§5.731ΑΘ. καὶ τὸν μὲν μεταδιδόντα ὡς ἀκρότατον χρὴ τιμᾶν, τὸν δʼ αὖ μὴ δυνάμενον, ἐθέλοντα δέ, ἐᾶν δεύτερον, τὸν δὲ φθονοῦντα καὶ ἑκόντα μηδενὶ κοινωνὸν διὰ φιλίας γιγνόμενον ἀγαθῶν τινων αὐτὸν μὲν ψέγειν, τὸ δὲ κτῆμα μηδὲν μᾶλλον διὰ τὸν κεκτημένον ἀτιμάζειν, ἀλλὰ κτᾶσθαι κατὰ δύναμιν.
雅典人:我们应当将分享的人奉为最杰出者予以重敬,而对那些不能分享但心存此愿的人,则退而求其次予以容纳,但对于那些嫉妒、并且由于友情而故意不与任何人分享任何善好的人,则应当谴责其人本身,但绝不能因为所有者的缘故而贬低该所有物,反而应当竭力去获取它。
φιλονικείτω δὲ ἡμῖν πᾶς πρὸς ἀρετὴν ἀφθόνως.
让我们每个人都毫无嫉妒地为了德性而相互竞争。
ὁ μὲν γὰρ τοιοῦτος τὰς πόλεις αὔξει, ἁμιλλώμενος μὲν αὐτός, τοὺς ἄλλους δὲ οὐ κολούων διαβολαῖς· ὁ δὲ φθονερός, τῇ τῶν ἄλλων διαβολῇ δεῖν οἰόμενος ὑπερέχειν, αὐτός τε ἧττον συντείνει πρὸς ἀρετὴν τὴν ἀληθῆ, τούς τε ἀνθαμιλλωμένους εἰς ἀθυμίαν καθίστησι τῷ ἀδίκως ψέγεσθαι, καὶ διὰ ταῦτα ἀγύμναστον τὴν πόλιν ὅλην εἰς ἅμιλλαν ἀρετῆς ποιῶν, σμικροτέραν αὐτὴν πρὸς εὐδοξίαν τὸ ἑαυτοῦ μέρος ἀπεργάζεται.
因为这样的人能够促进城邦的发展,他自己参与竞争,却不通过诽谤去阻碍他人;而嫉妒的人认为自己必须通过诽谤他人来超越,他自己就较少致力于真正的德性,并以不公正的指责使共同竞争者陷入气馁,由此导致整个城邦在德性的竞争中缺乏锻炼,从而在其自身所能及的范围内,使得城邦的名望变小。
θυμοειδῆ μὲν δὴ χρὴ πάντα ἄνδρα εἶναι, πρᾷον δὲ ὡς ὅτι μάλιστα.
事实上,每个男子都应当具有高昂的志气,但同时又应尽可能温和。
τὰ γὰρ τῶν ἄλλων χαλεπὰ καὶ δυσίατα ἢ καὶ τὸ παράπαν ἀνίατα ἀδικήματα οὐκ ἔστιν ἄλλως ἐκφυγεῖν ἢ μαχόμενον καὶ ἀμυνόμενον νικῶντα καὶ τῷ μηδὲν ἀνιέναι κολάζοντα, τοῦτο δὲ ἄνευ θυμοῦ γενναίου ψυχὴ πᾶσα ἀδύνατος δρᾶν.
因为,要逃避他人所犯下的、难以治愈甚至完全不可救药的不义行为,别无他法,唯有通过战斗、防卫、战胜以及毫不手软地惩罚,而没有高尚的志气,任何灵魂都无法做到这一点。
τὰ δʼ αὖ τῶν ὅσοι ἀδικοῦσιν μέν, ἰατὰ δέ, γιγνώσκειν χρὴ πρῶτον μὲν ὅτι πᾶς ὁ ἄδικος οὐχ ἑκὼν ἄδικος· τῶν γὰρ μεγίστων κακῶν οὐδεὶς οὐδαμοῦ οὐδὲν ἑκὼν κεκτῇτο ἄν ποτε, πολὺ δὲ ἥκιστα ἐν τοῖς τῶν ἑαυτοῦ τιμιωτάτοις.
另一方面,对于那些犯有不义但可治愈的人的行为,首先应当认识到,所有不义之人并非出于自愿而行不义;因为任何人在任何地方都绝不会自愿占有最大的恶,在自己最珍贵的事物中尤其如此。
ψυχὴ δʼ, ὡς εἴπομεν, ἀληθείᾳ γέ ἐστιν πᾶσιν τιμιώτατον· ἐν οὖν τῷ τιμιωτάτῳ τὸ μέγιστον κακὸν οὐδεὶς ἑκὼν μή ποτε λάβῃ καὶ ζῇ διὰ βίου κεκτημένος αὐτό.
