Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §11.41.1-11.41.6

维尔吉尼乌斯援引先例呼吁起义

第 841 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

维尔吉尼乌斯引用先祖废除王政并争取自由的历史先例,鼓舞士兵们拿起武器反抗十人团的无法无天的暴政。

§11.41.1οὔτε σωφρόνων οὔτε γενναίων ἐστὶν ἀνθρώπων τὰ μὲν ἀλλότρια κτᾶσθαι διʼ ἀνδραγαθίαν, τὰ δʼ οἰκεῖα περιορᾶν ἀπολλύμενα διὰ μαλακίαν οὐδὲ πρὸς μὲν Αἰκανοὺς καὶ Οὐολούσκους καὶ Σαβίνους καὶ τοὺς ἄλλους περιοίκους ἅπαντας πολεμεῖν μακροὺς καὶ ἀδιαλείπτους πολέμους ὑπὲρ ἀρχῆς καὶ δυναστείας, πρὸς δὲ τοὺς παρὰ νόμον ἄρχοντας ὑμῶν μὴ θέλειν ἄρασθαι τὰ ὅπλα ὑπὲρ ἀσφαλείας τε καὶ ἐλευθερίας.
依靠英勇去攫取他人的财产,却因软弱而坐视自己的财产丧失,这既不是明智之人的作风,也不是高尚之人的作风;同样,为了统治权和霸权,与埃奎人、沃尔斯奇人、萨宾人以及所有其他邻国进行长期而不断的战争,却不愿为了安全与自由,拿起武器反抗那些违法统治你们的人,这也绝非他们的所为。
§11.41.2οὐκ ἀναλήψεσθε τὸ φρόνημα τῆς πατρίδος;
难道你们不重振祖国的气概吗?
οὐ παραστήσεται λογισμὸς ὑμῖν τῆς ἀρετῆς τῶν γονέων ἄξιος, οἳ διὰ μιᾶς γυναικὸς ὕβριν ὑφʼ ἑνὸς τῶν Ταρκυνίου παίδων ὑβρισθείσης καὶ διὰ τὴν συμφορὰν ταύτην ἑαυτὴν διαχρησαμένης, οὕτως ἠγανάκτησαν ἐπὶ τῷ πάθει καὶ παρωξύνθησαν καὶ κοινὴν ἀπάντων ἡγήσαντο τὴν ὕβριν, ὥστʼ οὐ μόνον Ταρκύνιον ἐξέβαλον ἐκ τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ τὸ βασιλικὸν πολίτευμα κατέλυσαν, καὶ τὸ λοιπὸν ἀπεῖπον μηδένα Ῥωμαίων ἄρχειν διὰ βίου τὴν ἀνυπεύθυνον ἀρχήν, αὐτοί τε τοὺς μεγίστους ὀμόσαντες ὅρκους, καὶ κατὰ τῶν ἐγγόνων ἀράς, §11.41.3ἐάν τι παρὰ ταῦτα ποιῶσι, καταρασάμενοι;
难道你们不会产生配得上先辈美德的思考吗? 他们曾因一个女人遭受的侮辱——她被塔克文的一个儿子凌辱,并因这一灾难而自尽——对这一遭遇感到无比愤慨和激怒,并将这种侮辱视为所有人共同的耻辱,以至于他们不仅将塔克文驱逐出城,而且废除了君主政体,并禁止任何罗马人此后终身担任不受问责的官职,他们自己立下了最庄严的誓言,并对后代子孙降下诅咒:如果他们做出任何违反这些誓言的事,就诅咒他们。
ἔπειτʼ ἐκεῖνοι μὲν ἑνὸς οὐκ ἤνεγκαν ἀκολάστου μειρακίου τυραννικὴν ὕβριν εἰς ἓν σῶμα ἐλεύθερον γενομένην, ὑμεῖς δὲ πολυκέφαλον τυραννίδα πάσῃ παρανομίᾳ τε καὶ ἀσελγείᾳ χρωμένην καὶ ἔτι μᾶλλον χρησομένην, §11.41.4ἐὰν νῦν ἀνάσχησθε, ὑπομενεῖτε;
既然那些人连一个放荡青年对一个自由之身所犯下的僭主式凌辱都不能容忍,那么你们,面对一个实行各种无法无天和纵欲、甚至还要变本加厉的“多头僭主统治”,如果你们现在加以容忍,你们还要忍受下去吗?
οὐκ ἐμοὶ μόνῳ θυγάτηρ ἐγένετο διαφέρουσα τὴν ὄψιν ἑτέρων, ἣν ἀπὸ τοῦ φανεροῦ βιάζεσθαι καὶ προπηλακίζειν Ἄππιος ἐπεβάλετο, ἀλλὰ καὶ ὑμῶν εἰσι πολλαὶ τοῖς μὲν θυγατέρες, τοῖς δὲ γαμεταί, τοῖς δὲ νεανίαι παῖδες εὐπρεπεῖς, οὓς τί κωλύσει πρὸς ἄλλου τινὸς τῶν δέκα τυράννων ἢ πρὸς αὐτοῦ τοῦ Ἀππίου ταὐτὰ παθεῖν;
并不是只有我一个人拥有容貌出众的女儿,以至于阿庇乌斯企图公然强暴并羞辱她;你们之中也有许多人拥有女儿,有人拥有妻子,有人拥有容貌俊美的年轻儿子,那么有什么能阻止他们免受十人团中其他人或阿庇乌斯本人的同样侵害呢?
εἰ μή τις ἄρα θεῶν ἐστιν ἐγγυητής, ὡς, ἐὰν τὰς ἐμὰς ταύτας συμφορὰς ἀτιμωρήτους ἐάσητε, οὐκ ἐφʼ ὑμῶν πολλοὺς τὰ ὅμοια δεινὰ ἥξει, ἀλλὰ μέχρι τῆς ἐμῆς θυγατρὸς ὁ τυραννικὸς ἔρως προελθὼν στήσεται, καὶ περὶ τὰ λοιπὰ σώματα παίδων τε καὶ παρθένων σωφρονήσει.
除非真有什么神明作为担保人,承诺如果你们让我的这些灾难不加惩罚,那么同样可怕的灾难就不会降临到你们许多人头上,而这僭主式的色欲在延伸到我女儿这里就会戛然而止,并对其他孩子和少女的身体保持克制。
πολλῆς μέντοι μωρίας καὶ σκαιότητος, σαφῶς ἴστε, τὰ νοούμενα ταῦθʼ ὡς οὐκ ἔσται λέγειν.
然而,你们当清楚知道,认为这些设想不会发生,是极其愚蠢和荒谬的。
§11.41.5ἀόριστοι γὰρ αἱ τῶν τυράννων ἐπιθυμίαι κατὰ τὸ εἰκός, οἷα δὴ μήτε νόμον ἔχουσαι κωλυτὴν μήτε φόβον.
因为僭主们的欲望按常理是无边无际的,因为他们既没有法律作为阻碍,也没有恐惧。
ἐμοί τε δὴ πράττοντες τιμωρίαν δικαίαν καὶ ὑμῖν αὐτοῖς ἀσφάλειαν, ἵνα μὴ ταὐτὰ πάθητε, παρασκευαζόμενοι διαρρήξατε ἤδη ποτὲ τοὺς χαλινούς, ὦ σχέτλιοι·
因此,你们既要为我伸张正义的惩罚,也要为你们自己准备安全,以免遭受同样的命运,赶快彻底挣脱缰绳吧,可怜的人们啊!
§11.41.6ἀναβλέψατε ὀρθοῖς ὄμμασι πρὸς τὴν ἐλευθερίαν.
用正直的目光仰望自由吧。
ἐπὶ τίνι γὰρ ἑτέρᾳ προφάσει μᾶλλον ἀγανακτήσετε ἢ ταύτῃ, ὅτε τὰς τῶν πολιτῶν θυγατέρας ὡς δούλας ἀπάγουσιν οἱ τύραννοι καὶ μετὰ μαστίγων νυμφαγωγοῦσιν;
因为还有什么别的理由能比这更让你们愤怒呢? 当僭主们像奴隶一样抢走公民的女儿,并用皮鞭伴随婚礼队伍时。
ἐν ποίῳ δὲ τὸ ἐλεύθερον φρόνημα ἀναλήψεσθε καιρῷ τὸν νῦν παρέντες, ἐν ᾧ τὰ ὅπλα περὶ τοῖς σώμασιν ἔχετε;
如果错过了现在这个你们身上正佩戴着武器的机会,你们还将在什么时候重新获得自由的气概呢?

