Humanitext Reader

西西里的狄奥多罗斯 · 历史丛书 §4.1.1-4.1.7

记述希腊神话的困难与本卷的编撰方针

第 237 段,共 406 段 · 希腊语

内容简介

作者解释了记录古代神话的困难以及先贤历史学家回避它的原因,并表明自己甘愿承担这项劳苦,宣布本卷将从狄奥尼索斯开始叙述希腊的神话与英雄事迹。

§4.1.1οὐκ ἀγνοῶ μὲν ὅτι τοῖς τὰς παλαιὰς μυθολογίας συνταττομένοις συμβαίνει κατὰ τὴν γραφὴν ἐν πολλοῖς ἐλαττοῦσθαι.
我并非不知道,对于那些编纂古代神话的人来说,在写作中往往会在许多方面处于劣势。
ἡ μὲν γὰρ τῶν ἀναγραφομένων ἀρχαιότης δυσεύρετος οὖσα πολλὴν ἀπορίαν παρέχεται τοῖς γράφουσιν, ἡ δὲ τῶν χρόνων ἀπαγγελία τὸν ἀκριβέστατον ἔλεγχον οὐ προσδεχομένη καταφρονεῖν ποιεῖ τῆς ἱστορίας τοὺς ἀναγινώσκοντας· πρὸς δὲ τούτοις ἡ ποικιλία καὶ τὸ πλῆθος τῶν γενεαλογουμένων ἡρώων τε καὶ ἡμιθέων καὶ τῶν ἄλλων ἀνδρῶν δυσέφικτον ἔχει τὴν ἀπαγγελίαν· τὸ δὲ μέγιστον καὶ πάντων ἀτοπώτατον, ὅτι συμβαίνει τοὺς ἀναγεγραφότας τὰς ἀρχαιοτάτας πράξεις τε καὶ μυθολογίας ἀσυμφώνους εἶναι πρὸς ἀλλήλους.
因为所记录之事的古老性难以探求,给作者们带来了极大的困难,而时代的叙述由于无法接受最精确的检验,导致读者轻视这段历史;此外,被列入家谱的英雄、神与人以及其他人的多样与繁多,使得叙述难以企及;而最大且最荒谬的是,那些记录了最古老事迹和神话的人,彼此之间竟然互不一致。
§4.1.2διόπερ τῶν μεταγενεστέρων ἱστοριογράφων οἱ πρωτεύοντες τῇ δόξῃ τῆς μὲν ἀρχαίας μυθολογίας ἀπέστησαν διὰ τὴν δυσχέρειαν, τὰς δὲ νεωτέρας πράξεις ἀναγράφειν ἐπεχείρησαν.
因此,后世历史学家中声誉最显赫的人,因其困难而避开了古代神话,转而尝试记录更近期的事迹。
§4.1.3Ἔφορος μὲν γὰρ ὁ Κυμαῖος, Ἰσοκράτους ὢν μαθητής, ὑποστησάμενος γράφειν τὰς κοινὰς πράξεις, τὰς μὲν παλαιὰς μυθολογίας ὑπερέβη, τὰ δʼ ἀπὸ τῆς Ἡρακλειδῶν καθόδου πραχθέντα συνταξάμενος ταύτην ἀρχὴν ἐποιήσατο τῆς ἱστορίας.
因为库迈的埃福罗斯——他是伊索克拉底的学生——在着手撰写通史时,跳过了古代神话,而将赫拉克勒斯后裔回归之后发生的事迹编纂起来,以此作为他历史的开端。
ὁμοίως δὲ τούτῳ Καλλισθένης καὶ Θεόπομπος, κατὰ τὴν αὐτὴν ἡλικίαν γεγονότες, ἀπέστησαν τῶν παλαιῶν μύθων.
与他相似,生活在同一时代的卡利斯提尼和狄奥彭波斯也避开了古老的神话。
§4.1.4ἡμεῖς δὲ τὴν ἐναντίαν τούτοις κρίσιν ἔχοντες, καὶ τὸν ἐκ τῆς ἀναγραφῆς πόνον ὑποστάντες, τὴν πᾶσαν ἐπιμέλειαν ἐποιησάμεθα τῆς ἀρχαιολογίας.
而我们持有与他们相反的判断,并承担了因写作而带来的劳苦,对古代史倾注了全部的心血。
μέγισται γὰρ καὶ πλεῖσται συνετελέσθησαν πράξεις ὑπὸ τῶν ἡρώων τε καὶ ἡμιθέων καὶ πολλῶν ἄλλων ἀνδρῶν ἀγαθῶν· ὧν διὰ τὰς κοινὰς εὐεργεσίας οἱ μεταγενέστεροι τοὺς μὲν ἰσοθέοις, τοὺς δʼ ἡρωικαῖς θυσίαις ἐτίμησαν, πάντας δʼ ὁ τῆς ἱστορίας λόγος τοῖς καθήκουσιν ἐπαίνοις εἰς τὸν αἰῶνα καθύμνησεν.
因为英雄、半神以及许多其他优秀的人物,曾完成了极其伟大且数量繁多的功绩;因其对公共的恩泽,后世之人或以等同于神明的祭祀、或以英雄的祭祀来尊崇他们,而历史的记述则用恰当的赞美将他们所有人永远歌颂。
§4.1.5ἐν μὲν οὖν ταῖς πρὸ ταύτης βίβλοις τρισὶν ἀνεγράψαμεν τὰς παρὰ τοῖς ἄλλοις ἔθνεσι μυθολογουμένας πράξεις καὶ τὰ περὶ θεῶν παρʼ αὐτοῖς ἱστορούμενα, πρὸς δὲ τούτοις τὰς τοποθεσίας τῆς παρʼ ἑκάστοις χώρας καὶ τὰ φυόμενα παρʼ αὐτοῖς θηρία καὶ τἄλλα ζῷα καὶ καθόλου πάντα τὰ μνήμης %5ἄξια καὶ παραδοξολογούμενα διεξιόντες, ἐν ταύτῃ δὲ τὰ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν ἱστορούμενα κατὰ τοὺς ἀρχαίους χρόνους περὶ τῶν ἐπιφανεστάτων ἡρώων τε καὶ ἡμιθέων καὶ καθόλου τῶν κατὰ πόλεμον ἀξιόλογόν τι κατειργασμένων, ὁμοίως δὲ καὶ τῶν ἐν εἰρήνῃ τι χρήσιμον πρὸς τὸν κοινὸν βίον εὑρόντων ἢ νομοθετησάντων.
在本书之前的这三卷中,我们已经记录了其他民族中所传说的神话事迹以及在他们之中关于神明的历史叙述,此外,我们还详细阐述了各地的地理特征、当地所产的野兽及其他动物,以及总体上所有值得纪念和奇异的事物;而在这一卷中,我们将阐述希腊人中所叙述的古老时代的事迹,这些事迹关乎最显赫的英雄与半神,以及总体上在战争中立下瞩目功勋的人,同样也关乎在和平时期为公共生活发现有用之物或制定法律的人。
§4.1.6ποιησόμεθα δὲ τὴν ἀρχὴν ἀπὸ Διονύσου διὰ τὸ καὶ παλαιὸν εἶναι σφόδρα τοῦτον καὶ μεγίστας εὐεργεσίας κατατεθεῖσθαι τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων.
我们将以狄奥尼索斯为起点,因为这位神明不仅极其古老,而且向人类施予了最伟大的恩泽。
εἴρηται μὲν οὖν ἡμῖν ἐν ταῖς προειρημέναις βίβλοις ὅτι τινὲς τῶν βαρβάρων ἀντιποιοῦνται τῆς γενέσεως τοῦ θεοῦ τούτου.
在我们之前提到的几卷中已经说过,某些蛮族声称这位神明诞生于他们之中。
Αἰγύπτιοι μὲν γὰρ τὸν παρʼ αὑτοῖς θεὸν Ὄσιριν ὀνομαζόμενόν φασιν εἶναι τὸν παρʼ Ἕλλησι Διόνυσον καλούμενον.
例如,埃及人说在他们那里被称为奥西里斯的神,就是希腊人所称的狄奥尼索斯。
§4.1.7τοῦτον δὲ μυθολογοῦσιν ἐπελθεῖν ἅπασαν τὴν οἰκουμένην, εὑρετὴν γενόμενον τοῦ οἴνου, καὶ τὴν φυτείαν διδάξαι τῆς ἀμπέλου τοὺς ἀνθρώπους, καὶ διὰ ταύτην τὴν εὐεργεσίαν τυχεῖν συμφωνουμένης ἀθανασίας.
他们传说这位神明走遍了整个有人居住的世界,成为了葡萄酒的发明者,并教会了人们种植葡萄,因这一恩泽而获得了公认的不朽地位。
ὁμοίως δὲ τοὺς Ἰνδοὺς τὸν θεὸν τοῦτον παρʼ ἑαυτοῖς ἀποφαίνεσθαι γεγονέναι, καὶ τὰ περὶ τὴν φυτείαν τῆς ἀμπέλου φιλοτεχνήσαντα μεταδοῦναι τῆς τοῦ οἴνου χρήσεως τοῖς %5κατὰ τὴν οἰκουμένην ἀνθρώποις.
同样地,印度人也声明这位神明诞生于他们之中,他在精心钻研了葡萄栽培之后,将葡萄酒的使用分享给了世界上的人类。
ἡμεῖς δὲ τὰ κατὰ μέρος περὶ τούτων εἰρηκότες νῦν τὰ παρὰ τοῖς Ἕλλησι λεγόμενα περὶ τοῦ θεοῦ τούτου διέξιμεν.
而我们已经详细讲述了这些内容,现在将阐述希腊人中关于这位神明的传说。

