§4.62.1λέγεται δέ τι καὶ ἕτερον ἐπὶ τῆς Ταρκυνίου δυναστείας πάνυ θαυμαστὸν εὐτύχημα τῇ Ῥωμαίων ὑπάρξαι πόλει εἴτε θεῶν τινος εἴτε δαιμόνων εὐνοίᾳ δωρηθέν· ὅπερ οὐ πρὸς ὀλίγον καιρόν, ἀλλʼ εἰς ἅπαντα τὸν βίον πολλάκις αὐτὴν ἔσωσεν ἐκ μεγάλων κακῶν.
据说在塔克文统治时期,罗马城还获得了另一个极其令人惊异的幸运,这是由于某位神明或神灵的恩赐;它多次将国家从巨大的灾难中解救出来,并非一时,而是贯穿了其全部历史。
§4.62.2γυνή τις ἀφίκετο πρὸς τὸν τύραννον οὐκ ἐπιχωρία βύβλους ἐννέα μεστὰς Σιβυλλείων χρησμῶν ἀπεμπολῆσαι θέλουσα.
一名外邦女子来到这位僭主面前,希望出售九册装满西比拉预言的书。
οὐκ ἀξιοῦντος δὲ τοῦ Ταρκυνίου τῆς αἰτηθείσης τιμῆς πρίασθαι τὰς βύβλους ἀπελθοῦσα τρεῖς ἐξ αὐτῶν κατέκαυσε· καὶ μετʼ οὐ πολὺν χρόνον τὰς λοιπὰς ἓξ ἐνέγκασα τῆς αὐτῆς ἐπώλει τιμῆς.
由于塔克文认为不应以所要的价格购买这些书,她便离去并烧毁了其中的三册;没过多久,她带着剩下的六册回来,以同样的价格出售。
δόξασα δʼ ἄφρων τις εἶναι καὶ γελασθεῖσα ἐπὶ τῷ τὴν αὐτὴν τιμὴν αἰτεῖν περὶ τῶν ἐλαττόνων, ἣν οὐδὲ περὶ τῶν πλειόνων ἐδυνήθη λαβεῖν, ἀπελθοῦσα πάλιν τὰς ἡμισείας τῶν ἀπολειπομένων κατέκαυσε καὶ τὰς λοιπὰς §4.62.3τρεῖς ἐνέγκασα τὸ ἴσον ᾔτει χρυσίον.
她被认为是个疯子,并因对较少的书要求与先前较多书未得之相同的价格而受到嘲笑,于是她再次离去,烧毁了剩下书册的一半,并将剩余的三册带了过来,要求同样数量的金子。
θαυμάσας δὴ τὸ βούλημα τῆς γυναικὸς ὁ Ταρκύνιος τοὺς οἰωνοσκόπους μετεπέμψατο καὶ διηγησάμενος αὐτοῖς τὸ πρᾶγμα, τί χρὴ πράττειν, ἤρετο.
塔克文对这女子的意图感到十分惊异,便召来鸟占师,向他们讲述了事情的经过,并询问应当如何行事。
κἀκεῖνοι διὰ σημείων τινῶν μαθόντες, ὅτι θεόπεμπτον ἀγαθὸν ἀπεστράφη, καὶ μεγάλην συμφορὰν ἀποφαίνοντες τὸ μὴ πάσας αὐτὸν τὰς βύβλους πρίασθαι, ἐκέλευσαν ἀπαριθμῆσαι τῇ γυναικὶ τὸ χρυσίον, ὅσον ᾔτει καὶ τοὺς περιόντας τῶν χρησμῶν λαβεῖν.
他们通过某些征兆得知神赐的福祉已被拒绝,并指出他没有购买全部书册是一场巨大的不幸,于是敦促他将女子所要求的全部金子付给她,并收下剩余的预言。
§4.62.4ἡ μὲν οὖν γυνὴ τὰς βύβλους δοῦσα καὶ φράσασα τηρεῖν ἐπιμελῶς ἐξ ἀνθρώπων ἠφανίσθη, Ταρκύνιος δὲ τῶν ἀστῶν ἄνδρας ἐπιφανεῖς δύο προχειρισάμενος καὶ δημοσίους αὐτοῖς θεράποντας δύο παραζεύξας ἐκείνοις ἀπέδωκε τὴν τῶν βιβλίων φυλακήν, ὧν τὸν ἕτερον Μάρκον Ἀτίλιον ἀδικεῖν τι δόξαντα περὶ τὴν πύστιν καταμηνυθέντα ὑφʼ ἑνὸς τῶν δημοσίων, ὡς πατροκτόνον εἰς ἀσκὸν ἐνράψας βόειον ἔρριψεν εἰς τὸ πέλαγος.
