Humanitext Reader

西西里的狄奥多罗斯 · 历史丛书 §1.23.1-1.23.8

奥西里斯年代记与奥菲斯对密仪的移入

第 24 段,共 406 段 · 希腊语

内容简介

文中说明了从奥里西斯和伊西斯时代到亚历山大时期的漫长岁月,以及奥菲斯如何将埃及的奥里西斯崇拜改写并输入为诞生于底比斯的希腊狄俄尼索斯神话。

§1.23.1εἶναι δὲ ἔτη φασὶν ἀπὸ Ὀσίριδος καὶ Ἴσιδος ἕως τῆς Ἀλεξάνδρου βασιλείας τοῦ κτίσαντος ἐν Αἰγύπτῳ τὴν ἐπώνυμον αὐτοῦ πόλιν πλείω τῶν μυρίων, ὡς δʼ ἔνιοι γράφουσι, βραχὺ λείποντα τῶν δισμυρίων καὶ τρισχιλίων.
据说,从奥里西斯和伊西斯时代到在埃及建立以自己名字命名的城市的亚历山大统治时期,其间经历了一万多年,而据一些人记载,则稍短于两万三千年。
§1.23.2τοὺς δὲ λέγοντας ἐν Θήβαις τῆς Βοιωτίας γεγονέναι τὸν θεὸν ἐκ Σεμέλης καὶ Διός φασι σχεδιάζειν.
但他们说,那些声称这位神明出生于波奥蒂亚的底比斯、是塞墨勒与宙斯之子的人,纯属凭空捏造。
Ὀρφέα γὰρ εἰς Αἴγυπτον παραβαλόντα καὶ μετασχόντα τῆς τελετῆς καὶ τῶν Διονυσιακῶν μυστηρίων μεταλαβεῖν, τοῖς δὲ Καδμείοις φίλον ὄντα καὶ τιμώμενον ὑπʼ αὐτῶν μεταθεῖναι τοῦ θεοῦ τὴν γένεσιν ἐκείνοις χαριζόμενον· τοὺς δʼ ὄχλους τὰ μὲν διὰ τὴν ἄγνοιαν, τὰ δὲ διὰ τὸ βούλεσθαι τὸν θεὸν Ἕλληνα νομίζεσθαι, προσδέξασθαι προσηνῶς τὰς τελετὰς καὶ τὰ μυστήρια.
因为奥菲斯曾前往埃及,参与了祭仪并分享了狄俄尼索斯的秘仪,他将这些移入希腊,又因他是卡德摩斯家族的朋友并受到他们的尊敬,为了取悦他们而将这位神明的出生地进行了转移;而民众一方面由于无知,另一方面也因为希望这位神明被视为希腊人,便欣然接受了这些祭仪和秘仪。
§1.23.3ἀφορμὰς δʼ ἔχειν τὸν Ὀρφέα πρὸς τὴν μετάθεσιν τῆς τοῦ θεοῦ γενέσεώς τε καὶ τελετῆς τοιαύτας.
奥菲斯之所以转移这位神明的诞生与祭仪,其动机如下。
§1.23.4Κάδμον ἐκ Θηβῶν ὄντα τῶν Αἰγυπτίων γεννῆσαι σὺν ἄλλοις τέκνοις καὶ Σεμέλην, ταύτην δὲ ὑφʼ ὅτου δήποτε φθαρεῖσαν ἔγκυον γενέσθαι, καὶ τεκεῖν ἑπτὰ μηνῶν διελθόντων βρέφος τὴν ὄψιν οἷόνπερ οἱ κατʼ Αἴγυπτον τὸν Ὄσιριν γεγονέναι νομίζουσι· ζωογονεῖσθαι δʼ οὐκ εἰωθέναι τὸ τοιοῦτον, εἴτε τῶν θεῶν μὴ βουλομένων εἴτε τῆς φύσεως μὴ συγχωρούσης.
来自埃及底比斯的卡德摩斯与其他孩子一起生下了塞墨勒,而她被某人诱奸受孕,在七个月过去后生下了一个婴儿,其外表正和埃及人认为奥里西斯所具有的模样相同;然而,这样(早产)的婴儿通常是无法存活的,或许是因为神明不愿,或许是因为自然不许。
Κάδμον δʼ αἰσθόμενον τὸ γεγονός, §1.23.5καὶ χρησμὸν ἔχοντα διατηρεῖν τὰ τῶν πατέρων νόμιμα, χρυσῶσαί τε τὸ βρέφος καὶ τὰς καθηκούσας αὐτῷ ποιήσασθαι θυσίας, ὡς ἐπιφανείας τινὸς κατʼ ἀνθρώπους Ὀσίριδος γεγενημένης.
卡德摩斯察觉到了发生的事,且他得到了要坚守先祖规矩的神谕,便给这个婴儿涂上金箔,并为他举行了应有的祭祀,视其为奥里西斯在人间的一次显现。
§1.23.6ἀνάψαι δὲ καὶ τὴν γένεσιν εἰς Δία, σεμνύνοντα τὸν Ὄσιριν καὶ τῆς φθαρείσης τὴν διαβολὴν ἀφαιρούμενον· διὸ καὶ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν ἐκδοθῆναι λόγον ὡς ἡ Κάδμου Σεμέλη τέτοκεν ἐκ Διὸς Ὄσιριν.
他还将这诞生归因于宙斯,以此尊崇奥里西斯,并消除对他那被诱奸女儿的毁谤;因此,在希腊人中也流传开一个传说,即卡德摩斯的女儿塞墨勒由宙斯生下了奥里西斯。
ἐν δὲ τοῖς ὕστερον χρόνοις Ὀρφέα, μεγάλην ἔχοντα δόξαν παρὰ τοῖς Ἕλλησιν ἐπὶ μελῳδίᾳ καὶ τελεταῖς καὶ θεολογίαις, ἐπιξενωθῆναι τοῖς Καδμείοις καὶ διαφερόντως ἐν ταῖς Θήβαις τιμηθῆναι.
在后来的时期,奥菲斯因其歌唱、祭仪和神学在希腊人中享有极大声誉,他客居于卡德摩斯家族中,在底比斯受到了格外的尊崇。
§1.23.7μετεσχηκότα δὲ τῶν παρʼ Αἰγυπτίοις θεολογουμένων μετενεγκεῖν τὴν Ὀσίριδος τοῦ παλαιοῦ γένεσιν ἐπὶ τοὺς νεωτέρους χρόνους, χαριζόμενον δὲ τοῖς Καδμείοις ἐνστήσασθαι καινὴν τελετήν, καθʼ ἣν παραδοῦναι τοῖς μυουμένοις ἐκ Σεμέλης καὶ Διὸς γεγεννῆσθαι τὸν Διόνυσον.
由于分享了埃及人的神学教义,他便将古老的奥里西斯诞生之说转移到了较新的时代,并为了向卡德摩斯家族示好而创立了新的祭仪,在其中向入迷者传授狄俄尼索斯是由塞墨勒和宙斯所生。
τοὺς δʼ ἀνθρώπους τὰ μὲν διὰ τὴν ἄγνοιαν ἐξαπατωμένους, τὰ δὲ διὰ τὴν Ὀρφέως ἀξιοπιστίαν καὶ δόξαν ἐν τοῖς τοιούτοις προσέχοντας, τὸ δὲ μέγιστον ἡδέως προσδεχομένους τὸν θεὸν Ἕλληνα νομιζόμενον, καθάπερ προείρηται, χρήσασθαι ταῖς τελεταῖς.
而人们一方面因无知而被欺骗,另一方面也因在这些事务上尊崇奥菲斯的威信和名声,最重要的是,如前所述,他们乐于接受这位神明被视为希腊人,于是便采用了这些祭仪。
§1.23.8ἔπειτα παραλαβόντων τῶν μυθογράφων καὶ ποιητῶν τὸ γένος, ἐμπεπλῆσθαι τὰ θέατρα, καὶ τοῖς ἐπιγινομένοις ἰσχυρὰν πίστιν καὶ ἀμετάθετον γενέσθαι.
此后,随着神话编撰者和诗人们继承了这一谱系,剧场里充斥着这些故事,并对后世产生了强大而不可动摇的信念。
καθόλου δέ φασι τοὺς Ἕλληνας ἐξιδιάζεσθαι τοὺς ἐπιφανεστάτους ἥρωάς τε καὶ θεούς, ἔτι δʼ ἀποικίας τὰς παρʼ ἑαυτῶν.
总的来说,他们说希腊人将最著名的英雄和神明,甚至将他们自己的殖民地,都据为己有。

