Humanitext Reader

琉善 · 双重起诉或陪审法庭 §18-20

斯多葛与快乐争夺迪奥尼修斯的诉讼

第 7 段,共 12 段 · 希腊语

内容简介

阿卡德米亚在与“酩酊”的诉讼中获胜,随后斯多葛与“快乐”就情夫迪奥尼修斯展开辩论。斯多葛极力控诉快乐诱惑世人堕落、背离节制。

§18Δίκη ἄγε δή, μὴ μέλλετε, ψηφοφορήσατε, ἀνάστητε· καὶ ἄλλοις χρὴ δικάζειν.
狄刻来吧,不要拖延,投票并起立;因为我们还必须审判其他人。
Ἑρμῆς πάσαις ἡ Ἀκαδήμεια κρατεῖ πλὴν μιᾶς.
赫尔墨斯除了一票之外,阿卡德米亚赢得了所有的票。
Δίκη παράδοξον οὐδέν, εἶναί τινα καὶ τῇ Μέθῃ τιθέμενον.
狄刻这并不奇怪,总会有人甚至偏向“酩酊”的。
§19Δίκη καθίσατε οἱ τῇ Στοᾷ πρὸς τὴν Ἡδονὴν λαχόντες περὶ τοῦ ἐραστοῦ δικάζειν· ἐγκέχυται τὸ ὕδωρ.
狄刻那些被分派来审判斯多葛与“快乐”之间争夺情夫案的裁判官们,请就座;水已经倒好了。
ἡ κατάγραφος ἡ τὰ ποικίλα σὺ ἤδη λέγε.
你,那座绘有各种图案的彩绘画廊,现在由你来说吧。
§20Στοά οὐκ ἀγνοῶ μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί, ὡς πρὸς εὐπρόσωπόν μοι τὴν ἀντίδικον ὁ λόγος ἔσται, ἀλλὰ καὶ ὑμῶν τοὺς πολλοὺς ὁρῶ πρὸς μὲν ἐκείνην ἀποβλέποντας καὶ μειδιῶντας πρὸς αὐτήν, ἐμοῦ δὲ καταφρονοῦντας, ὅτι ἐν χρῷ κέκαρμαι καὶ ἀρρενωπὸν βλέπω καὶ σκυθρωπὴ δοκῶ.
斯多葛裁判官们,我并非不知道,我的辩护将针对一个容貌美丽的对手;而且我看到你们中的大多数人都注视着她,对她微笑,却轻视我,因为我的头发剪得很短,神色刚毅,显得面带忧色。
ὅμως δέ, ἢν ἐθελήσητε ἀκοῦσαί μου λεγούσης, θαρρῶ πολὺ δικαιότερα ταύτης ἐρεῖν.
然而,如果你们愿意听我的陈述,我有信心会说出比她公正得多的道理。
τοῦτο γάρ τοι καὶ τὸ παρὸν ἔγκλημά ἐστιν, ὅτι οὕτως ἑταιρικῶς ἐσκευασμένη τῷ ἐπαγωγῷ τῆς ὄψεως ἐραστὴν ἐμὸν ἄνδρα τότε σώφρονα τὸν Διονύσιον φενακίσασα πρὸς ἑαυτὴν περιέσπασεν, καὶ ἥν γε οἱ πρὸ ὑμῶν δίκην ἐδίκασαν τῇ Ἀκαδημείᾳ καὶ τῇ Μέθῃ, ἀδελφὴ τῆς παρούσης δίκης ἐστίν·
因为这正是眼下的指控:她以这种妓女般的装扮,凭借其外表的诱惑,欺骗了当时还算节制的、我的情夫迪奥尼修斯,并将他拉拢到自己身边。 而你们之前的裁判官在“阿卡德米亚”与“酩酊”一案中所作出的判决,与本案是亲姐妹。
ἐξετάζεται γὰρ ἐν τῷ παρόντι πότερα χοίρων δίκην κάτω νενευκότας ἡδομένους χρὴ βιοῦν μηδὲν μεγαλόφρον ἐπινοοῦντας ἢ ἐν δευτέρῳ τοῦ καλῶς ἔχοντος ἡγησαμένους τὸ τερπνὸν ἐλευθέρους ἐλευθέρως φιλοσοφεῖν, μήτε τὸ ἀλγεινὸν ὡς ἄμαχον δεδιότας μήτε τὸ ἡδὺ ἀνδραποδωδῶς προαιρουμένους καὶ τὴν εὐδαιμονίαν ζητοῦντας ἐν τῷ μέλιτι καὶ ταῖς ἰσχάσιν.
因为本案所探讨的是,我们应当像猪一样垂着头,沉溺于享乐,不考虑任何高尚的事物而生活,还是将快乐视为高尚之事的次要之物,作为自由人以自由的方式进行哲学思考,既不把痛苦视为不可战胜而心生畏惧,也不像奴隶般选择快乐,在蜂蜜和无花果干中寻找幸福。
τὰ τοιαῦτα γὰρ αὕτη δελέατα τοῖς ἀνοήτοις προτείνουσα καὶ μορμολυττομένη τῷ πόνῳ προσάγεται αὐτῶν τοὺς πολλούς, ἐν οἷς καὶ τὸν δείλαιον ἐκεῖνον ἀφηνιάσαι ἡμῶν πεποίηκεν, νοσοῦντα τηρήσασα· οὐ γὰρ ἂν ὑγιαίνων ποτὲ προσήκατο τοὺς παρὰ ταύτης λόγους.
她正是向那些愚蠢之人伸出此类诱饵,并用劳动来恐吓他们,从而拉拢了他们中的大多数,在这些人中,她还趁那个可怜人病中看管他时,使他背叛了我们;因为如果他身体健康,绝不会接受她的这番说辞。
καίτοι τί ἂν ἔγωγε ἀγανακτοίην κατʼ αὐτῆς, ὅπου μηδὲ τῶν θεῶν φείδεται, ἀλλὰ τὴν ἐπιμέλειαν αὐτῶν διαβάλλει;
然而,既然她连神明都不放过,反而中伤他们的神恩,我又何必仅对她感到愤怒呢?
ὥστε εἰ σωφρονεῖτε, καὶ ἀσεβείας ἂν δίκην λάβοιτε παρʼ αὐτῆς.
因此,如果你们明智的话,也应当治她不敬之罪。
ἀκούω δὲ ἔγωγε ὡς οὐδὲ αὐτὴ παρεσκεύασται ποιήσασθαι τοὺς λόγους, ἀλλὰ τὸν Ἐπίκουρον ἀναβιβάσεται συναγορεύσοντα· οὕτως ἐντρυφᾷ τῷ δικαστηρίῳ. πλὴν ἀλλὰ ἐκεῖνά γε·
我还听说,她自己并没有准备好发言,而是要让伊壁鸠鲁登台为她辩护;她是如此蔑视法庭。
αὐτὴν ἐρωτᾶτε, οἵους ἂν οἴεται γενέσθαι τὸν Ἡρακλέα καὶ τὸν ὑμέτερον Θησέα, εἰ προσθέντες τῇ ἡδονῇ ἔφυγον τοὺς πόνους·
不过,至少要问问她那些事:如果赫拉克勒斯和你们的忒修斯沉溺于快乐而逃避劳动,她认为他们会变成什么样的人?
οὐδὲν γὰρ ἂν ἐκώλυεν μεστὴν ἀδικίας εἶναι τὴν γῆν, ἐκείνων μὴ πονησάντων.
如果他们不付出劳动,就没有什么能阻止大地上充满不公。
ταῦτα εἶπον οὐ πάνυ τοῖς μακροῖς τῶν λόγων χαίρουσα.
我说这些,是因为我并不喜欢长篇大论。
εἰ δέ γε ἐθελήσειε κατὰ μικρὸν ἀποκρίνασθαί μοι συνερωτωμένη, τάχιστα ἂν γνωσθείη τὸ μηδὲν οὖσα.
如果她愿意在我的质询下一一回答,她那毫无价值的本质很快就会暴露出来。
πλὴν ἀλλὰ ὑμεῖς γε τοῦ ὅρκου μνημονεύσαντες ψηφίσασθε ἤδη τὰ εὔορκα μὴ πιστεύσαντες Ἐπικούρῳ λέγοντι μηδὲν ἐπισκοπεῖν τῶν παρʼ ἡμῖν γιγνομένων τοὺς θεούς.
不过,至少请你们记住誓言,现在就投出符合誓言的票,不要相信伊壁鸠鲁所说的“神明并不监视我们之间发生的任何事情”。
Δίκη μετάστηθι.
狄刻退下。
ὁ Ἐπίκουρος ὑπὲρ τῆς Ἡδονῆς λέγε.
伊壁鸠鲁,为“快乐”辩护吧。