于是,那女子交出书册,吩咐他们要精心保管,随后便从人间消失了。 塔克文从公民中挑选了两位显贵男子,并为他们配备了两名公仆,将书册的保管工作交给了他们;其中一人名叫马尔库斯·阿蒂利乌斯,因被认为在所受托的秘密上有所不轨,遭到一名公仆的告发,塔克文便像对待弑亲犯一样,将他缝进牛皮袋中投入大海。
§4.62.5μετὰ δὲ τὴν ἐκβολὴν τῶν βασιλέων ἡ πόλις ἀναλαβοῦσα τὴν τῶν χρησμῶν προστασίαν ἄνδρας τε τοὺς ἐπιφανεστάτους ἀποδείκνυσιν αὐτῶν φύλακας, οἳ διὰ βίου ταύτην ἔχουσι τὴν ἐπιμέλειαν στρατειῶν ἀφειμένοι καὶ τῶν ἄλλων τῶν κατὰ πόλιν πραγματειῶν, καὶ δημοσίους αὐτοῖς παρακαθίστησιν, ὧν χωρὶς οὐκ ἐπιτρέπει τὰς ἐπισκέψεις τῶν χρησμῶν τοῖς ἀνδράσι ποιεῖσθαι.
在驱逐国王之后,罗马城接管了对预言书的看管,并指派最显贵的人作为它们的守护者,他们终身担任此项职务,免除兵役及城内的其他公职;城邦还为他们配备了公仆,未经公仆陪同,城邦不允许这些人查阅预言。
συνελόντι δʼ εἰπεῖν οὐδὲν οὕτω Ῥωμαῖοι φυλάττουσιν οὔθʼ ὅσιον κτῆμα οὔθʼ ἱερὸν ὡς τὰ Σιβύλλεια θέσφατα.
简而言之,罗马人对待任何神圣财产或圣物,都不及对西比拉神谕这般严加保管。
χρῶνται δʼ αὐτοῖς, ὅταν ἡ βουλὴ ψηφίσηται, στάσεως καταλαβούσης τὴν πόλιν ἢ δυστυχίας τινὸς μεγάλης συμπεσούσης κατὰ πόλεμον ἢ τεράτων τινῶν καὶ φαντασμάτων μεγάλων καὶ δυσευρέτων αὐτοῖς φανέντων, οἷα πολλάκις συνέβη.
每当元老院通过决议,在城邦发生内乱、或在战争中遭遇重大不幸、或出现了巨大且难以解释的奇异前兆和幻象时(正如经常发生的那样),他们便会使用它们。
οὗτοι διέμειναν οἱ χρησμοὶ μέχρι τοῦ Μαρσικοῦ κληθέντος πολέμου κείμενοι κατὰ γῆς ἐν τῷ ναῷ τοῦ Καπιτωλίνου Διὸς ἐν λιθίνῃ λάρνακι, ὑπʼ ἀνδρῶν δέκα φυλαττόμενοι.
这些预言一直保存到被称为马尔西战争的时候,它们存放在卡皮托林朱庇特神庙地下的石箱中,由十个人看守。
§4.62.6μετὰ δὲ τὴν τρίτην ἐπὶ ταῖς ἑβδομήκοντα καὶ ἑκατὸν ὀλυμπιάσιν ἐμπρησθέντος τοῦ ναοῦ, εἴτʼ ἐξ ἐπιβουλῆς, ὡς οἴονταί τινες, εἴτʼ ἀπὸ ταὐτομάτου, σὺν τοῖς ἄλλοις ἀναθήμασι τοῦ θεοῦ καὶ οὗτοι διεφθάρησαν ὑπὸ τοῦ πυρός.
但在第173届奥林匹亚德之后,神庙被焚毁——无论是由于阴谋,还是出于意外——这些预言书与神明的其他奉纳品一同被大火烧毁。
οἱ δὲ νῦν ὄντες ἐκ πολλῶν εἰσι συμφορητοὶ τόπων, οἱ μὲν ἐκ τῶν ἐν Ἰταλίᾳ πόλεων κομισθέντες, οἱ δʼ ἐξ Ἐρυθρῶν τῶν ἐν Ἀσίᾳ, κατὰ δόγμα βουλῆς τριῶν ἀποσταλέντων πρεσβευτῶν ἐπὶ τὴν ἀντιγραφήν· οἱ δʼ ἐξ ἄλλων πόλεων καὶ παρʼ ἀνδρῶν ἰδιωτῶν μεταγραφέντες·
如今存在的那些则是从许多地方汇集而来的,有些是从意大利的城市中运来的,有些是根据元老院的决议派出三名使节前往亚洲的埃里特里亚进行抄录而得的;还有些则是从其他城市和私人手中转抄而来的。
ἐν οἷς εὑρίσκονταί τινες ἐμπεποιημένοι τοῖς Σιβυλλείοις, ἐλέγχονται δὲ ταῖς καλουμέναις ἀκροστιχίσι· λέγω δʼ ἃ Τερέντιος Οὐάρρων ἱστόρηκεν ἐν τῇ θεολογικῇ πραγματείᾳ.
在这些预言中,有些被发现是伪造并掺入西比拉预言书中的,但它们可以通过所谓的“离合诗”被识别出来;我所说的是特伦提乌斯·瓦罗在其神学著作中所记载的事情。