词汇与语法注释

  1. 1.23.2τοὺς δὲ λέγοντας — 该宾格名词短语用作不定式 σχεδιάζειν(胡撰/凭空捏造)的逻辑主语。它是受主句动词 φασίν(他们说)支配的“宾格加不定式”(A.C.I.)结构的一部分。
  2. 1.23.4τῶν Αἰγυπτίων — 属格名词 τῶν Αἰγυπτίων 既可以修饰前文的 Θηβῶν(意为“埃及人的底比斯”),也可以修饰 Κάδμον(意为“属于埃及人的卡德摩斯”)。考虑到上下文旨在强调卡德摩斯源自埃及(以区别于希腊的底比斯),将其理解为前者更为自然。
  3. 1.23.4τὴν ὄψιν — 此为表示“关系/视点”的宾格(accusative of respect),说明新生婴儿(βρέφος)在“外表(οἷόνπερ...)”上与奥里西斯相似。
  4. 1.23.5διατηρεῖν — 此不定式用以解释名词 χρησμόν(神谕)的内容。这是一种同格不定式或修饰名词的形容词性用法,表示“维持祖先规矩的神谕”。

引用这一段

西西里的狄奥多罗斯, 历史丛书 §1.23.1-1.23.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc5:1.23.1-1.23.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。