Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §10.21.1-10.21.8

两位执政官的胜利凯旋与埃奎人的臣属

第 761 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

执政官法比乌斯通过急行军在阿尔吉杜斯奇袭并击败敌军,随后劫掠了艾克特拉;另一位执政官科尔内利乌斯攻克了叛乱的安提乌姆并处决首脑,两人皆获准举办凯旋式,罗马并与埃奎人缔结了臣属和约。

§10.21.1ἀποδοὺς δὲ τοῖς Τυσκλάνοις τὴν πόλιν Φάβιος περὶ δείλην ὀψίαν ἀνίστησι τὴν στρατιάν.
法比乌斯在将城市归还给图斯库鲁姆人之后,于傍晚时分下令军队出发。
καὶ ὡς εἶχε τάχους ἤλαυνεν ἐπὶ τοὺς πολεμίους, ἀκούων περὶ πόλιν Ἀλγιδὸν ἀθρόας εἶναι τάς τε Οὐολούσκων καὶ τὰς Αἰκανῶν δυνάμεις.
他听闻沃尔斯奇人和埃奎人的军队在阿尔吉杜斯城附近集结,便以最快速度向敌军进军。
ποιησάμενος δὲ δι’ ὅλης νυκτὸς σύντονον ὁδὸν ὑπʼ αὐτὸν τὸν ὄρθρον ἐπιφαίνεται τοῖς πολεμίοις ἐστρατοπεδευκόσιν ἐν πεδίῳ καὶ οὔτε τάφρον περιβεβλημένοις οὔτε χάρακα, ὡς ἐν οἰκείᾳ τε γῇ καὶ καταφρονήσει τοῦ ἀντιπάλου.
在进行了整夜的急行军后,他于黎明前夕出现在敌人面前,此时敌人正宿营在平原上,既未挖掘战壕,也未构筑栅栏,就像是在自己的土地上,并且对对手充满轻蔑。
§10.21.2παρακελευσάμενος δὲ τοῖς ἀμφʼ αὐτὸν ἀγαθοῖς ἀνδράσι γίνεσθαι πρῶτος εἰσελαύνει μετὰ τῶν ἱππέων εἰς τὴν τῶν πολεμίων παρεμβολήν, καὶ οἱ πεζοὶ συναλαλάξαντες εἵποντο·
他激励身边的部下要勇敢,随后亲自率领骑兵首先冲入敌人的营地,步兵们也一同高声呐喊紧随其后。
τῶν δʼ οἱ μὲν ἔτι κοιμώμενοι ἐφονεύοντο, οἱ δʼ ἀρτίως ἀνεστηκότες καὶ πρὸς ἀλκὴν ἐπιχειροῦντες τραπέσθαι, οἱ δὲ πλείους φεύγοντες ἐσκεδάννυντο.
敌军中,有些人还在熟睡时就被杀,有些人刚站起身来试图转向抵抗,但大多数人都在逃跑中四散奔逃。
§10.21.3ἁλόντος δὲ τοῦ στρατοπέδου κατὰ πολλὴν εὐπέτειαν ἐπιτρέψας τοῖς στρατιώταις τὰ χρήματα ὠφελεῖσθαι καὶ τὰ σώματα πλὴν ὅσα Τυσκλάνων ἦν, οὐ πολὺν ἐνταῦθα διατρίψας χρόνον ἐπὶ τὴν Ἐχετράνων πόλιν ἦγε τὴν δύναμιν, ἣ τότε ἦν τοῦ Οὐολούσκων ἔθνους ἐπιφανεστάτη τε κἀν τῷ κρατίστῳ μάλιστα τόπῳ κειμένη.
军营极其轻易地被攻占后,他允许士兵们掠夺财物、掳掠人口,但属于图斯库鲁姆人的除外。 他在那里并未耽搁太长时间,便率军前往艾克特拉人的城市,该城在当时是沃尔斯奇民族中最著名的,且坐落于极具地利优势的险要之地。
