Humanitext Reader

西西里的狄奥多罗斯 · 历史丛书 §14.72.1-14.72.6

狄奥尼修斯的陆海夹击与借刀清除雇佣兵

第 366 段,共 723 段 · 希腊语

内容简介

狄奥尼修斯利用迦太基人因疫病陷入混乱的时机,发动了陆海协同的突袭;战斗中他设计借敌之手消灭了对自己怀有敌意的雇佣兵,同时攻占了要塞并重创了迦太基舰队。

§14.72.1Διονύσιος δʼ ἐπειδὴ τὴν περὶ Καρχηδονίους συμφορὰν ἤκουσεν, ὀγδοήκοντα μὲν ναῦς πληρώσας Φαρακίδᾳ καὶ Λεπτίνῃ τοῖς ναυάρχοις ἐπέταξεν ἅμʼ ἡμέρᾳ τὸν ἐπίπλουν ταῖς πολεμίαις ναυσὶ ποιήσασθαι, αὐτὸς δʼ ἀσελήνου τῆς νυκτὸς οὔσης περιήγαγε τὴν δύναμιν, καὶ περιελθὼν ἐπὶ τὸ τῆς Κυάνης ἱερὸν ἔλαθε τοὺς πολεμίους ἅμʼ ἡμέρᾳ προσιὼν τῇ παρεμβολῇ.
狄奥尼修斯听说迦太基人遭遇的灾难后,便派兵装备了八十艘战船,命令提督法拉基达斯和莱普提内斯在天亮时对敌船发起进攻;他自己则利用没有月光的黑夜,率领陆军绕道而行,绕至库阿涅神庙,并在天亮时逼近敌营,未被敌人察觉。
§14.72.2τοὺς μὲν οὖν ἱππεῖς καὶ μισθοφόρων πεζοὺς χιλίους προαπέστειλεν εἰς τὸ πρὸς τὴν μεσόγειον ἀνατεῖνον μέρος τῆς τῶν Καρχηδονίων στρατοπεδείας.
于是,他先将骑兵和一千名雇佣步兵派往迦太基营地向内陆延伸的部分。
οὗτοι δʼ ἦσαν οἱ μισθοφόροι τῷ Διονυσίῳ παρὰ πάντας ἀλλοτριώτατοι καὶ πλεονάκις στάσεις καὶ ταραχὰς ποιοῦντες.
在所有人中,这些雇佣兵是对狄奥尼修斯最怀敌意、且频繁制造叛乱和骚乱的人。
§14.72.3διόπερ ὁ μὲν Διονύσιος τοῖς ἱππεῦσιν ἦν παρηγγελκώς, ὅταν ἐξάπτωνται τῶν πολεμίων, φεύγειν καὶ τοὺς μισθοφόρους ἐγκαταλιπεῖν·
因此,狄奥尼修斯曾吩咐骑兵,一旦与敌人交火,就立即撤退并遗弃那些雇佣兵。
ὧν ποιησάντων τὸ προσταχθὲν οὗτοι μὲν ἅπαντες κατεκόπησαν, ὁ δὲ Διονύσιος ἅμα τήν τε παρεμβολὴν καὶ τὰ φρούρια πολιορκεῖν ἐπεχείρησε·
骑兵们执行了命令,结果这些雇佣兵全部被斩杀。 与此同时,狄奥尼修斯着手同时包围敌营和要塞。
καὶ τῶν βαρβάρων διὰ τὸ παράδοξον καταπεπληγμένων καὶ παραβοηθούντων τεταραγμένως, αὐτὸς μὲν φρούριον τὴν καλουμένην Πολίχναν εἷλε κατὰ κράτος, ἐκ δὲ θατέρου μέρους οἱ ἱππεῖς καί τινες τῶν τριήρων προσπλεύσασαι τὸ πρὸς τῷ Δάσκωνι χωρίον ἐξεπολιόρκησαν.
由于野蛮人对这突如其来的变故感到震惊,并在混乱中前去救援,他自己便凭武力攻克了名为波里赫纳的要塞;而在另一边,骑兵和部分三段卡船驶近并攻占了靠近达斯孔的地方。
§14.72.4εὐθὺ δʼ αἵ τε ναῦς ἅπασαι τὸν ἐπίπλουν ἐποιήσαντο, καὶ κατὰ τὰς τῶν φρουρίων ἁλώσεις ἐπαλαλάξαντος τοῦ στρατοπέδου περιδεεῖς οἱ βάρβαροι καθειστήκεισαν.
紧接着,所有的战船都发起了进攻,当要塞被攻占、陆军发出欢呼呐喊时,野蛮人陷入了极大的恐慌。
ἐξ ἀρχῆς μὲν γὰρ ἐπὶ τὸ πεζὸν στράτευμα πάντες συνέδραμον, ἀμυνόμενοι τοὺς τὴν παρεμβολὴν πολιορκοῦντας· ὡς δὲ καὶ τὸν τῶν νεῶν ἐπίπλουν εἶδον, πάλιν ἐξεβοήθουν ἐπὶ τὸν ναύσταθμον·
因为起初他们都奔向陆军,以抵抗那些包围营地的人;但当他们看到战船也发起进攻时,又转身奔向军港救援。
καταταχούμενοι δʼ ὑπὸ τῆς ὀξύτητος τοῦ καιροῦ τὴν ἑαυτῶν σπουδὴν εἶχον ἄπρακτον.
然而,由于局势的发展极其迅速,他们被这紧迫的时间压倒,所有的努力都无济于事。
§14.72.5ἔτι γὰρ αὐτῶν ἀναβαινόντων ἐπὶ τὰ καταστρώματα καὶ πληρούντων τὰς τριήρεις, αἱ πολέμιαι ναῦς ταῖς εἰρεσίαις ἐλαυνόμεναι πλαγίαις ἐνέσειον πολλάκις.
因为正当他们登上甲板、让士兵填满三段卡船时,敌方的战船在桨手的奋力划行下,多次猛烈撞击了它们的侧面。
ἐκ μὲν οὖν μιᾶς ἐπικαίρου πληγῆς κατέδυον τὰς τιτρωσκομένας ναῦς· αἱ δὲ πλείοσιν ἐμβολαῖς ἀναρρήττουσαι τὰς συγγεγομφωμένας σανίδας δεινὴν ἔκπληξιν τοῖς ἀντιταττομένοις παρείχοντο.
于是,有些战船仅凭一次击中要害的撞击就将受创的敌船击沉,而另一些战船则通过多次撞击,撞裂了用螺栓固定在一起的木板,给迎战者带来了极大的恐慌。
§14.72.6πάντῃ δὲ τῶν ἐξοχωτάτων νεῶν θραυομένων, αἱ μὲν ἐκ τῶν ἐμβολῶν ἀναρρηττόμεναι λακίδες ἐξαίσιον ἐποιοῦντο ψόφον, ὁ δὲ παρὰ τὴν μάχην παρήκων αἰγιαλὸς ἔγεμε νεκρῶν.
随着最优秀的战船在各处被粉碎,因撞击而被撕裂的碎片发出了巨大的轰鸣,而沿着战场延伸的海岸上堆满了尸体。

