Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §6.71.1-6.71.4

马尼乌斯·瓦莱里乌斯的演说与归国呼吁

第 477 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

马尼乌斯·瓦莱里乌斯向平民发表讲话,宣布元老院已通过宽大的归国决议,并授予使节全权,敦促平民接受和解并重返罗马城。

§6.71.1παρελθὼν δὲ Μάνιος Οὐαλέριος, ὅσπερ ἦν αὐτῶν πρεσβύτατός τε καὶ δημοτικώτατος, ἐπιμαρτυρήσαντος αὐτῷ τὴν προθυμίαν τοῦ πλήθους εὐμενεστάταις φωναῖς καὶ προσηγορίαις, ἐπειδὴ σιωπῆς ἔτυχε τοιούτοις ἐχρήσατο λόγοις· οὐδὲν ὑμᾶς ἔτι τὸ κωλῦόν ἐστιν, ὦ δημόται, κατιέναι πάλιν ἐπὶ τὰ ὑμέτερα καὶ διηλλάχθαι πρὸς τοὺς πατέρας.
向前走出的马尼乌斯·瓦莱里乌斯,是他们之中最年长且最亲平民的人;在群众用极其友善的欢呼和称呼表达了对他的热忱之后,当现场安静下来,他发表了如下的演讲:“公民们,现在已经没有任何事物能够阻碍你们重新回到自己的家园,并与元老院的父辈们达成和解了。
§6.71.2ἐψήφισται γὰρ ἡ βουλὴ καλὴν καὶ συμφέρουσαν ὑμῖν κάθοδον, καὶ γνώμην πεποίηται μηδενὸς τῶν γεγονότων μνησικακεῖν· ἡμᾶς τε οὓς ἐγίγνωσκε φιλοδημοτάτους ὄντας καὶ πρὸς ὑμῶν τὰ δίκαια τιμωμένους πρεσβευτὰς ἀπέσταλκεν αὐτοκράτορας ἀποδείξασα τῶν διαλύσεων, ἵνα μὴ δόξαις μηδʼ εἰκασμοῖς χρώμενοι περὶ τῆς ὑμετέρας γνώμης, ἀλλὰ παρʼ αὐτῶν ὑμῶν ἀκούσαντες, ἐφʼ οἷς ἀξιοῦτε καταλύσασθαι τὴν διχοστασίαν, ἂν ᾖ μέτριόν τι τῶν αἰτημάτων καὶ μήτε τῷ ἀδυνάτῳ μήτε ὑπʼ ἄλλης αἰσχύνης ἀνηκέστου κωλύηται, συγχωρῶμεν ὑμῖν μηκέτι τὴν τοῦ συνεδρίου γνώμην ἐκδεχόμενοι, μηδʼ εἰς χρόνους μακροὺς καὶ φθόνους ἀντιπάλων ἀναβάλλοντες τὰ πράγματα.
因为元老院已经为你们通过了一项体面且有利的重返家园决议,并决定对过去发生的一切事情既往不咎;而且他们派遣了我们——他们知道我们是最亲平民且受到你们公正尊敬的人——并授予我们作为解决争端的全权大使,以便我们不再对你们的意图抱持猜测或推想,而是直接听取你们自己关于在何种条件上解决这场不和的要求,只要这些要求中有温和合理的部分,且既非不可能实现,也不受其他不可挽回的耻辱所阻碍,我们便可以向你们做出让步,而无须再等待元老院的决定,也无须将事情拖延至遥远的时期并招致对手的嫉妒。
§6.71.3ταῦτα δὴ τῆς βουλῆς ἐψηφισμένης δέχεσθε ἄσμενοι τὰς χάριτας αὐτῶν, ὦ δημόται, μετὰ πάσης προθυμίας καὶ σπουδῆς, ἐν μεγάλῳ τιθέμενοι τὴν τοσαύτην εὐτυχίαν καὶ πολλὴν τοῖς θεοῖς χάριν εἰδότες αὐτῆς, εἰ πόλις ἡ Ῥωμαίων ἡ τοσούτων ἄρχουσα ἀνθρώπων, καὶ συνέδριον, ὃ τὴν ἡγεμονίαν ἔχει πάντων τῶν ἐν ταύτῃ καλῶν, οὐκ ὂν αὐτοῖς πάτριον οὐδενὶ τῶν ἀντιπάλων εἴκειν, ὑμῖν μόνοις