Humanitext Reader

柏拉图 · 书信集 §11.358-11.359

致拉奥达马斯论确立城邦体制之难

第 30 段,共 34 段 · 希腊语

内容简介

柏拉图向拉奥达马斯解释,由于苏格拉底的疾病和他自己的高龄,他们无法前往。他提出建议,认为仅凭制定法律而没有监管日常生活的权威,城邦体制是无法建立健全的,并强调了获得合适教育者和领袖的困难。

§11.358Πλάτων Λαοδάμαντι εὖ πράττειν.
柏拉图致拉奥达马斯,祝好。
ἐπέστειλα μέν σοι καὶ πρότερον ὅτι πολὺ διαφέρει πρὸς ἅπαντα ἃ λέγεις αὐτὸν ἀφικέσθαι σε Ἀθήναζε· ἐπειδὴ δὲ σὺ φῂς ἀδύνατον εἶναι, μετὰ τοῦτο ἦν δεύτερον, εἰ δυνατὸν ἐμὲ ἀφικέσθαι ἢ Σωκράτη, ὥσπερ ἐπέστειλας.
我以前也曾给你写信,说你亲自到雅典来,对于你所说的一切事情,会有极大的不同;但既然你说明这不可能,那么在此之后的第二方案就是,如你信中所写的,是否可能由我或苏格拉底前去。
νῦν δὲ Σωκράτης μέν ἐστιν περὶ ἀσθένειαν τὴν τῆς στραγγουρίας, ἐμὲ δὲ ἀφικόμενον ἐνταῦθα ἄσχημον ἂν εἴη μὴ διαπράξασθαι ἐφʼ ἅπερ σὺ παρακαλεῖς.
但如今苏格拉底正患有尿闭之症,而至于我,若我到了那里,却没能实现你所请求的事,那将会是十分体面的缺失。
ἐγὼ δὲ ταῦτα γενέσθαι ἂν οὐ πολλὴν ἐλπίδα ἔχω—διʼ ἃ δέ, μακρᾶς ἑτέρας δέοιτʼ ἂν ἐπιστολῆς ἥτις πάντα διεξίοι—καὶ ἅμα οὐδὲ τῷ σώματι διὰ τὴν ἡλικίαν ἱκανῶς ἔχω πλανᾶσθαι καὶ κινδυνεύειν κατά τε γῆν καὶ κατὰ θάλατταν οἷα ἀπαντᾷ, καὶ νῦν πάντα κινδύνων ἐν ταῖς πορείαις ἐστὶ μεστά.
而我对于这些事情能够实现,并没有抱太大的希望——至于原因,则需要另一封详尽阐述一切的长信——同时,由于我的年龄,我的身体也不足以承受在陆路和海路上旅行、并去冒那些难免会遇到的危险,而且如今,旅途中的一切都充满了危险。
§11.359συμβουλεῦσαι μέντοι ἔχω σοί τε καὶ τοῖς οἰκισταῖς, ὃ εἰπόντος μὲν ἐμοῦ, φησὶν Ἡσίοδος, δόξαι ἂν εἶναι φαῦλον, χαλεπὸν δὲ νοῆσαι.
然而,我倒是有建议可以给你和那些城邦建立者们。 这个建议,正如赫西俄德所说,在我说出来时似乎显得平庸,但要真正领会它却很困难。
εἰ γὰρ οἷόν τε ὑπὸ νόμων θέσεως καὶ ὧντινων εὖ ποτε πολιτείαν κατασκευασθῆναι ἄνευ τοῦ εἶναί τι κύριον ἐπιμελούμενον ἐν τῇ πόλει τῆς καθʼ ἡμέραν διαίτης, ὅπως ἂν ᾖ σώφρων τε καὶ ἀνδρικὴ δούλων τε καὶ ἐλευθέρων, οὐκ ὀρθῶς διανοοῦνται.
因为,如果他们认为,在没有某个负责城邦日常生活的权威机构来监督、使奴隶和自由民都变得温和且勇敢的情况下,仅凭制定法律——不论是什么法律——就能使城邦政体在某天得到良好的建设,那么他们的想法就是不正确的。
τοῦτο δʼ αὖ, εἰ μέν εἰσιν ἤδη ἄνδρες ἄξιοι τῆς ἀρχῆς ταύτης, γένοιτʼ ἄν· εἰ δʼ ἐπὶ τὸ παιδεῦσαι δεῖ τινος, οὔτε ὁ παιδεύσων οὔτε οἱ παιδευθησόμενοι, ὡς ἐγὼ οἶμαι, εἰσὶν ὑμῖν, ἀλλὰ τὸ λοιπὸν τοῖς θεοῖς εὔχεσθε.
而这一点,如果现在已经有配得上这种权威的人,那是可以实现的;但如果需要有人来教育他们,那么在我看来,你们既没有那个能行教育的人,也没有那些接受教育的人,所以余下的事情,你们只能向神明祈祷了。
καὶ γὰρ σχεδόν τι καὶ αἱ ἔμπροσθεν πόλεις οὕτω κατεσκευάσθησαν, καὶ ἔπειτα εὖ ᾤκησαν, ὑπὸ συμβάσεων πραγμάτων μεγάλων καὶ κατὰ πόλεμον καὶ κατὰ τὰς ἄλλας πράξεις γενομένων, ὅταν ἐν τοιούτοις καιροῖς ἀνὴρ καλός τε καὶ ἀγαθὸς ἐγγένηται μεγάλην δύναμιν ἔχων· τὸ δʼ ἔμπροσθεν αὐτὰ προθυμεῖσθαι μὲν χρὴ καὶ ἀνάγκη, διανοεῖσθαι μέντοι αὐτὰ οἷα λέγω, καὶ μὴ ἀνοηταίνειν οἰομένους τι ἑτοίμως διαπράξασθαι.
因为,以往的城邦也几乎都是这样建立、并在此后得到良好治理的,那是在战争和其他行动中发生了重大事件的巧合下,在这样的关键时刻,出现了一位拥有强大权力的优秀人物;但在那之前,尽力争取这些是应该且必然的,但必须像我所说的那样来看待它们,而不应愚蠢地以为可以轻易达成任何事情。
εὐτύχει.
祝你幸运。

词汇与语法注释

  1. 358dἐπέστειλα — 书信体不定过去时(epistolary aorist),写信者站在收信人阅读时的视角,将正在写作的当前动作表述为过去时。
  2. 359aεἰ γὰρ οἷόν τε ... οὐκ ὀρθῶς διανοοῦνται — 此处存在语法破格(anacoluthon)。在条件从句 `εἰ γὰρ οἷόν τε...` 中需要补出一个表示“他们认为”的动词(如 `οἴονται`,即“如果他们认为……是可能的”),或者将整个条件从句在逻辑和结构上与主句动词 `διανοοῦνται`(他们想道)相连接。
  3. 359cτὸ δʼ ἔμπροσθεν — 时间性的副词短语,意为“在此之前”或“在那之前”。在上下文中指在伟大的领袖和机遇出现之前的这一阶段。

引用这一段

柏拉图, 书信集 §11.358-11.359. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0059.tlg036.humanitext-grc2:11.358-11.359

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。