词汇与语法注释

  1. §4.1.1τοῖς τὰς παλαιὰς μυθολογίας συνταττομένοις συμβαίνει κατὰ τὴν γραφὴν ἐν πολλοῖς ἐλαττοῦσθαι — 无人称动词 `συμβαίνει`(结果是、发生)与与格短语 `τοῖς ... συνταττομένοις` 连用,并支配现在被动不定式 `ἐλαττοῦσθαι`(处于劣势、不足)。与格短语充当该不定式的逻辑主语。`κατὰ τὴν γραφὴν` 是表示范围或情况(在写作中)的介词短语。
  2. §4.1.1τὸ δὲ μέγιστον καὶ πάντων ἀτοπώτατον — 句首的中性形容词短语(宾格或主格),作为后方 `ὅτι` 引导的名词从句(陈述事实)的同格成分(或一种独立的引入语)。省略了系动词 `ἐστί`,起到了“最大且最荒谬的是……”的强调作用。
  3. §4.1.5ἐν ταύτῃ δὲ — 与前半句 `ἐν μὲν οὖν ταῖς πρὸ ταύτης βίβλοις τ自动词ισὶν ἀνεγράψαμεν`(在本书之前的这三卷中我们记录了……)形成对比,在 `ἐν ταύτῃ δὲ`(但在这一卷中……)引导的从句中省略了主动词。由于上下文在陈述未来的写作计划,需补出表示未来的动词如 `ἀναγράψομεν`(我们将记录)或 `διέξιμεν`(我们将详述)。

引用这一段

西西里的狄奥多罗斯, 历史丛书 §4.1.1-4.1.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc5:4.1.1-4.1.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。