§138τί δʼ;
“那又怎么说呢？
ἐπειδὰν ἄνθρωπός τις ὢν ἀγνοῇ τοὺς χρηστοὺς καὶ μοχθηροὺς ἀνθρώπους, ἆρʼ οὐχ αὑτὸν ἀγνοεῖ πότερον χρηστός ἐστιν ἢ πονηρός, ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς ἄνθρωπός ἐστιν;
当一个人虽然是人，却认不清优秀和恶劣的人时，既然他自己也是人，难道他不是也认不清自己是优秀的还是恶劣的吗？
συνεχώρει.
” 他同意了。
τὸ δὲ αὑτὸν ἀγνοεῖν σωφρονεῖν ἐστιν ἢ μὴ σωφρονεῖν;
“而认不清自己，是属于有节制，还是属于没有节制？
μὴ σωφρονεῖν.
” “没有节制。
τὸ ἑαυτὸν ἄρα γιγνώσκειν ἐστὶ σωφρονεῖν;
” “那么，认识自己就是有节制了？
φημί, ἔφη.
” “我说是的，”他说。
τοῦτʼ ἄρα, ὡς ἔοικε, τὸ ἐν Δελφοῖς γράμμα παρακελεύεται, σωφροσύνην ἀσκεῖν καὶ δικαιοσύνην.
“那么，看来德尔斐的碑文所劝诫的正是这个，即修习节制和正义。
ἔοικεν.
” “看来是这样。
τῇ αὐτῇ δὲ ταύτῃ καὶ κολάζειν ὀρθῶς ἐπιστάμεθα;
” “而我们也是凭借这门同一的技术，懂得如何正确管教人的吗？
ναί.
” “是的。
οὐκοῦν ᾗ μὲν κολάζειν ὀρθῶς ἐπιστάμεθα, δικαιοσύνη αὕτη ἐστίν, ᾗ δὲ διαγιγνώσκειν καὶ ἑαυτὸν καὶ ἄλλους, σωφροσύνη;
” “那么，我们凭以懂得正确管教人的，这便是正义；而凭以识别自己和他人的，这便是节制？
ἔοικεν, ἔφη.
” “看来是这样，”他说。
ταὐτὸν ἄρα ἐστὶ καὶ δικαιοσύνη καὶ σωφροσύνη;
“那么，正义与节制是同一回事了？
φαίνεται.
” “看来是这样。
καὶ μὴν οὕτω γε καὶ αἱ πόλεις εὖ οἰκοῦνται, ὅταν οἱ ἀδικοῦντες δίκην διδῶσιν.
” “而且，这样一来，当行不义者受到惩罚时，城邦也会治理得很好吧。
ἀληθῆ λέγεις, ἔφη.
” “你说得对，”他说。
καὶ πολιτικὴ ἄρα αὑτή ἐστιν.
“那么这也就是政治技术了。
συνεδόκει.
” 他表示赞同。
τί δὲ ὅταν εἷς ἀνὴρ ὀρθῶς πόλιν διοικῇ, ὄνομά γε τούτῳ οὐ τύραννός τε καὶ βασιλεύς;
“而当一个男人正确地治理城邦时，这个人的名字难道不是既叫僭主又叫国王吗？
φημί.
” “我说是的。
οὐκοῦν βασιλικῇ τε καὶ τυραννικῇ τέχνῃ διοικεῖ;
” “那么他是凭借着国王技术和僭主技术来治理的吗？
οὕτως.
” “是的。
καὶ αὗται ἄρʼ αἱ αὐταὶ τέχναι εἰσὶν ἐκείναις;
” “那么这些技术与刚才那些是相同的技术吗？
φαίνονται.
” “看来是的。
τί δʼ ὅταν εἷς ὢν ἀνὴρ οἰκίαν διοικῇ ὀρθῶς, τί ὄνομα τούτῳ ἐστίν;
” “那当一个男人正确地治理家庭时，这个人的名字叫什么？
οὐκ οἰκονόμος τε καὶ δεσπότης;
难道不是家政管理者和主人吗？
ναί.
” “是的。
πότερον οὖν καὶ οὗτος δικαιοσύνῃ εὖ ἂν τὴν οἰκίαν διοικοῖ ἢ κἄλλῃ τινὶ τέχνῃ;
” “那么这个人也是凭借正义治好家庭的，还是凭借别的什么技术？
δικαιοσύνῃ.
” “凭借正义。
ἔστιν ἄρα ταὐτόν, ὡς ἔοικε, βασιλεύς, τύραννος, πολιτικός, οἰκονόμος, δεσπότης, σώφρων, δίκαιος.
