Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §10.2.1-10.2.6

立法之争与天降碎肉的凶兆

第 742 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

护民官奥卢斯·维尔吉尼乌斯等人试图推进法典化,但遭到执政官和元老院的强烈反对;与此同时,天空中降下肉块的诡异异象发生。西比拉神谕表明该异象预示着内乱,众人随即举行祭祀并商讨城邦的安全。

§10.2.1τότε δʼ αὐτὸ παραλαβόντες οἱ περὶ Αὖλον Οὐεργίνιον δήμαρχοι τελειῶσαι ἐβούλοντο· ἵνα δὲ μὴ τοῦτο γένοιτο μηδὲ κατὰ νόμους ἀναγκασθεῖεν πολιτεύεσθαι, πάντα ἐπιμηχανώμενοι διετέλουν οἵ τε ὕπατοι καὶ ἡ βουλὴ καὶ τῶν ἄλλων πολιτῶν οἱ πλεῖστον ἐν τῇ πόλει δυνάμενοι·
那时,以奥卢斯·维尔吉尼乌斯为首的护民官接手了这项工作,并希望将其完成;但为了不让这件事发生,也不被迫按照法律来治理国家,执政官、元老院以及在城中拥有最大势力的其他公民,都在不断策划各种手段。
βουλαί τε πολλαὶ καὶ ἐκκλησίαι συνεχεῖς ἐγίνοντο πεῖραί τε παντοῖαι ταῖς ἀρχαῖς κατʼ ἀλλήλων, ἐξ ὧν οὐκ ἄδηλον ἅπασιν ἦν, ὅτι μεγάλη τις καὶ ἀνήκεστος ἐξ ἐκείνης τῆς φιλονεικίας ἀναστήσεται τῇ πόλει συμφορά.
频繁的元老院会议和连续的公民大会不断举行,官员们也针对彼此进行各种尝试,从这些情况来看,所有人心里都明白,从那场争端中,城市将会产生某种巨大而无可挽回的灾难。
§10.2.2συνήπτετο δὲ τοῖς ἀνθρωπίνοις λογισμοῖς καὶ τὰ θεῖα δείματα προσγενόμενα, ὧν ἔνια οὔτʼ ἐν δημοσίαις εὑρίσκετο γραφαῖς οὔτε κατʼ ἄλλην φυλαττόμενα μνήμην οὐδεμίαν.
与人类的推算交织在一起的,还有随之而来的神明恐慌,其中有些既无法在公共记录中找到,也没有被任何其他的记忆所保存。
§10.2.3ὅσα μὲν γὰρ ἐν οὐρανῷ σέλα φερόμενα καὶ πυρὸς ἀνάψεις ἐφʼ ἑνὸς μένουσαι τόπου γῆς τε μυκήματα καὶ τρόμοι συνεχεῖς ἐγίνοντο, μορφαί τʼ εἰδώλων ἄλλοτʼ ἀλλοῖαι δι’ ἀέρος φερόμεναι καὶ φωναὶ ταράττουσαι διάνοιαν ἀνθρώπων, καὶ πάντα ὅσα τούτοις ὅμοια συνέπιπτεν, εὑρίσκετο καὶ πάλαι ποτὲ γεγονότα ἧττον τε καὶ μᾶλλον· οὗ δὲ ἄπειροί τε καὶ ἀνήκοοι ἔτι ἦσαν καὶ ἐφʼ ᾧ μάλιστα ἐταράχθησαν, τοιόνδʼ ἦν· νιφετὸς ἐξ οὐρανοῦ κατέσκηψεν εἰς γῆν πολὺς οὐ χιόνα καταφέρων, ἀλλὰ σαρκῶν θραύσματα ἐλάττω τε καὶ μείζω.
因为,凡是在天空中飞过的闪光、在原地停留的火焰燃烧、大地的轰鸣以及连续的震动,还有在空中飞过的各种各样的幻影和扰乱人们心神的声音,以及所有与此类似的发生过的事情,都被发现在古代也曾或多或少地发生过;但他们既无经验也未曾听闻、并因此最受惊扰的事情,则是这样的:一场暴雨般的降落从天而降到地上,带下的不是雪,而是大小不一的肉块。
§10.2.4τούτων τὰ μὲν πολλὰ μετάρσια προσπετόμεναι πτηνῶν ὅσαι εἰσὶν ἀγέλαι τοῖς στόμασιν ἥρπαζον, τὰ δʼ ἐπὶ τὴν γῆν ἐνεχθέντα ἐν αὐτῇ τε τῇ πόλει καὶ κατὰ τοὺς ἀγροὺς μέχρι πολλοῦ χρόνου κείμενα ἦν οὔτε χρόαν μεταβάλλοντα, οἵαν ἴσχουσι παλαιούμεναι σάρκες, οὔτε σηπεδόνι διαλυόμενα, ὦζέ τε ἀπʼ αὐτῶν οὐδὲν πονηρόν.
其中的大部分,被空中飞来的各种鸟群用嘴叼走,而那些落在地上的肉块,无论是在城里还是在田野里,都放了很长时间,既没有改变颜色(如陈肉变色那样),也没有因腐烂而消解,而且它们没有散发出任何难闻的气味。
§10.2.5τοῦτο τὸ τέρας οἱ μὲν ἐπιχώριοι μάντεις οὐχ οἷοί τʼ ἦσαν συμβαλεῖν· ἐν δὲ τοῖς Σιβυλλείοις εὑρέθη χρησμοῖς, ὅτι πολεμίων ἀλλοεθνῶν παρελθόντων εἰς τὸ τεῖχος ἀγὼν ὑπὲρ ἀνδραποδισμοῦ καταλήψεται τὴν πόλιν, ἄρξει δὲ τοῦ πρὸς τοὺς ἀλλοεθνεῖς πολέμου στάσις ἐμφύλιος, ἣν χρῆν ἀρχομένην ἐξελαύνοντας ἐκ τῆς πόλεως καὶ θεοὺς παραιτουμένους θυσίαις τε καὶ εὐχαῖς ἀποτρέψαι τὰ δεινά· καὶ §10.2.6κρείττους ἔσεσθαι τῶν ἐχθρῶν.
这一异象,当地的占卜师无法解释;但在《西比拉神谕》中被发现,如果外族敌人越过城墙,一场关于奴役的斗争将卷席这座城市,而针对外族的战争将由内部的党争引发,在内讧开始时,必须将其驱逐出城,并通过祭祀和祈祷安抚神明,从而避开这些可怕的事情,并且他们将战胜敌人。
ὡς δʼ ἐξηνέχθη ταῦτʼ εἰς τὸ πλῆθος, ἱερὰ μὲν πρῶτον ἔθυσαν, οἷς ἡ τούτων ἐπιμέλεια ἀνέκειτο, θεοῖς ἐξακεστηρίοις τε καὶ ἀποτροπαίοις, ἔπειτα συναχθέντες εἰς τὸ βουλευτήριον οἱ σύνεδροι παρόντων καὶ τῶν δημάρχων ὑπὲρ ἀσφαλείας τε καὶ σωτηρίας τῆς πόλεως ἐσκόπουν.
当这些事情向平民公布后,首先,由负责这些事务的人向消除灾祸和避邪的神明献祭,随后,元老院议员们在议事堂聚集,护民官也在场,共同商讨城市的安全与救赎。