而灵魂,正如我们所说,对所有人而言确实是最珍贵的东西;因此,在最珍贵的东西中,谁也不会自愿接受最大的恶并带着它度过一生。
ἀλλὰ ἐλεεινὸς μὲν πάντως ὅ γε ἄδικος καὶ ὁ τὰ κακὰ ἔχων, ἐλεεῖν δὲ τὸν μὲν ἰάσιμα ἔχοντα ἐγχωρεῖ καὶ ἀνείργοντα τὸν θυμὸν πραΰνειν καὶ μὴ ἀκραχολοῦντα γυναικείως πικραινόμενον διατελεῖν, τῷ δʼ ἀκράτως καὶ ἀπαραμυθήτως πλημμελεῖ καὶ κακῷ ἐφιέναι δεῖ τὴν ὀργήν· διὸ δὴ θυμοειδῆ πρέπειν καὶ πρᾷόν φαμεν ἑκάστοτε εἶναι δεῖν τὸν ἀγαθόν.
然而,虽然不义者和怀有恶德的人完全是可怜的,但怜悯那些患有可治愈恶德的人是允许的,我们应当抑制愤怒以示温和,而不应当像女人那样一味地急躁和怨恨,但对于那些放纵且无可救药地犯错及邪恶的人,则必须释放愤怒;因此我们说,善良的人在任何时候都应当同时具备高昂的志气和温和的脾气。
πάντων δὲ μέγιστον κακῶν ἀνθρώποις τοῖς πολλοῖς ἔμφυτον ἐν ταῖς ψυχαῖς ἐστιν, οὗ πᾶς αὑτῷ συγγνώμην ἔχων ἀποφυγὴν οὐδεμίαν μηχανᾶται· τοῦτο δʼ ἔστιν ὃ λέγουσιν ὡς φίλος αὑτῷ πᾶς ἄνθρωπος φύσει τέ ἐστιν καὶ ὀρθῶς ἔχει τὸ δεῖν εἶναι τοιοῦτον.
但是,在大多数人的灵魂中,生来就植根着一切恶中最大的一种恶,每个人都对自己抱有宽容,从而不设法逃避它;这就是人们所说的,每个人在天性上都是自己的朋友,而且这样做是正确的。
τὸ δὲ ἀληθείᾳ γε πάντων ἁμαρτημάτων διὰ τὴν σφόδρα ἑαυτοῦ φιλίαν αἴτιον ἑκάστῳ γίγνεται ἑκάστοτε.
但在真理上,对自我的过度溺爱在任何时候都是每个人犯下所有过错的根源。
§5.732ΑΘ. τυφλοῦται γὰρ περὶ τὸ φιλούμενον ὁ φιλῶν, ὥστε τὰ δίκαια καὶ τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ καλὰ κακῶς κρίνει, τὸ αὑτοῦ πρὸ τοῦ ἀληθοῦς ἀεὶ τιμᾶν δεῖν ἡγούμενος· οὔτε γὰρ ἑαυτὸν οὔτε τὰ ἑαυτοῦ χρὴ τόν γε μέγαν ἄνδρα ἐσόμενον στέργειν, ἀλλὰ τὰ δίκαια, ἐάντε παρʼ αὑτῷ ἐάντε παρʼ ἄλλῳ μᾶλλον πραττόμενα τυγχάνῃ.
雅典人:因为爱者对于所爱之人是盲目的,以至于他会错误地判断公正、善好和美丽,认为自己必须永远将自己的利益置于真理之上;因为将要成为伟大人物的人,既不应当溺爱自己,也不应当溺爱自己的东西,而应当热爱公正的事物,无论这事物是发生在他自己身上,还是更多地发生在别人身上。
ἐκ ταὐτοῦ δὲ ἁμαρτήματος τούτου καὶ τὸ τὴν ἀμαθίαν τὴν παρʼ αὑτῷ δοκεῖν σοφίαν εἶναι γέγονε πᾶσιν· ὅθεν οὐκ εἰδότες ὡς ἔπος εἰπεῖν οὐδέν, οἰόμεθα τὰ πάντα εἰδέναι, οὐκ ἐπιτρέποντες δὲ ἄλλοις ἃ μὴ ἐπιστάμεθα πράττειν, ἀναγκαζόμεθα ἁμαρτάνειν αὐτοὶ πράττοντες.
正是从这同一个过错中,每个人都把自己的无知当成了智慧;因此我们说,我们几乎一无所知,却以为自己无所不知,由于不容许别人去做我们不懂的事情,我们被迫在自己动手时犯下过错。
διὸ πάντα ἄνθρωπον χρὴ φεύγειν τὸ σφόδρα φιλεῖν αὑτόν, τὸν δʼ ἑαυτοῦ βελτίω διώκειν ἀεί, μηδεμίαν αἰσχύνην ἐπὶ τῷ τοιούτῳ πρόσθεν ποιούμενον.
