§451ΓΟΡ. ὀρθῶς γὰρ οἴει, ὦ Σώκρατες, καὶ δικαίως ὑπολαμβάνεις.
高尔吉亚:你想得很对,苏格拉底,理解得也很公正。
ΣΩ. ἴθι νυν καὶ σὺ τὴν ἀπόκρισιν ἣν ἠρόμην διαπέρανον.
苏格拉底:那么,现在也请你把我刚才提的问题回答完。
ἐπεὶ γὰρ ῥητορικὴ τυγχάνει μὲν οὖσα τούτων τις τῶν τεχνῶν τῶν τὸ πολὺ λόγῳ χρωμένων, τυγχάνουσιν δὲ καὶ ἄλλαι τοιαῦται οὖσαι, πειρῶ εἰπεῖν ἡ περὶ τί ἐν λόγοις τὸ κῦρος ἔχουσα ῥητορική ἐστιν.
因为修辞学既然恰好是这些主要使用言辞的技艺之一,而且也恰好有其他此类技艺,请试着说说,在言辞中拥有决定权的修辞学是关于什么的。
ὥσπερ ἂν εἴ τίς με ἔροιτο ὧν νυνδὴ ἔλεγον περὶ ἡστινοσοῦν τῶν τεχνῶν· ὦ Σώκρατες, τίς ἐστιν ἡ ἀριθμητικὴ τέχνη;
正如如果有人就我刚才提到的任何一门技艺问我: “苏格拉底,算术是一门什么技艺?
εἴποιμʼ ἂν αὐτῷ, ὥσπερ σὺ ἄρτι, ὅτι τῶν διὰ λόγου τις τὸ κῦρος ἐχουσῶν.
” 我会像你刚才那样回答他,说它是通过言辞拥有决定权的技艺之一。
καὶ εἴ με ἐπανέροιτο· τῶν περὶ τί;
如果他再问我: “是关于什么的技艺之一?
εἴποιμʼ ἂν ὅτι τῶν περὶ τὸ ἄρτιόν τε καὶ περιττὸν, ὅσα ἂν ἑκάτερα τυγχάνῃ ὄντα.
” 我会回答他说,是关于奇数和偶数的,无论它们各自的数量是多少。
εἰ δʼ αὖ ἔροιτο· τὴν δὲ λογιστικὴν τίνα καλεῖς τέχνην;
如果他接着问: “那么你把计算术称为什么技艺?
εἴποιμʼ ἂν ὅτι καὶ αὕτη ἐστὶν τῶν λόγῳ τὸ πᾶν κυρουμένων·
” 我会说这同样是通过言辞来决定一切的技艺之一。
καὶ εἰ ἐπανέροιτο· ἡ περὶ τί;
如果他再问: “它是关于什么的?
εἴποιμʼ ἂν ὥσπερ οἱ ἐν τῷ δήμῳ συγγραφόμενοι, ὅτι τὰ μὲν ἄλλα καθάπερ ἡ ἀριθμητικὴ ἡ λογιστικὴ ἔχει—περὶ τὸ αὐτὸ γάρ ἐστιν, τό τε ἄρτιον καὶ τὸ περιττόν—διαφέρει δὲ τοσοῦτον, ὅτι καὶ πρὸς αὑτὰ καὶ πρὸς ἄλληλα πῶς ἔχει πλήθους ἐπισκοπεῖ τὸ περιττὸν καὶ τὸ ἄρτιον ἡ λογιστική.
” 我会像在公民大会上起草决议的人那样回答说,在其他方面,计算术和算术一样——因为它们都是关于同一事物的,即奇数和偶数——但不同之处在于,计算术研究的是奇数和偶数在数量上对自己和对彼此的关系如何。
καὶ εἴ τις τὴν ἀστρονομίαν ἀνέροιτο, ἐμοῦ λέγοντος ὅτι καὶ αὕτη λόγῳ κυροῦται τὰ πάντα,
οἱ δὲ λόγοι οἱ τῆς ἀστρονομίας,
εἰ φαίη,
περὶ τί εἰσιν, ὦ Σώκρατες;
如果有人问起天文学,而我说它也是一切都通过言辞来决定, “那么天文学的言辞,” 如果他问, “是关于什么的,苏格拉底?
εἴποιμʼ ἂν ὅτι περὶ τὴν τῶν ἄστρων φορὰν καὶ ἡλίου καὶ σελήνης, πῶς πρὸς ἄλληλα τάχους ἔχει.
” 我会回答说,是关于星星、太阳和月亮的运动,以及它们彼此之间在速度上的关系。
ΓΟΡ. ὀρθῶς γε λέγων σύ, ὦ Σώκρατες.
高尔吉亚:你说得非常对,苏格拉底。
ΣΩ. ἴθι δὴ καὶ σύ, ὦ Γοργία.
苏格拉底:那么,高尔吉亚,你也来吧。
τυγχάνει μὲν γὰρ δὴ ἡ ῥητορικὴ οὖσα τῶν λόγῳ τὰ πάντα διαπραττομένων τε καὶ κυρουμένων· ἦ γάρ;
修辞学确实是那些完全通过言辞来付诸实行并拥有决定权的技艺之一,不是吗?
ΓΟΡ. ἔστι ταῦτα.
高尔吉亚:正是如此。
ΣΩ. λέγε δὴ τῶν περὶ τί;
苏格拉底:那么请说,它是关于什么的?
τί ἐστι τοῦτο τῶν ὄντων, περὶ οὗ οὗτοι οἱ λόγοι εἰσὶν οἷς ἡ ῥητορικὴ χρῆται;
在存在的事物中,修辞学所使用的这些言辞到底是关于什么的?
ΓΟΡ. τὰ μέγιστα τῶν ἀνθρωπείων πραγμάτων, ὦ Σώκρατες, καὶ ἄριστα.
高尔吉亚:苏格拉底,是人类事务中最大、最美好的事物。
ΣΩ. ἀλλʼ, ὦ Γοργία, ἀμφισβητήσιμον καὶ τοῦτο λέγεις καὶ οὐδέν πω σαφές.
苏格拉底:但是,高尔吉亚,你说的这话也是有争议的,而且还没有说清楚。
οἴομαι γάρ σε ἀκηκοέναι ἐν τοῖς συμποσίοις ᾀδόντων ἀνθρώπων τοῦτο τὸ σκολιόν, ἐν ᾧ καταριθμοῦνται ᾁδοντες ὅτι
"ὑγιαίνειν μὲν ἄριστόν"
ἐστιν, τὸ δὲ
"δεύτερον καλὸν γενέσθαι, τρίτον δέ"
, ὥς φησιν ὁ ποιητὴς τοῦ σκολιοῦ,
"τὸ πλουτεῖν ἀδόλως"
.
因为我想你一定听过人们在宴会上唱这首短歌(酒宴歌),他们在歌中列举道: “健康是最好的,” 而 “第二是变得美丽,第三则是,” 正如这首短歌的诗人所说, “不带欺诈地富有。
ΓΟΡ. ἀκήκοα γάρ·
” 高尔吉亚:我是听过。
ἀλλὰ πρὸς τί τοῦτο λέγεις;
但这和你的话有什么关系呢?