§15.53.1ὁ δὲ Κλεόμβροτος πυθόμενος τοὺς πολεμίους προκατειληφέναι τὰς παρόδους, τὸ μὲν ταύτῃ ποιεῖσθαι τὴν διέξοδον ἀπέγνω, πορευθεὶς δὲ διὰ τῆς Φωκίδος, καὶ διεξελθὼν τὴν παραθαλαττίαν ὁδὸν χαλεπὴν οὖσαν, ἐνέβαλεν εἰς τὴν Βοιωτίαν ἀκινδύνως· ἐν παρόδῳ δέ τινα τῶν πολισματίων χειρωσάμενος δέκα τριήρων ἐγκρατὴς ἐγένετο.
且说克勒奥姆布罗托斯得知敌军已预先占领隘口,便放弃了从这条道路突破的企图,而是取道福基斯,穿过艰难的沿海道路,毫无危险地侵入波奥蒂亚;他在途中降服了一些小城,并夺取了十艘三段铎船。
§15.53.2μετὰ δὲ ταῦτα καταντήσας εἰς τὰ καλούμενα Λεῦκτρα κατεστρατοπέδευσε καὶ τοὺς στρατιώτας ἐκ τῆς ὁδοιπορίας ἀνελάμβανεν.
此后,他抵达名为留克特拉的地方并安营扎寨,让士兵们从长途跋涉中恢复体力。
οἱ δὲ Βοιωτοὶ προάγοντες ἐπὶ τοὺς πολεμίους, ὡς ἤγγισαν αὐτοῖς καὶ λόφους τινὰς ὑπερβαλόντες ἄφνω κατενόησαν τοὺς Λακεδαιμονίους ἐπέχοντας ἅπαν τὸ Λευκτρικὸν πεδίον, κατεπλάγησαν ἰδόντες τὸ μέγεθος τῆς δυνάμεως.
而波奥蒂亚人正迎着敌人前进,当他们逼近敌人并越过一些山丘时,突然发现拉刻代蒙人占领了整个留克特拉平原,目睹其兵力之盛,无不惊恐万状。
§15.53.3συνεδρευσάντων δὲ τῶν βοιωταρχῶν καὶ βουλευομένων, πότερον χρὴ μένειν καὶ πρὸς πολλαπλασίονα δύναμιν διαγωνίζεσθαι ἢ τὴν ἀναχώρησιν ποιησάμενοι ἐν τόποις ὑπερδεξίοις συστήσονται τὴν μάχην, ἔτυχον αἱ γνῶμαι τῶν ἡγεμόνων ἴσαι γενόμεναι.
当波奥蒂亚联盟将领们召集会议,商讨是应当留下来与数倍于己的敌军决一雌雄,还是实行退却并在有利的高地上交战时,将领们的意见恰好平分秋色。
ἓξ γὰρ ὄντων βοιωταρχῶν τρεῖς μὲν ᾤοντο δεῖν ἀπάγειν τὴν δύναμιν, τρεῖς δὲ μένειν καὶ διαγωνίζεσθαι, ἐν οἷς ἦν καὶ ὁ Ἐπαμεινώνδας συνεξαριθμούμενος.
因为在六位联盟将领中,有三人认为应当撤回军队,另有三人认为应当留下来战斗,其中也包括埃帕米农达在内。
ἀπορίας δʼ οὔσης μεγάλης καὶ δυσκρίτου τῶν βοιωταρχῶν ἕβδομος ἧκεν, ὃν πείσας Ἐπαμεινώνδας ὁμόψηφον ἑαυτῷ γενέσθαι προετέρησε τῇ γνώμῃ.
正当将领们陷入巨大且难以决断的困境时,第七位将领赶到了,埃帕米农达说服他与自己投相同的票,从而使自己的主张占据了优势。
ὁ μὲν οὖν ὑπὲρ τῶν ὅλων ἀγὼν τοῦτον τὸν τρόπον ἐκυρώθη.
于是,决定全局命运的战斗便以这种方式确定了下来。
§15.53.4ὁ δʼ Ἐπαμεινώνδας ὁρῶν τοὺς στρατιώτας δεισιδαιμονοῦντας ἐπὶ τοῖς γεγονόσι σημείοις, ἐφιλοτιμεῖτο διὰ τῆς ἰδίας ἐπινοίας καὶ στρατηγίας μεταθεῖναι τὰς τοῦ πλήθους εὐλαβείας.
埃帕米农达看到士兵们因先前发生的征兆而疑神疑鬼、迷信恐慌,便极力想通过自己的智慧和将才来消除众人的疑虑。
διόπερ τινῶν προσφάτως παραγεγονότων ἐκ Θηβῶν ἔπεισεν εἰπεῖν, ὅτι τὰ κατὰ τὸν νεὼν τοῦ Ἡρακλέους ὅπλα παραδόξως ἀφανῆ γέγονε καὶ λόγος ἐν ταῖς Θήβαις διαδέδοται ὡς τῶν ἡρώων τῶν ἀρχαίων ἀνειληφότων αὐτὰ καὶ βοηθεῖν τοῖς Βοιωτοῖς ἀπεληλυθότων.
因此,他劝说几位刚从底比斯赶来的人,让他们声称:赫拉克勒斯神庙里的武器不可思议地消失了,而且底比斯城里正流传着传言,说是古代英雄们拿走了这些武器,出发去援助波奥蒂亚人了。
ἄλλον δὲ κατέστησεν ὡς ἀπὸ Τροφωνίου προσφάτως ἀναβεβηκότα καὶ λέγοντα, διότι προστέταχεν ὁ θεὸς αὐτοῖς, ὅταν ἐν Λεύκτροις νικήσωσιν, ἀγῶνα τιθέναι Διὶ βασιλεῖ στεφανίτην· ἀφʼ οὗ δὴ Βοιωτοὶ ταύτην ποιοῦσι τὴν πανήγυριν ἐν Λεβαδείᾳ.
他又安排了另一个人,假装是刚从特罗福尼乌斯神庙上来并宣称:神命令他们,一旦在留克特拉取得胜利,就要为王者宙斯举办冠冕竞技会;正因如此,波奥蒂亚人至今仍在莱巴德亚举办这一盛会。