ὑποκατακλίνονται τῆς ἀξιώσεως ἑκόντες, καὶ οὔτε ἀκριβολογεῖσθαι περὶ τῶν καθηκόντων ἑκατέροις ἠξίωσαν ὡς ὑποδεεστέροις κρείττονες, ἀλλʼ αὐτοὶ πρότεροι περὶ διαλύσεως ἐπρεσβεύσαντο, οὔτε τὰς αὐθάδεις ὑμῶν ἀποκρίσεις, ἃς ἐποιήσασθε πρὸς τοὺς προτέρους πρέσβεις, πρὸς ὀργὴν ἐδέξαντο, ἀλλʼ ὑπέμειναν ὑμῶν τὸ σοβαρὸν τοῦτο καὶ μειρακιῶδες τῆς αὐθαδείας, ὥσπερ ἂν παίδων ἀφρόνων χρηστοὶ πατέρες· καὶ πάλιν ἑτέραν πρεσβείαν ἀποστέλλειν ᾤοντο δεῖν καὶ τῶν δικαίων μειονεκτεῖν καὶ πάντα ὑπομένειν, ὦ πολῖται, τὰ §6.71.4μέτρια.
既然元老院已经作出了这样的决议,公民们,就请怀着充分的热忱与热心,欣然接受他们的恩惠,将如此巨大的幸运视为珍宝,并为此对神明深表感激;因为统治着如此众多人口的罗马城,以及掌握着城内一切崇高事务领导权的元老院——对他们而言,向任何对手屈服绝非祖先的传统——却甘愿唯独向你们降尊纡贵,既不屑于像强者对弱者那样去严苛地清算双方的责任,反而自己率先派来寻求和解的使节,也没有对你们给前任使节们的傲慢回答动怒,反而容忍了你们这般张扬而孩子气的傲慢,如同善良的父亲对待无知的孩子一般;他们认为应当再次派遣另一批使节,并在自己的权利上做出让步,去忍受一切,公民们,只要是温和合理的。
ἐπὶ δὴ τοσαύτης βεβηκότες εὐτυχίας μὴ μέλλετε λέγειν, ὦ δημόται, τίνων χρήζετε μηδʼ ἐντρυφᾶτε ἡμῖν, καταλυσάμενοι δὲ τὴν στάσιν ἄπιτε χαίροντες εἰς τὴν γειναμένην τε καὶ θρεψαμένην ὑμᾶς πόλιν, ᾗ τροφεῖά τε καὶ χάριτας οὐ χρηστὰς ἀπεδίδοτε, καταλιπόντες αὐτὴν τὸ γοῦν ἐφʼ ὑμῖν εἶναι ἔρημον καὶ μηλόβοτον.
既然你们已经获得了如此巨大的幸运,公民们,就不要迟疑于说出你们想要什么,也不要愚弄我们,而是平息内讧,欢欢喜喜地回到生育并养育了你们的城市吧;对这座城市,你们此前未能以善意来回报其养育之恩,至少在你们的所作所为中,是将它遗弃得一片荒凉,甚至沦为牧羊之地。
εἰ δὲ παρήσετε τὸν καιρὸν τοῦτον, εὔξεσθε πολλάκις ὅμοιον εὑρεῖν ἕτερον.
如果你们错过了这次机会,你们将屡屡祈求能再找到另一个同样的机会。 ”

词汇与语法注释

  1. 6.71.1ἐπιμαρτυρήσαντος αὐτῷ τὴν προθυμίαν τοῦ πλήθους — 这是一个独立属格结构,其中名词短语 τοῦ πλήθους 作为分词 ἐπιμαρτυρήσαντος 的逻辑主语。
  2. 6.71.2ἐφʼ οἷς — 关系代词 οἷς 的指示代词先行词被省略,相当于 ἐπὶ τούτοις, ἐφʼ οἷς(在……的条件之上)。
  3. 6.71.3εἰ — 虚词 εἰ 引导从句,表示主句情感表达(πολλὴν τοῖς θεοῖς χάριν εἰδότες αὐτῆς)的缘由或事实(原因的 εἰ)。
  4. 6.71.4τὸ γοῦν ἐφʼ ὑμῖν εἶναι — 这是一个起限制作用的惯用不定式短语,意为“至少在你们能力所及的范围内”或“就你们而言”。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §6.71.1-6.71.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:6.71.1-6.71.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。