Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §15.1.1-15.1.4

马尔库斯·瓦莱里乌斯的决斗与科尔维努斯之名的由来

第 906 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

在凯尔特人入侵期间,马尔库斯·瓦莱里乌斯参与单挑决斗。一只渡鸦协助他取得胜利,他也因此获得了“科尔维努斯”的称号。

§15.1.1τῶν Κελτῶν ἐπιστρατευσάντων τῇ Ῥώμῃ καί τινος βασιλέως εἰς μονομαχίαν προκαλουμένου τῶν Ῥωμαίων, ὅστις εἴη ἀνήρ, Μάρκος Οὐαλέριος, εἷς τῶν χιλιάρχων, ἀπόγονος ὢν Οὐαλερίου Ποπλικόλα τοῦ συνελευθερώσαντος ἀπὸ τῶν βασιλέων τὴν πόλιν, §15.1.2ἐξῄει τῷ Κελτῷ διαγωνίσασθαι.
当凯尔特人进攻罗马,其一个国王向罗马人挑战进行决斗,看是否有真正的男子汉时,军团司令之一、曾协助将城市从国王统治下解放出来的瓦莱里乌斯·普普利科拉的后裔马尔库斯·瓦莱里乌斯,便上前与那凯尔特人交战。
ὡς δὲ συνῄεσαν ὁμόσε, κόραξ καθεζόμενος ἐπὶ τοῦ κράνους αὐτοῦ ἐκεκράγει τε δεινὸν εἰς τὸν βάρβαρον ὁρῶν καί, ὁπότε μέλλοι πληγὴν ἐκφέρειν, πηδῶν ἐπʼ αὐτὸν τοτὲ μὲν τοῖς ὄνυξιν ἤμυττε τὰς παρειάς, τοτὲ δὲ τῷ ῥύγχει τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔκοπτεν, ὥστε τὸν Κελτὸν ἔξω γενέσθαι τῶν φρενῶν, οὔθʼ ὅπως τὸν ἄνδρα ἀμύνοιτο δυνάμενον συμβαλεῖν, οὔθʼ ὅπως τὸν κόρακα φυλάττοιτο.
当他们近身搏斗时,一只落在瓦莱里乌斯头盔上的渡鸦发出可怕的叫声,怒视着那个蛮族人。 每当那蛮族人准备发起一击时,渡鸦就飞向他,时而用爪子抓伤他的脸颊,时而用喙啄他的眼睛,使得那凯尔特人神魂颠倒,既无法理解该如何防范并迎战那个人,也无法防备那只渡鸦。
§15.1.3ὡς δὲ πολὺς ἐγεγόνει τῇ μάχῃ χρόνος, ὁ μὲν Κελτὸς φέρων ἐπὶ τὸν Οὐαλέριον τὴν μάχαιραν ὡς διὰ τῆς προβολῆς εἰς τὰ πλευρὰ βάψων, ἔπειτʼ ἐπιπτάντος αὐτῷ τοῦ κόρακος καὶ τὰς ὄψεις ὀρύττοντος ἀνέτεινε τὸν θυρεὸν ὡς ἀπελάσων τὸν ὄρνιν·
战斗持续了许久,凯尔特人将剑刺向瓦莱里乌斯,试图通过突刺刺入其肋部,接着,由于渡鸦飞向他并挖他的眼睛,他便举起盾牌以驱赶这只鸟。
ὁ δὲ Ῥωμαῖος ἔτι μετεωρίζοντος τὸ ὅπλον ἀκολουθήσας κάτωθεν ὑποφέρει τὸ ξίφος καὶ ἀναιρεῖ τὸν Κελτόν.
而罗马人趁对方仍高举着防具时抢上一步,从下方刺入剑去,杀死了那个凯尔特人。
§15.1.4ὁ δὲ στρατηγὸς Κάμιλλος χρυσέῳ τοῦτον στεφάνῳ ἐκόσμησεν ἐπωνυμίαν θέμενος αὐτῷ Κορβῖνον ἀπὸ τοῦ συναγωνισαμένου κατὰ τὴν μονομαχίαν ζῴου· κόρβους γὰρ οἱ Ῥωμαῖοι καλοῦσι τοὺς κόρακας·
将军卡米卢斯用金冠装饰了他,并根据在决斗中与他并肩作战的动物,赋予他“科尔维努斯”的称号;因为罗马人把渡鸦称为“科尔维”。
αὐτός τε διετέλεσεν ἐξ ἐκείνου συμβόλῳ κατὰ τοῦ κράνους κοσμούμενος κόρακι, καὶ ταῖς εἰκόσιν αὐτοῦ πάσαις οἱ πλάττοντες καὶ γράφοντες τοῦτο τὸ ζῷον ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἐφήρμοττον.
此后,他自己一直用渡鸦作为头盔上的徽记进行装饰,而雕刻家和画家们在他所有的肖像中,也将这种动物安放在他的头部。

词汇与语法注释

  1. 15.1.1ὅστις εἴη ἀνήρ — 希求法 εἴη 是由于间接引语(或间接疑问),反映了凯尔特国王挑战“是否有男子汉”与他决斗的内容。
  2. 15.1.2ἔξω γενέσθαι τῶν φρενῶν — 伴随属格 τῶν φρενῶν(心智、理性),意为“失去理智”或“神魂颠倒”的惯用表达。
  3. 15.1.2συμβαλεῖν — 这里的 συμβάλλω 取“理解、判断、想出”之意,作为分词 δυνάμενον 的补足语。
  4. 15.1.3ἔτι μετεωρίζοντος τὸ ὅπλον — 属格独立分词结构,省略了主语(凯尔特人)。名词 τὸ ὅπλον 指的是前面提到的盾牌(τὸν θυρεόν)。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §15.1.1-15.1.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:15.1.1-15.1.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。