Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §3.64.1-3.64.4

萨宾军溃败与阿尼奥河畔的再次对峙

第 235 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

萨宾军队因塔克文的伏兵而败退,许多人被杀或被俘。在萨宾人集结军队准备再战时,塔克文抢先渡过阿尼奥河,两军再次对峙。

§3.64.1ἰδόντες δὲ τοὺς Ῥωμαίους οἱ Σαβῖνοι προθύμως ἐπὶ τὸν ἀγῶνα χωροῦντας ἐξῆγον καὶ αὐτοὶ τὰς δυνάμεις οὔτε πλήθει λειπόμενοι τῶν πολεμίων οὔτε ἀρετῇ καὶ συμπεσόντες ἐμάχοντο πᾶσαν ἀποδεικνύμενοι τόλμαν, ἕως ἦν αὐτοῖς εἷς μόνος ὁ πρὸς τοὺς ἀντιτεταγμένους ἀγών.
萨宾人看到罗马人热切地投入战斗,也率领自己的军队出击,他们在人数和勇气上都不逊于敌人。 双方交锋,他们展现出极大勇气进行战斗,只要他们面对的只是正面迎击的敌人。
ἔπειτα μαθόντες ἐπιόντα σφίσι κατὰ νώτου στρατὸν πολεμίων ἕτερον ἐν τάξει τε καὶ κόσμῳ χωροῦντα καταλιπόντες τὰ σημεῖα τρέπονται πρὸς φυγήν.
然而,当他们随后得知另一支敌军正从后方井然有序、纪律严明地向他们袭来时,便丢弃了军旗,开始逃跑。
ἦσαν δὲ Ῥωμαίων ἄνδρες ἐπίλεκτοι πεζοί τε καὶ ἱππεῖς οἱ κατόπιν ἐπιφανέντες τοῖς Σαβίνοις, οὓς ὁ Ταρκύνιος ἐν ἐπιτηδείοις χωρίοις διὰ νυκτὸς ἐλόχισε.
在萨宾人后方出现的,是罗马人的精锐步兵和骑兵,他们是塔克文夜间部署在有利地形的伏兵。
§3.64.2τούτους δὴ τοὺς ἄνδρας οἱ Σαβῖνοι δείσαντες ἐκ τοῦ ἀδοκήτου σφίσιν ἐπιφαινομένους οὐθὲν ἔτι γενναῖον ἔργον ἀπεδείξαντο, ἀλλʼ ὡς κατεστρατηγημένοι ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν καὶ συμφορᾷ πεπληγότες ἀμάχῳ σώζειν ἑαυτοὺς ἄλλοι κατʼ ἄλλας ὁδοὺς ἐπειρῶντο, κἂν τούτῳ μάλιστα πολὺς αὐτῶν φόνος ἐγένετο διωκομένων ὑπὸ τῆς Ῥωμαϊκῆς ἵππου καὶ πανταχόθεν ἀποκλειομένων·
萨宾人害怕这些出其不意出现在面前的敌人,不再表现出任何英勇的行为,而是像被敌人智取并遭受了无法抗拒的灾难一样,各自寻找不同的道路试图逃命。 在此期间,他们遭到罗马骑兵的追击,并且四面退路被断,因而伤亡极其惨重。
ὥστε ὀλίγους τινὰς ἐξ αὐτῶν κομιδῇ γενέσθαι τοὺς διασωθέντας εἰς τὰς ἔγγιστα πόλεις, τὸ δὲ πλεῖον μέρος ὅσον μὴ κατὰ τὴν μάχην ἔπεσεν ὑποχείριον τοῖς Ῥωμαίοις γενέσθαι·
结果,他们中得以逃脱到最近城市的人寥寥无几,而除在战斗中阵亡者之外的大部分人,都落入了罗马人的手中。
