§12.13.1ὡς δὲ ταῦτʼ ἤκουσαν Οὐιεντανοὶ παρʼ αἰχμαλώτου τινός, ἐπικηρυκεύεσθαι πρὸς τοὺς πολιορκοῦντας ἤθελον περὶ καταλύσεως τοῦ πολέμου, πρὶν ἁλῶναι κατὰ κράτος τὴν πόλιν, καὶ ἀποδείκνυνται πρέσβεις οἱ πρεσβύτατοι.
当维恩塔诺伊人从一个俘虏那里听说这件事时,他们希望在城市被武力攻占之前,向包围者派使节商讨结束战争的事宜,于是最年长的人被任命为使节。
§12.13.2ἀποψηφισαμένης δὲ τῆς βουλῆς τῶν Ῥωμαίων τὰς διαλλαγὰς οἱ μὲν ἄλλοι πρέσβεις ἀπῄεσαν ἐκ τοῦ βουλευτηρίου σιωπῇ, ὁ δὲ ἐπιφανέστατος ἐξ αὐτῶν καὶ κατὰ τὴν μαντικὴν ἐμπειρίαν δοκιμώτατος, ἐπιστὰς ταῖς θύραις καὶ περιβλέψας ἅπαντας τοὺς παρόντας ἐν τῷ συνεδρίῳ· καλόν, ἔφησεν, ὦ Ῥωμαῖοι, δόγμα ἐξενηνόχατε καὶ μεγαλοπρεπές, οἱ τὴν ἡγεμονίαν ἀξιοῦντες ἔχειν τῶν περιοίκων διʼ ἀρετήν, πόλιν οὔτε μικρὰν οὔτε ἄσημον ἀποτιθεμένην τὰ ὅπλα καὶ παραδιδοῦσαν ὑμῖν ἑαυτὴν οὐκ ἀξιοῦντες ὑπήκοον ἔχειν, ἀλλὰ πρόρριζον ἀνελεῖν βουλόμενοι, οὔτε τὸν ἐκ τοῦ θείου δείσαντες χόλον, §12.13.3οὔτε τὴν παρʼ ἀνθρώπων ἐντραπέντες νέμεσιν.
当罗马元老院投票否决了和解时,其他的使节默默地离开了议事厅;而他们之中最显赫、且在占卜经验上最负盛名的一位,在门口停下脚步,环视了议会中在场的所有人,说道:“罗马人啊,你们作出了一个多么美好而宏伟的决议! 你们自认为凭着美德应当拥有对邻近之人的统治权,却不认为应当让一个既不小也不无名、正放下武器向你们投降的城市作你们的属国,反而希望将其彻底根绝,既不害怕来自神明的愤怒,也不顾忌来自世人的惩罚。
ἀνθʼ ὧν ὑμῖν δίκη τιμωρὸς ἥξει παρὰ θεῶν εἰς τὰ ὅμοια ζημιοῦσα· Οὐιεντανοὺς γὰρ ἀφελόμενοι τὴν πατρίδα μετʼ οὐ πολὺ τὴν ἑαυτῶν ἀποβαλεῖτε.
为此,来自诸神的复仇正义将降临到你们身上,以同样的惩罚惩治你们;因为剥夺了维恩塔诺伊人的祖国,不久之后你们也将失去自己的祖国。
§12.13.4μετὰ βραχὺ δὲ ἁλισκομένης τῆς πόλεως οἱ μὲν ὁμόσε τοῖς πολεμίοις χωροῦντες ἄνδρες ἀγαθοὶ γενόμενοι καὶ πολλοὺς ἀποκτείναντες κατεκόπησαν, οἱ δʼ αὐτοχειρίᾳ σφάξαντες αὑτοὺς διεφθάρησαν· ὅσοις δὲ διʼ ἀνανδρίαν τε καὶ ταπεινότητα ψυχῆς πάντʼ ἐφαίνετο τοῦ τεθνάναι τὰ δεινὰ μετριώτερα, ῥίψαντες τὰ ὅπλα παρεδίδοσαν τοῖς κεκρατηκόσιν ἑαυτούς.
” 不久之后,当城市被攻占时,一些人迎着敌人冲上去,表现得像勇敢的人一样,在杀死了许多人后被砍倒;另一些人则亲手结束了自己的生命;而那些因为胆怯和灵魂卑劣而认为任何可怕的事情都比死亡更易忍受的人,则扔下武器向征服者投降。