§10.21.4στρατοπεδεύσας δὲ πλησίον τῆς πόλεως ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας κατʼ ἐλπίδα τοῦ προελεύσεσθαι τοὺς ἔνδον εἰς μάχην, ὡς οὐδεμία ἐξῄει στρατιά, τὴν γῆν αὐτῶν ἐδῄου ἀνθρώπων μεστὴν οὖσαν καὶ βοσκημάτων.
他在该城附近宿营了许多天,期望城内的人能出来交战,但由于没有军队出来,他便蹂躏了他们那满是人畜的土地。
οὐ γὰρ ἔφθασαν ἀνασκευασάμενοι τὰ ἐκ τῶν ἀγρῶν αἰφνιδίου γενηθείσης αὐτοῖς τῆς ἐφόδου.
因为这次袭击对他们来说太突然,他们来不及把田野里的东西撤走。
ἐφεὶς δὲ καὶ ταῦτα τοῖς στρατιώταις διαρπάζειν ὁ Φάβιος καὶ πολλὰς ἐν τῇ προνομῇ διατρίψας ἡμέρας ἀπῆγεν ἐπʼ οἴκου τὴν δύναμιν.
法比乌斯也许可士兵们掠夺这些东西,并在劫掠中耗费了许多天之后,率领军队班师回朝。
§10.21.5ὁ δʼ ἕτερος τῶν ὑπάτων Κορνήλιος ἐπὶ τοὺς ἐν Ἀντίῳ Ῥωμαίους τε καὶ Οὐολούσκους ἐλαύνων ἐπιτυγχάνει στρατιᾷ πρὸ τῶν ὁρίων αὐτὸν ὑποδεχομένῃ.
另一位执政官科尔内利乌斯向在安提乌姆的罗马人和沃尔斯奇人进军,在他们的国境前遭遇了等待他的军队。
παραταξάμενος δὲ αὐτοῖς καὶ πολλοὺς μὲν φονεύσας, τοὺς δὲ λοιποὺς τρεψάμενος ἀγχοῦ τῆς πόλεως κατεστρατοπέδευσεν.
他与他们列阵交战,杀敌甚多,将其余人击走,并在紧邻该城的地方安营扎寨。
οὐ τολμώντων δὲ τῶν ἐκ τῆς πόλεως οὐκέτι χωρεῖν εἰς μάχην πρῶτον μὲν τὴν γῆν αὐτῶν ἔκειρεν, ἔπειτα τὴν πόλιν ἀπετάφρευε καὶ περιεχαράκου.
由于城里的人不再敢出来交战,他首先蹂躏了他们的土地,接着在城市周围挖掘战壕并构筑栅栏。
τότε δὴ πάλιν ἀναγκασθέντες ἐξῆλθον ἐκ τῆς πόλεως πανστρατιᾷ, πολὺς καὶ ἀσύντακτος ὄχλος, καὶ συμβαλόντες εἰς μάχην ἔτι κάκιον ἀγωνισάμενοι κατακλείονται τὸ δεύτερον εἰς τὴν πόλιν, αἰσχρῶς καὶ ἀνάνδρως φεύγοντες.
就在那时,他们被迫再次全军出动,这是一群庞大而无序的人群;他们投入战斗,却打得比以前更糟,在可耻且懦弱地逃跑后,第二次被围困在城内。
§10.21.6ὁ δʼ ὕπατος οὐδεμίαν αὐτοῖς ἀναστροφὴν ἔτι δοὺς κλίμακας προσέφερε τοῖς τείχεσι καὶ κριοῖς ἐξέκοπτε τὰς πύλας.
执政官不再给他们任何喘息的机会,将梯子架上城墙,并用撞城槌撞开城门。
ἐπιπόνως δὲ καὶ ταλαιπώρως τῶν ἔνδον ἀπομαχομένων οὐ πολλὰ πραγματευθεὶς κατὰ κράτος αἱρεῖ τὴν πόλιν.
尽管城内的人艰难苦守,但他并没费多大周折就强攻占领了该城。