词汇与语法注释

  1. 14.72.1ἔλαθε τοὺς πολεμίους ἅμʼ ἡμέρᾳ προσιὼν — 此结构结合了动词 `λανθάνω`(不定过去时 `ἔλαθον`)与现在分词 `προσιών`,表示“在不被察觉的情况下做某事”。它表明主语(狄奥尼修斯)“接近”的动作(`προσιών`)对宾格对象“敌人”(`τοὺς πολεμίους`)而言是“未被察觉的”(`ἔλαθε`)。
  2. 14.72.3ὧν ποιησάντων τὸ προσταχθὲν — 关系代词 `ὧν` 指代前句中的先行词(骑兵 `τοῖς ἱππεῦσιν`),同时构成属格独立结构。字面意思是“当他们(骑兵)执行了所吩咐的事时”,并兼具连接句子的过渡功能。
  3. 14.72.4καταταχούμενοι δʼ ὑπὸ τῆς ὀξύτητος τοῦ καιροῦ — 动词 `καταταχέω`(在速度上超过、抢先、压倒)的被动语态现在分词。其行为施事者由 `ὑπό` 加无生命名词短语属格 `τῆς ὀξύτητος τοῦ καιροῦ`(危机的急迫性/时机的迅速)表示,意为他们“被局势的紧迫所压倒”或“因时机转瞬即逝而落后”。
  4. 14.72.5πλαγίαις — 形容词 `πλάγιος`(侧面的、斜向的)的阴性复数与格。此处修饰省略的名词 `ταῖς ναυσί`(指“对[敌方的]船只”或“用[我方的]船只”)。在语义上,它描述了撞击敌人战船的“侧面”,即利用冲角进行最具杀伤力的侧翼袭击。

引用这一段

西西里的狄奥多罗斯, 历史丛书 §14.72.1-14.72.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc4:14.72.1-14.72.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。