词汇与语法注释

  1. §18καὶ ἄλλοις χρὴ δικάζειν — 与格的 ἄλλοις 既可以理解为与无人称动词 χρή 连用的不定式逻辑主语(“其他裁判官也必须判决”),但结合前文“起立,还有其他案件控诉”的语境,且 δικάζειν 可以接与格表示“对某人进行审判”,因此此处采用“我们也必须对其他(处于等待状态的)人进行审判”的解释。
  2. §18τῇ Μέθῃ τιθέμενον — 动词 τίθεμαι(中间态)后接与格,表示“站在……的一边”、“支持、偏袒某人”的惯用含义。
  3. §19ἡ κατάγραφος ἡ τὰ ποικίλα — 作为呼格向拟人化的“斯多葛”(画廊)进行呼唤。此表达意在指涉斯多葛学派名称来源的雅典“彩绘画廊”(Stoa Poikile),名词 κατάγραφος(被彩绘、画满的)后接相当于关系限定语的 ἡ τὰ ποικίλα(带有各种画作的)。
  4. §20ἐν δευτέρῳ τοῦ καλῶς ἔχοντος ἡγησαμένους τὸ τερπνὸν — 分词 ἡγησαμένους 的宾语是 τὸ τερπνὸν(快乐),表示将其视作 ἐν δευτέρῳ(第二位的、次要的)。而相较的对象由比较属格 τοῦ καλῶς ἔχοντος(高尚、美德)来表示。
  5. §20οὐ γὰρ ἂν ὑγιαίνων ποτὲ προσήκατο — 由语气小词 ἂν 与直说过去时(不定过去时)προσήκατο 构成的过去反事实条件句的结论部。其前提条件部由包含条件意味的分词 ὑγιαίνων(相当于 εἰ ὑγίαινεν,“如果他当时健康的话”)来表达。

引用这一段

琉善, 双重起诉或陪审法庭 §18-20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0062.tlg026.humanitext-grc2:18-20

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。