Humanitext Reader

西西里的狄奥多罗斯 · 历史丛书 §17.34.1-17.34.9

大流士的溃逃与波斯全军溃败

第 639 段,共 723 段 · 希腊语

内容简介

尽管大流士的兄弟奥沙特雷斯奋勇抵抗,但在亚历山大的猛攻下,大流士陷入极度危险,被迫换乘战车逃跑,这随即导致了波斯全军的崩溃与惨重溃逃。

§17.34.1οἱ δὲ ἑκάστης τάξεως ἡγεμόνες τῶν ὑποτεταγμένων προαγωνιζόμενοι διὰ τῆς ἰδίας ἀρετῆς τοὺς πολλοὺς ἀνδραγαθεῖν προετρέψαντο.
隶属各部的指挥官们身先士卒,以自身的武勇首当其冲,激励配下的士兵们英勇作战。
διὸ καὶ παρῆν ὁρᾶν πολλὰς μὲν διαθέσεις τραυμάτων γινομένας, ποικίλους δὲ καὶ μεγάλους ἀγῶνας συνισταμένους ὑπὲρ τῆς νίκης.
因此,人们可以看见遍地留下了许多伤口,并为了争夺胜利而展开了各种惨烈的拼杀。
§17.34.2Ὀξάθρης δʼ ὁ Πέρσης, ἀδελφὸς μὲν ὢν Δαρείου, κατὰ δὲ τὴν ἀνδρείαν ἐπαινούμενος, ὡς εἶδεν τὸν Ἀλέξανδρον ἀκατασχέτως ἱέμενον ἐπὶ τὸν Δαρεῖον, ἐφιλοτιμήθη τῆς αὐτῆς τύχης κοινωνῆσαι τἀδελφῷ.
波斯人奥沙特雷斯是大流士的兄弟,因其勇敢而备受赞誉,当他看到亚历山大势不可挡地冲向大流士时,他便极力渴望与他的兄弟共担同样的命运。
§17.34.3ἀναλαβὼν οὖν τοὺς ἀρίστους τῶν ἱππέων τῶν μεθʼ ἑαυτοῦ τεταγμένων μετὰ τούτων ἐπέρραξε τοῖς περὶ τὸν Ἀλέξανδρον καὶ νομίσας τὸ φιλάδελφον τῆς ψυχῆς οἴσειν αὐτῷ περιβόητον παρὰ Πέρσαις δόξαν προεμάχετο τοῦ Δαρείου τεθρίππου καὶ μετʼ ἐμπειρίας εὐτόλμως τοῖς πολεμίοις συμπλεκόμενος πολλοὺς ἀπέκτεινε.
于是,他率领部署在自己身边的最精锐的骑兵,与他们一起向亚历山大及其身边的人发起冲击。 他认为自己内心的手足之情将为他在波斯人中赢得显赫的名声,于是在大流士的四马战车前奋战,凭借丰富的经验勇敢地与敌人交手,杀死了许多人。
§17.34.4τῶν δὲ περὶ τὸν Ἀλέξανδρον ὑπερβαλλομένων ταῖς ἀνδραγαθίαις περὶ μὲν τὸ τοῦ Δαρείου τέθριππον ταχὺ νεκρῶν ἐσωρεύθη πλῆθος· πάντες γὰρ ἐφιέμενοι τοῦ βασιλέως ψαῦσαι πρὸς ἀλλήλους ἐκθυμότατα διηγωνίζοντο καὶ τοῦ ζῆν οὐδεμίαν ἐποιοῦντο φειδώ.
然而,由于亚历山大及其身边的人在武勇上更胜一筹,大流士的四马战车周围很快就堆积了大量的尸体;因为所有人都渴望触及国王,彼此极力拼杀,毫不吝惜自己的生命。
§17.34.5ἔπεσον δʼ ἐν τῷ κινδύνῳ τούτῳ πολλοὶ τῶν παρὰ Πέρσαις ἐπιφανῶν ἡγεμόνων, ἐν οἷς ὑπῆρχεν Ἀντιξύης καὶ Ῥεομίθρης καὶ ὁ τῆς Αἰγύπτου σατράπης Τασιάκης.
在这场危机中,波斯方许多著名的指挥官纷纷倒下,其中有安提克西斯、雷奥米特雷斯以及埃及萨特拉普塔西亚克斯。
ὁμοίως δὲ πολλῶν καὶ παρὰ τοῖς Μακεδόσι πεσόντων συνέβη καὶ αὐτὸν τὸν Ἀλέξανδρον τρωθῆναι τὸν μηρόν, περιχυθέντων αὐτῷ τῶν πολεμίων.
同样地,马其顿方也有许多人倒下,而由于敌人将亚历山大团团包围,他本人也被刺伤了大腿。
§17.34.6οἱ δὲ τὸν τοῦ Δαρείου τεθρίππου ζυγὸν ἐπέχοντες ἵπποι, τραυματιζόμενοι πυκνῶς καὶ διὰ τὸ πλῆθος τῶν περὶ αὐτοὺς σωρευομένων νεκρῶν πτυρόμενοι, τὰ μὲν χαλινὰ διεσείοντο, παρʼ ὀλίγον δὲ καὶ αὐτὸν τὸν Δαρεῖον εἰς τοὺς πολεμίους ἐξήνεγκαν.
拉着大流士四马战车轭的马匹,因反复受伤,且被周围堆积的大量尸体吓坏,开始甩开缰绳狂奔,险些将大流士本人也带入敌军之中。
διὸ καὶ κινδυνεύων ἐσχάτως ὁ βασιλεὺς αὐτὸς ἥρπασε τοὺς ῥυτῆρας, συναναγκαζόμενος λῦσαι τὴν σεμνότητα τῆς προστασίας καὶ τὸν παρὰ Πέρσαις τοῖς βασιλεῦσι κείμενον νόμον ὑπερβῆναι.
因此,处于极端危险中的国王亲自夺过了缰绳,被迫放下了作为统治者的威严,并违背了波斯历代国王所立下的规矩。
§17.34.7προσήχθη δὲ καὶ τέθριππον ἕτερον ὑπὸ τῶν ὑπηρετῶν τῷ Δαρείῳ καὶ κατὰ τὴν εἰς τοῦτο μετάβασιν ταραχῆς γενομένης ὁ μὲν Δαρεῖος ἐπικειμένων τῶν πολεμίων εἰς ἔκπληξιν καὶ δέος ἐνέπιπτεν, οἱ δὲ Πέρσαι τὸν βασιλέα κατανοήσαντες ταραττόμενον εἰς φυγὴν ὥρμησαν.
侍从们又为大流士牵来了另一辆四马战车,在换乘这辆战车的过程中发生了混乱,大流士在敌人逼近的情况下陷入了惊慌与恐惧,而波斯人察觉到国王的慌乱,便开始溃逃。
τὸ δʼ αὐτὸ καὶ τῶν ἐχομένων ἱππέων ποιησάντων ταχὺ πάντες ἐτράπησαν.
随着相邻的骑兵也做出了同样的举动,很快所有人全线溃退。
§17.34.8τῆς δὲ φυγῆς οὔσης ἐν τόποις στενοῖς καὶ τραχέσι συμπίπτοντες ἀλλήλους συνεπάτουν καὶ πολλοὶ χωρὶς πολεμίας πληγῆς ἀπέθνησκον.
由于溃退是在狭窄崎岖的地方发生,他们互相碰撞踩踏,许多人甚至没有受到敌人的打击就死去了。
ἔκειντο γὰρ ὁμοῦ σωρευθέντες οἱ μὲν ἄνευ τῶν ὅπλων, οἱ δὲ τηροῦντες τὰς πανοπλίας· τινὲς δὲ γεγυμνωμένα τὰ ξίφη διαφυλάξαντες τοὺς περὶ ταῦτα ἀναπειρομένους ἀνῄρουν· οἱ δὲ πλεῖστοι εἰς τὰ πεδία διεκπεσόντες διὰ τούτων ἀπὸ κράτους ἐλαύνοντες τοὺς ἵππους εἰς τὰς συμμαχίδας πόλεις κατέφευγον.
他们成堆地倒在一起,有的没有武器,有的还穿着全套盔甲;有些人握着出鞘的剑,将那些在上面被刺穿的周围人致死;但大多数人逃到了平原上,骑着马全速穿过平原,向同盟城市逃去。
§17.34.9ἡ δὲ τῶν Μακεδόνων φάλαγξ καὶ τὸ τῶν Περσῶν πεζὸν στράτευμα βραχὺν χρόνον ἐν τῇ μάχῃ διέμεινεν· προηττημένων γὰρ τῶν ἱππέων οἱονεί τις προαγὼν ἐγεγόνει τῆς ὅλης νίκης.
而马其顿的方阵和波斯的步兵军队在战斗中仅坚持了很短的时间;因为由于骑兵已经先期战败,这仿佛成了整场胜利的前奏战。
πάντων δὲ τῶν βαρβάρων ταχὺ τραπέντων καὶ τοσούτων μυριάδων ἐν στενοῖς τόποις τὴν φυγὴν ποιουμένων ταχὺ πᾶς ὁ συνεχὴς τόπος νεκρῶν ἐπληρώθη.
随着所有的蛮族迅速败退,如此众多的万军在狭窄的地方逃跑,很快整片相连的土地都堆满了尸体。