因此,每个人都应当避免过度溺爱自己,而应当永远追随比自己更好的人,不为此类事情感到羞耻。
ἃ δὲ σμικρότερα μὲν τούτων καὶ λεγόμενα πολλάκις ἐστίν, χρήσιμα δὲ τούτων οὐχ ἧττον, χρὴ λέγειν ἑαυτὸν ἀναμιμνῄσκοντα· ὥσπερ γάρ τινος ἀπορρέοντος ἀεὶ δεῖ τοὐναντίον ἐπιρρεῖν, ἀνάμνησις δʼ ἐστὶν ἐπιρροὴ φρονήσεως ἀπολειπούσης.
对于那些比这些事情更微小、经常被提及、但同样有用的事情,应当在提醒自己的同时予以讲述;因为正如当有东西不断流出时,就必须有相反的东西流进来一样,回忆就是流失的智慧的重新流入。
διὸ δὴ γελώτων τε εἴργεσθαι χρὴ τῶν ἐξαισίων καὶ δακρύων, παραγγέλλειν δὲ παντὶ πάντʼ ἄνδρα, καὶ ὅλην περιχάρειαν πᾶσαν ἀποκρυπτόμενον καὶ περιωδυνίαν εὐσχημονεῖν πειρᾶσθαι, κατά τε εὐπραγίας ἱσταμένου τοῦ δαίμονος ἑκάστου, καὶ κατὰ τύχας οἷον πρὸς ὑψηλὰ καὶ ἀνάντη δαιμόνων ἀνθισταμένων τισὶν πράξεσιν, ἐλπίζειν δʼ ἀεὶ τοῖς γε ἀγαθοῖσι τὸν θεὸν ἃ δωρεῖται πόνων μὲν ἐπιπιπτόντων ἀντὶ μειζόνων ἐλάττους ποιήσειν τῶν τʼ αὖ νῦν παρόντων ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταβολάς, περὶ δὲ τὰ ἀγαθὰ τὰ ἐναντία τούτων ἀεὶ πάντʼ αὐτοῖς παραγενήσεσθαι μετʼ ἀγαθῆς τύχης.
因此,必须克制过度放纵的笑声和泪水,每个人都应当如此告诫所有人,并隐瞒所有的狂喜与极度痛苦,努力保持体面,无论在每个人的守护神处于顺境时,还是在神明们以高耸和陡峭的道路般的命运阻碍某些行动时,并且始终希望,对于善良的人,神在苦难降临时,会使这些苦难变小而不是变大,并使眼前的苦难向更好的方向转变,而至于善好的事物,与这些苦难相反的一切将始终伴随着好运降临于他们。
ταύταις δὴ ταῖς ἐλπίσιν ἕκαστον χρὴ ζῆν καὶ ταῖς ὑπομνήσεσι πάντων τῶν τοιούτων, μηδὲν φειδόμενον, ἀλλʼ ἀεὶ κατά τε παιδιὰς καὶ σπουδὰς ἀναμιμνῄσκοντα ἕτερόν τε καὶ ἑαυτὸν σαφῶς.
每个人都应当怀着这些希望和对所有这些事情的回忆而生活,毫不懈怠,无论在嬉戏还是在严肃时,都始终清晰地提醒他人和自己。
νῦν οὖν δὴ περὶ μὲν ἐπιτηδευμάτων, οἷα χρὴ ἐπιτηδεύειν, καὶ περὶ αὐτοῦ ἑκάστου, ποῖόν τινα χρεὼν εἶναι, λέλεκται σχεδὸν ὅσα θεῖά ἐστι, τὰ δὲ ἀνθρώπινα νῦν ἡμῖν οὐκ εἴρηται, δεῖ δέ· ἀνθρώποις γὰρ διαλεγόμεθα ἀλλʼ οὐ θεοῖς.
现在,关于应当从事哪些营生,以及关于每个人自身应当成为怎样的人,凡是神圣的事物几乎都已经讲完了,但关于人间的事物我们现在还没有谈,然而必须谈;因为我们是在和人对话,而不是和神。
ἔστιν δὴ φύσει ἀνθρώπειον μάλιστα ἡδοναὶ καὶ λῦπαι καὶ ἐπιθυμίαι, ἐξ ὧν ἀνάγκη τὸ θνητὸν πᾶν ζῷον ἀτεχνῶς οἷον ἐξηρτῆσθαί τε καὶ ἐκκρεμάμενον εἶναι σπουδαῖς ταῖς μεγίσταις·
事实上,在快乐、痛苦和欲望中存在着极具人性特征的元素,所有凡俗的生物都必然完全依附并悬挂于其上,投入极大的关注;