” “那么，看来，国王、僭主、政治家、家政管理者、主人、有节制者、正义者，都是同一回事。
καὶ μία τέχνη ἐστὶν βασιλική, τυραννική, πολιτική, δεσποτική, οἰκονομική, δικαιοσύνη, σωφροσύνη.
而且只有一门技术，它既是国王技术、僭主技术、政治技术、主人技术、家政技术，也是正义和节制。
φαίνεται, ἔφη, οὕτως.
” “看来是这样，”他说。
πότερον οὖν τῷ φιλοσόφῳ, ὅταν μὲν ἰατρὸς περὶ τῶν καμνόντων τι λέγῃ, αἰσχρὸν μήθʼ ἕπεσθαι τοῖς λεγομένοις δύνασθαι μήτε συμβάλλεσθαι μηδὲν περὶ τῶν λεγομένων ἢ πραττομένων, καὶ ὁπόταν ἄλλος τις τῶν δημιουργῶν, ὡσαύτως· ὅταν δὲ δικαστὴς ἢ βασιλεὺς ἢ ἄλλος τις ὧν νυνδὴ διεληλύθαμεν, οὐκ αἰσχρὸν περὶ τούτων μήτε ἕπεσθαι δύνασθαι μήτε συμβάλλεσθαι περὶ αὐτῶν;
“那么，对哲学家来说，当医生谈论病人的时候，如果他既不能跟上所说的话，又不能对所说所做的事情做出任何贡献，当其他任何一个手艺人说话时也是如此，这是可耻的；但当法官、国王或我们刚才列举的其他任何人说话时，在这些事情上如果他也不能跟上，不能做出贡献，这难道不可耻吗？
πῶς δʼ οὐκ αἰσχρόν, ὦ Σώκρατες, περί γε τοσούτων πραγμάτων μηδὲν ἔχειν συμβάλλεσθαι;
” “怎么能不可耻呢，苏格拉底，对这么重大的事情竟然无法做出任何贡献？
πότερον οὖν καὶ περὶ ταῦτα λέγωμεν, ἔφην, πένταθλον αὐτὸν δεῖν εἶναι καὶ ὕπακρον, καὶ ταύτης μὲν τὰ δευτερεῖα ἔχοντα πάντων τὸν φιλόσοφον, καὶ ἀχρεῖον εἶναι ἕως ἂν τούτων τις ᾖ, ἢ πρῶτον μὲν τὴν αὑτοῦ οἰκίαν οὐκ ἄλλῳ ἐπιτρεπτέον οὐδὲ τὰ δευτερεῖα ἐν τούτῳ ἑκτέον, ἀλλʼ αὐτὸν κολαστέον δικάζοντα ὀρθῶς, εἰ μέλλει εὖ οἰκεῖσθαι αὐτοῦ ἡ οἰκία;
” “那么，”我说，“我们是否也要说，哲学家在这些事情上也是个五项全能运动员和次等优秀的人，在所有这些事情中都占有第二等的位置，只要这些专门家中有一个在场，他就是无用的？ 还是说，他首先不应将自己的家庭托付给他人，也不应在这件事上占有第二等位置，而是为了让自己的家庭治理得好，他必须自己行使审判，进行正确的管教？
συνεχώρει δή μοι.
” 他同意了我的看法。
§139ἔπειτά γε δήπου ἐάντε οἱ φίλοι αὐτῷ διαίτας ἐπιτρέπωσιν, ἐάντε ἡ πόλις τι προστάττῃ διακρίνειν ἢ δικάζειν, αἰσχρὸν ἐν τούτοις, ὦ ἑταῖρε, δεύτερον φαίνεσθαι ἢ τρίτον καὶ μὴ οὐχ ἡγεῖσθαι;
“其次，无论他的朋友们把调停委托给他，还是城邦命令他裁决或审判某事，我的朋友，在这些事情上如果显得是第二或第三，而不是充当领导者，难道不可耻吗？
δοκεῖ μοι.
” “在我看来是这样。
πολλοῦ ἄρα δεῖ ἡμῖν, ὦ βέλτιστε, τὸ φιλοσοφεῖν πολυμαθία τε εἶναι καὶ ἡ περὶ τὰς τέχνας πραγματεία.
” “那么，我优秀的年轻朋友，研究哲学对我们来说，远远不是博而不精和热衷于技艺。
εἰπόντος δʼ ἐμοῦ ταῦτα ὁ μὲν σοφὸς αἰσχυνθεὶς τοῖς προειρημένοις ἐσίγησεν, ὁ δὲ ἀμαθὴς ἔφη ἐκείνως εἶναι· καὶ οἱ ἄλλοι ἐπῄνεσαν τὰ εἰρημένα.
” 当我说完这些话时，那个“聪明”的人因先前说的话感到羞愧而保持沉默，而那个“无知”的人则说确实如此；其他人也对所说的话表示赞赏。