者,以至于他们被大多数人所淹没,愤怒者的呼喊声占据了上风。