词汇与语法注释

  1. §17.34.1τῶν ὑποτεταγμένων — 此属格短语既可以解释为修饰前文的名词“指挥官们”(ἡγεμόνες),意为“部下们的(指挥官)”;也可以解释为与分词“身先士卒/在前方战斗”(προαγωνιζόμενοι)连用,意为“在部下们的前方战斗”。此处采用前者,译为“隶属各部(即部下们)的指挥官们”。
  2. §17.34.2κοινωνῆσαι τἀδελφῷ — 动词 κοινωνέω(分享、共担)在此构型中同时接属格(τῆς αὐτῆς τύχης,表示分享的事物“同样的命运”)和与格(τἀδελφῷ,表示与之分享的人“与兄弟”)。
  3. §17.34.5τρωθῆναι τὸν μηρόν — 宾格 τὸν μηρόν(大腿)是伴随被动不定式 τρωθῆναι(被刺伤)的“部分宾格(或关系宾格)”,用以限定主语亚历山大身体受损的具体部位。
  4. §17.34.6παρʼ ὀλίγον — 这是介词 παρά 接宾格的惯用表达,意为“几乎”、“差一点就”,表示某种情况险些发生但最终未发生。
  5. §17.34.8ἀναπειρομένους — 这是动词 ἀναπείρω(刺穿)的现在被动分词,指的是在混乱中“被(前述出鞘的剑)刺穿的人们”。

引用这一段

西西里的狄奥多罗斯, 历史丛书 §17.34.1-17.34.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc4:17.34.1-17.34.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。