词汇与语法注释

  1. 11.41.1οὔτε σωφρόνων οὔτε γενναίων ἐστὶν ἀνθρώπων — 带有表示性质、特征或本分的属格的 ἐστίν 句型(“这不是……人的作风/本分”)。其主语是紧随其后的不定式短语(τὰ μὲν ἀλλότρια κτᾶσθαι... 与 μὴ θέλειν ἄρασθαι...)。
  2. 11.41.2διὰ μιᾶς γυναικὸς ὕβριν ὑφʼ ἑνὸς τῶν Ταρκυνίου παίδων ὑβρισθείσης — 介词 διὰ 支配的宾格 ὕβριν 带有属格 γυναικός(作宾格性属格/目的格属格)。该 γυναικός 被被动分词 ὑβρισθείσης(被强暴的)以及随后的中动分词 διαχρησαμένης(自尽的)修饰,形成了一个复杂的修饰结构。
  3. 11.41.4εἰ μή τις ἄρα θεῶν ἐστιν ἐγγυητής, ὡς — 短语 εἰ μή ἄ报(除非真的……)带有反讽语气,引入一个极其荒谬或不可能的前提。ὡς 引导的从句充当同格从句,用于说明担保人(ἐγγυητής)的具体承诺内容。
  4. 11.41.4πολλῆς μέντοι μωρίας καὶ σκαιότητος, σαφῶς ἴστε, τὰ νοούμενα ταῦθʼ ὡς οὐκ ἔσται λέγειν — 不定式 λέγειν(声称/主张)作主语,其宾语从句是 ὡς οὐκ ἔσται,从句主语为宾格的 τὰ νοούμενα ταῦτα。整句结构为带有性质属格的句型:“声称……是极大的愚蠢与荒谬(的表现)”。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §11.41.1-11.41.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:11.41.1-11.41.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。