§3.23.16δεινὴ δʼ ἐν τοῖς πολέμοις καὶ ἡ διὰ κενῆς ἐμπίπτουσα προδοσίας συμμάχων ἢ πολεμίων ἄλλων ἐφόδου δόκησις, καὶ πολλὰ ἤδη στρατεύματα μεγάλα ὑπʼ οὐδενὸς οὕτως ἑτέρου φοβεροῦ παθήματος ὡς ὑπὸ δόξης κενῆς ἴσμεν πανώλεθρα διαφθαρέντα.
在战争中，因毫无根据而突然产生的关于盟友背叛或其他敌人袭击的幻觉，同样是可怕的，我们知道，迄今为止已有许多大军被彻底摧毁，而这并非由于任何其他可怕的灾难，其严重程度竟抵不上这种毫无根据的幻觉。
τὸ δʼ ἡμέτερον οὐ λόγος ἔσται κενὸς οὐδʼ ἀφανὲς δεῖμα, ἀλλʼ ἔργον ἁπάσης ὄψεως καὶ πείρας φοβερώτερον.
但我们的情况绝非空洞的传闻或无形的恐惧，而是比任何视觉和经历都更为可怕的事实。
§3.23.17ἐὰν δʼ ἄρα τἀναντία τῶν λελογισμένων γινόμενα ὁρῶ ʽλεγέσθω γὰρ καὶ τὰ παρὰ τὰς ἀνθρωπίνας δόξας εἰωθότα ἀπαντᾶν, ἐπειδὴ πολλὰ καὶ τὰ μὴ εἰκότα οἱ βίοι φέρουσἰ τἀναντία καὶ αὐτὸς ὧν προὐθέμην ἐπιχειρήσω ποιεῖν.
但是，如果万一我看到发生与预想相反的情况（因为我们也应该提到那些往往违背人类预期而发生的事情，因为人生会带来许多意想不到的事），我自己也将尝试去做与我最初设想相反的事情。
ἄξω γὰρ ὑμᾶς ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἅμα Ῥωμαίοις καὶ συλλήψομαι αὐτοῖς τῆς νίκης τήν τε κατάληψιν τῶν ὑψηλῶν πεποιῆσθαι σκήψομαι τῆς κυκλώσεως τῶν ἀντιτεταγμένων ἕνεκα.
因为我将率领你们与罗马人一起迎击敌人，协助他们夺取胜利，并且我将借口说，占领高地是为了包围与我们对峙的敌人。
γενήσεται δέ μου πιστὸς ὁ λόγος ἔργα ὁμολογούμενα τῇ σκήψει παρεσχημένου, ὥσθʼ ἡμᾶς τῶν μὲν δεινῶν μηδετέροις κοινωνῆσαι, τῆς δʼ ἀμείνονος τύχης παρʼ ἀμφοτέρων μεταλαβεῖν.
通过展现出符合这一借口的行动，我的话将会获得信任，从而使我们在危险中不与任何一方共有，却能从双方那里分得更好的好运。
§3.23.18ἐγὼ μὲν δὴ ταῦτα ἔγνωκά τε καὶ δράσω σὺν θεοῖς κράτιστα ὄντα οὐ μόνον Ἀλβανοῖς, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις Λατίνοις, ὑμᾶς δὲ χρὴ σιγὴν μὲν πρῶτον φυλάττοντας, ἔπειτα κόσμον τε σώζοντας καὶ τοῖς παραγγελλομένοις ὀξέως ὑπηρετοῦντας προθύμους ἀγωνιστὰς γίνεσθαι καὶ τοὺς ὑφʼ αὑτοῖς προθύμους παρέχειν, ἐνθυμουμένους ὅτι οὐχ ὅμοιός ἐστιν ἡμῖν τε καὶ τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις ὁ περὶ τῆς ἐλευθερίας ἀγών, οἷς2τισιν ἐν ἔθει καθέστηκεν ἄρχεσθαι ὑφʼ ἑτέρων καὶ ὅσοις τοιαύτην πολιτείαν οἱ πατέρες παρέδοσαν.
我确实已经做出了这些决定，并将在神明的帮助下付诸实行，因为这不仅对阿尔巴人，而且对其他拉丁人来说也是最好的。 另一方面，你们首先必须保持沉默，其次维持秩序，并迅速服从命令，使自己成为热忱的战士，并使你们的部下也同样热忱，牢记为了自由而进行的斗争，对我们而言，与对那些习惯于被他人统治、且父祖们向其传授了此类政体的其他人们而言，是截然不同的。
§3.23.19ἐλεύθεροι γὰρ ἐξ ἐλευθέρων ἔφυμεν καὶ ἄρχειν τῶν προσοίκων παρέδοσαν ἡμῖν οἱ πατέρες ὁμοῦ τι πεντακόσια ἔτη τοῦτο τὸ σχῆμα τοῦ βίου διαφυλάξαντες, οὗ μὴ ἀποστερήσωμεν ἡμεῖς τοὺς ἐκγόνους.