词汇与语法注释

  1. 10.2.1οἱ περὶ Αὖλον Οὐεργίνιον — “οἱ περί + 宾格”的惯用表达,指中心人物(奥卢斯·维尔吉尼乌斯)及其随从或同僚,在此指他与同僚护民官们。
  2. 10.2.3οὗ δὲ ἄπειροί τε καὶ ἀνήκοοι ἔτι ἦσαν — 关系代词 `οὗ` 为中性单数属格,指代后文出现的异象(肉雨)。由于形容词 `ἄπειροι` 和 `ἀνήκοοι` 支配属格,因而使用属格。
  3. 10.2.5ἣν χρῆν ἀρχομένην ἐξελαύνοντας ... ἀποτρέψαι — 无人称动词过去式 `χρῆν`(`ἐχρῆν`)后接表示逻辑主语的宾格 `ἐξελαύνοντας`(指罗马人)、现在分词 `ἀρχομένην`(阴性单数宾格,与指代内讧 `στάσις` 的关系代词 `ἣν` 一致)以及不定词 `ἀποτρέψαι`。其结构意为“当内讧开始时,[罗马人]应当将其驱逐出城并予以避免”。
  4. 10.2.6κρείττους ἔσεσθαι τῶν ἐχθρῶν — 未来不定词 `ἔσεσθαι` 的逻辑主语为宾格的 `κρείττους`(指罗马人),延续了前句 `ὅτι` 从句(或神谕 `χρησμοῖς` 的间接引语)的内容,意为“他们将会战胜敌人”。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §10.2.1-10.2.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:10.2.1-10.2.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。