οὐδὲ γὰρ οἱ καταλειφθέντες ἐν τῷ χάρακι τὴν ἔφοδον ἀποκρούσασθαι τῶν ἐπιόντων σφίσιν ἐθάρρησαν οὐδʼ εἰς πεῖραν ἦλθον μάχης, ἀλλʼ ἐκταραχθέντες ὑπὸ τοῦ παρʼ ἐλπίδα κακοῦ παρέδοσαν ἀμαχητὶ σφᾶς τε αὐτοὺς καὶ τὸ ἔρυμα.
因为即使是留在营地里的人,也无胆量击退向他们袭来的敌人的进攻,更没有进行战斗的尝试,而是被这意料之外的灾难吓得惊慌失措,不战而降,交出了自己和防线。
§3.64.3αἱ μὲν δὴ τῶν Σαβίνων πόλεις ὡς κατεστρατηγημέναι καὶ οὐκ ἀρετῇ τὴν νίκην ἀφῃρημέναι πρὸς τῶν πολεμίων, ἀλλὰ δόλῳ μείζονας αὖθις ἀποστέλλειν δυνάμεις παρεσκευάζοντο καὶ στρατηγὸν ἐμπειρότερον.
于是,萨宾人的城市认为自己是被敌人智取,其胜利并非因勇武而被夺走,而是由于计谋,便准备再次派遣更大规模的军队和更有经验的将领。
ὁ δὲ Ταρκύνιος μαθὼν τὴν διάνοιαν αὐτῶν συνῆγε τὴν στρατιὰν διὰ τάχους καὶ πρὶν ἐκείνους ἅπαντας δὴ §3.64.4συνελθεῖν φθάνει διαβὰς τὸν Ἀνίητα ποταμόν.
而塔克文得知了他们的图谋,迅速集集军队,并在他们所有人会合之前,便抢先渡过了阿尼奥河。
ταῦτα μαθὼν ὁ τῶν Σαβίνων στρατηγὸς ἐξῄει μὲν ὡς εἶχε τάχους τὴν νεωστὶ συνηγμένην δύναμιν ἀναλαβὼν καὶ στρατοπεδεύεται πλησίον τῶν Ῥωμαίων ἐπὶ λόφου τινὸς ὑψηλοῦ καὶ ἀποτόμου, μάχης δὲ ἄρχειν οὐκ ἐδοκίμαζεν ἕως αἱ λοιπαὶ τῶν Σαβίνων δυνάμεις συνέλθωσιν, ἀλλʼ ἐπὶ τοὺς προνομεύοντας τὴν χώραν ἐκπέμπων ἀεί τινας τῶν ἱππέων καὶ λόχους ἐγκαθίζων ὕλαις ἢ νάπαις εἶργε τοὺς Ῥωμαίους τῶν ἐπὶ τὴν χώραν ἐξόδων.
萨宾人的将领得知此事后,率领新集结的军队尽其所能地迅速出兵,并在罗马人附近一座高而陡峭的山丘上扎营。 但他认为在萨宾人的其余军队会合之前不宜开始交战,而是通过不断派遣骑兵去袭击那些在野外劫掠的罗马人,并在森林或山谷中设下埋伏,阻止罗马人出入该地。

词汇与语法注释

  1. 3.64.1ἕως ἦν — 连词 ἕως 连同未完成过去时直陈语气 ἦν 表示持续动作(“只要……期间”)。随后的短语 εἷς μόνος... 限制了在他们受到后方袭击之前的状况,即当时他们只需要面对眼前的敌人。
  2. 3.64.2κἂν τούτῳ — 这是 καὶ ἐν τούτῳ(在此期间)的缩合(crasis)。它作为表示时间流逝的状语短语起作用。
  3. 3.64.4φθάνει διαβὰς — 动词 φθάνω 连同分词(此处为 διαβὰς)构成一种句式,意为“比某人抢先做某事”或“在某人之前做某事”。它强调了主句主语塔克文在萨宾人会合之前“抢先渡过”(阿尼奥河)。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §3.64.1-3.64.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:3.64.1-3.64.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。