χρήματα μὲν οὖν αὐτῶν, ὅσα χρυσὸς καὶ ἄργυρος καὶ χαλκὸς ἐνῆν, εἰς τὸ δημόσιον ἐκέλευσεν ἀναφέρειν, ἀνδράποδα δὲ τοὺς ταμίας παραλαμβάνοντας καὶ τὰ λοιπὰ λάφυρα πωλεῖν· τοῖς δὲ στρατιώταις ἐσθῆτα καὶ τροφὰς καὶ ὅσʼ ἄλλα τοιαῦτα ἐδύναντο ὠφελεῖσθαι ἐπέτρεψεν.
于是他下令将他们财产中所有的金、银、铜运入国库,并命财务官们接收奴隶和其余战利品进行变卖;而对于衣服、粮食以及其他此类他们可以得益的东西,他则允许士兵们据为己有。
§10.21.7ἔπειτα διακρίνας τῶν τε κληρούχων καὶ τῶν ἀρχαίων Ἀντιατῶν τοὺς ἐπιφανεστάτους τε καὶ τῆς ἀποστάσεως αἰτίους — ἦσαν δὲ πολλοί — ῥάβδοις τε ᾐκίσατο μέχρι πολλοῦ καὶ τοὺς αὐχένας αὐτῶν ἐκέλευσεν ἀποτεμεῖν.
随后,他从殖民者和古老的安提乌姆人中,选出最著名且对叛乱负有责任的人——他们人数众多——用刑杖拷打他们许久,并下令将他们斩首。
ταῦτα διαπραξάμενος ἀπῆγε καὶ αὐτὸς ἐπʼ οἴκου τὴν δύναμιν.
办完这些事后,他也率军班师回朝。
§10.21.8τούτοις ἡ βουλὴ τοῖς ὑπάτοις προσιοῦσί τε ἀπήντησε καὶ θριάμβους ἀμφοτέροις καταγαγεῖν ἐψηφίσατο·
元老院出面迎接入城的执政官们,并决议允许两人举办凯旋式。
καὶ πρὸς Αἰκανοὺς πρεσβευσαμένους ὑπὲρ εἰρήνης ἐποιήσατο συνθήκας περὶ καταλύσεως τοῦ πολέμου, ἐν αἷς ἐγράφη, πόλεις τε καὶ χώρας ἔχοντας Αἰκανούς, ὧν ἐκράτουν, ὅτε αἱ σπονδαὶ ἐγίνοντο, Ῥωμαίοις εἶναι ὑπηκόους, ἄλλο μὲν ὑποτελοῦντας μηθέν, ἐν δὲ τοῖς πολέμοις συμμαχίαν ἀποστέλλοντας ὁσηνδήποτε, ὥσπερ καὶ οἱ ἄλλοι σύμμαχοι.
此外,他们与派遣使者求和的埃奎人缔结了结束战争的条约。 条约中写道:埃奎人在保留他们在条约缔结时所控制的城市和土地的前提下,应臣服于罗马人,无需缴纳其他任何贡赋,但在战争期间,他们必须像其他盟友一样,派遣任何被要求提供的同盟军。
καὶ τὸ ἔτος τοῦτο ἐτελεύτα.
这一年便如此结束。

词汇与语法注释

  1. 2041ὡς εἶχε τάχους — 意为“以最快速度”的惯用表达。源自动词 ἔχω 与关系副词 ὡς 以及表示性质或状态的属格 τάχους 连用、表示“处于某种状态”的句法结构。
  2. 2043οὐ γὰρ ἔφθασαν ἀνασκευασάμενοι — 动词 φθάνω(意为“抢先”、“先于”)与分词 ἀνασκευασάμενοι 连用并带否定词 οὐ,表示“他们没能提前撤离(财产)”,即“来不及撤离”。该结构强调了因突袭而产生的时间紧迫性。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §10.21.1-10.21.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:10.21.1-10.21.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。