因为我们生来自由，祖先也是自由人，我们的父祖们在维持了大约五百年的这种生活方式之后，将统治邻近人民的权力传给了我们，我们切不可让我们的子孙失去这一切。
παραστῇ δὲ μηδενὶ ὑμῶν δέος ἂν ταῦτα ἐθέλῃ πράττειν μὴ συνθήκας τε λύσῃ καὶ ὅρκους τοὺς ἐπʼ αὐταῖς γενομένους παραβῇ, ἀλλʼ ἐννοείσθω διότι τὰς ὑπὸ Ῥωμαίων λελυμένας εἰς τὸ ἐξ ἀρχῆς ἀποκαταστήσει καὶ οὐ τάς γε ἐλαχίστου ἀξίας, ἀλλʼ ἃς ἥ τε φύσις ἡ ἀνθρωπεία κατεστήσατο καὶ ὁ πάντων κοινὸς Ἑλλήνων τε καὶ βαρβάρων βεβαιοῖ νόμος, ἄρχειν καὶ τὰ δίκαια τάττειν τοὺς πατέρας τοῖς ἐκγόνοις καὶ τὰς μητροπόλεις ταῖς ἀποικίαις.
如果有人想要做这些事，你们中任何人都不要抱有恐惧，担心自己会撕毁盟约并违背在其上立下的誓言，相反，应当考虑到，这是在将那些被罗马人所破坏的关系恢复到最初的状态——而且恢复的绝非最微不足道的价值，而是人性所确立、且希腊人与蛮族所共有的法律所确认的关系：即父亲应当统治子孙并为其规定正义，母邦应当统治殖民地。
§3.23.20ταύτας δὴ τὰς συνθήκας οὐδέποτε ἀναιρεθησομένας ἐκ τῆς ἀνθρωπείας φύσεως οὐχ ἡμεῖς οἱ κυρίας ἀξιοῦντες αἰεὶ διαμένειν παρασπονδοῦμεν, οὐδʼ ἄν τις ἡμῖν θεῶν ἢ δαιμόνων νεμεσήσειεν ὡς ἀνόσια πράττουσιν εἰ δουλεύειν τοῖς ἰδίοις ἐκγόνοις δυσανασχετοῦμεν, ἀλλʼ οἱ καταλύσαντες αὐτὰς ἀρχῆθεν καὶ ἔργῳ ἐπιχειρήσαντες ἀθεμίτῳ κρείττω ποιῆσαι τοῦ θείου νόμου τὸν ἀνθρώπινον·
这一绝不会从人性中消除的关系，并不是我们这些认为它们应该永远保持有效的人所违反的，此外，神明或精灵也不会因为我们无法忍受被奴役于自己的子孙而对我们感到愤怒，认为我们做出了不敬之事；相反，是那些从一开始就破坏了它们，并企图通过不法行为使人间的法律凌驾于神圣法律之上的人违反了盟约。
καὶ ὅ τε δαιμόνιος χόλος οὐχ ἡμῖν, ἀλλὰ τούτοις ἐναντιώσεται κατὰ τὸ εἰκός, καὶ ἡ παρʼ ἀνθρώπων νέμεσις εἰς τούτους ἀνθʼ ἡμῶν κατασκήψει.
因此，正如所料，神明的愤怒不会指向我们，而是会反对他们，而来自人类的惩罚也将降临在他们身上，而非我们身上。
§3.23.21εἰ μὲν οὖν ταῦτα κράτιστα πᾶσιν ὑμῖν ἔσεσθαι δοκεῖ, πράττωμεν αὐτὰ θεοὺς καὶ δαίμονας ἀρωγοὺς ἐπικαλεσάμενοι, εἰ δέ τις ὑμῶν τἀναντία ἔγνωκε καὶ δυεῖν θάτερον ἢ μηδέποτε ἀνασώσασθαι τὸ ἀρχαῖον ἀξίωμα τῆς πόλεως οἴεται δεῖν, ἢ καιρὸν ἕτερόν τινα ἐπιτηδειότερον περιμένων ἀναβάλλεται τὸν παρόντα, μὴ κατοκνείτω φέρειν εἰς μέσον ἃ φρονεῖ· ὅ τι γὰρ ἂν ἅπασιν ὑμῖν κράτιστον φανῇ βούλευμα τούτῳ χρησόμεθα.
因此，如果你们所有人都认为这些方案是最好的，就让我们在祈求神明和精灵作为助手的同时，付诸行动吧。 但如果你们中有人抱有相反的想法，并认为以下两者之一：要么认为我们永远不该收复城邦古老的尊严，要么在等待其他更合适的时机而推迟眼前的机会，请不要犹豫，把自己的想法公之于众；因为无论什么计划只要对你们所有人来说显得是最好的，我们就将采用它。