§6.61.1καὶ πρὸς μὲν τὰς ὑπὸ τούτου ῥηθείσας διαβολὰς ἀρκεῖ τὰ εἰρημένα, ὑπὲρ δʼ ὧν βουλευσόμενοι συνεληλύθατε δοκεῖ μοι δίκαιά τʼ εἶναι καὶ τῆς πόλεως ἄξια καὶ συμφέροντα ὑμῖν, οὐ μόνον ἃ ἐν ἀρχαῖς ἀπεφηνάμην, ἀλλὰ καὶ νῦν ἐπὶ τῆς αὐτῆς γνώμης ἐπιμένων ἀποφαίνομαι, μὴ συγχεῖν τὸν κόσμον τῆς πολιτείας, μηδὲ κινεῖν ἔθη πατέρων ἀκίνητα, μηδʼ ἀναιρεῖν ἐξ ἀνθρώπων πίστιν ἱερὸν χρῆμα, μεθʼ ἧς ἅπασα πόλις οἰκεῖται ἀσφαλῶς, δήμῳ τε μὴ εἴκειν ἀγνώμονι ἀδίκων ἔργων καὶ ἀθεμίτων χρῄζοντι·
针对此人所说出的诽谤,已说的话已经足够了;但是关于你们聚集起来要审议的事项,不仅是我最初所表明的,而且现在我坚持同样的意见所表明的以下内容,在我看来都是正义的、配得上城邦的、且对你们有利的:即不要混乱国制的气象,不要动摇祖先不可动摇的习俗,也不要从人类中消灭信义这神圣之物——因为凭借它,每一个城邦才能安全地存在,并且不要向要求不义和非法行径的愚蠢平民屈服。
§6.61.2καὶ οὐχ ὅπως ὑποκατακλίνομαί τι τῆς γνώμης φόβῳ τῶν διαφόρων, οἳ τὸ ἐν τῇ πόλει δημοτικὸν ἐπʼ ἐμοὶ συνιστάντες δεδίττονταί με, ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον ἢ πρότερον ἔρρωμαι τὴν ὀργὴν καὶ ἀγανακτῶ τοῖς αἰτήμασι τοῦ δήμου διπλασίως·
我非但没有因害怕对手而对自己的意见有丝毫妥协——他们企图通过煽动城邦内的平民势力反对我来恐吓我——反而比以前更加强烈地燃烧着怒火,并对平民的要求加倍愤慨。
ὑμῶν τʼ ὦ βουλή, τὸ παράλογον τῆς γνώμης τεθαύμακα, ὅτι οὐκ ἐπιτρέψαντες αὐτῷ, ὅτε οὔπω φανερὸς ἦν πολέμιος, χρεῶν ἀποκοπὰς καὶ κατακριμάτων ἀφέσεις αἰτουμένῳ, νῦν ἐπεὶ ἐν τοῖς ὅπλοις ἐστὶ καὶ τὰ πολεμίων δρᾷ, ταῦτʼ εἰ συγχωρήσετε βουλεύεσθε καὶ ὅ τι κἂν ἄλλο τι αὐτῷ δοκῇ·
元老院的诸位,我对你们意见的反复感到惊讶,因为当平民还不是公然的敌人、只是请求免除债务和判决时,你们并没有应允,而现在当他们手持武器、做出敌对行为时,你们却在审议是否要向他们妥协这些要求以及其他任何他们可能想要的东西。
δόξει δὲ δήπου, καὶ πρῶτον ποιήσεται τῶν ἀξιουμένων, ἰσότιμον εἶναι καὶ §6.61.3τῶν αὐτῶν ἡμῖν μετέχειν.
他们当然会这样想,并且会将“享有同等尊严和分享我们同样的特权”作为他们要求的首要项。
οὐκοῦν εἰς δημοκρατίαν περιστήσεται τὰ πράγματα τὴν ἀμαθεστάτην, ὥσπερ ἔφην, τῶν ἐν ἀνθρώποις πολιτειῶν καὶ ὑμῖν ἀσύμφορον τοῖς ἀξιοῦσιν ἄρχειν ἑτέρων;
那么,事态岂不是要转向民主制吗? 正如我所说,这是人类所有政体中最无知的,而且对你们这些自认为应当统治他人的人也是不利的。
οὐκ, ἐάν γε σωφρονῆτε ὑμεῖς.
不,只要你们明智,就不会如此。
ἢ πάντων ἂν εἴητε ἀφρονέστατοι, εἰ πρὸς ἑνὸς ἄρχεσθαι τυραννικοῦ ἀνδρὸς οὐκ ἀνασχετὸν ἡγησάμενοι δήμῳ τυραννίδι πολυκεφάλῳ νῦν ὑμᾶς αὐτοὺς παραδώσετε, καὶ ταῦτʼ οὐ μετὰ χαρίτων αὐτῷ πείθοντι συγχωρήσετε ὑπό τʼ ἀνάγκης κρατηθέντες καὶ ὡς οὐκ ἐξὸν ἄλλο τι δρᾶν νῦν ἡμῖν παρὰ γνώμην §6.61.4εἴξαντες.
否则,如果你们认为被一个篡权者统治是不可容忍的,现在却要将自己交托给一个多头的僭主——即平民,而且这不是在他们说服你们时作为恩惠让步,而是被逼无奈、仿佛我们现在已经没有其他选择一样,违背意愿地向其屈服,那么你们就将是所有人中最愚蠢的。
ὅταν δὲ τὸ ἀνόητον ἀντὶ τοῦ κολάζεσθαι ἐφʼ οἷς ἂν πλημμελήσῃ καὶ τὸ τιμᾶσθαι διʼ αὐτὰ προσλάβῃ, πῶς δοκεῖτε αὔθαδες ἔσται καὶ ὑπερήφανον;
当愚昧的人非但没有因其所犯的过错而受到惩罚,反而因此获得了荣誉时,你们认为它会变得多么傲慢和自大?
μὴ γὰρ δὴ ἐκείνῃ τῇ ἐλπίδι ἐπαίρεσθε, ὡς μετριάσει περὶ τὰς ἀξιώσεις ὁ δῆμος, ἐὰν φανερὸν αὐτῷ γένηται, ὅτι ὑμεῖς ἅπαντες ἐψηφίσασθε οὕτως.
绝不要抱有那种希望,以为一旦平民看清你们所有人都是这样投票的,他们就会在要求上有所克制。