§48ΣΩ. οὐκοῦν αὐτὰς ἡδονῶν μεστὰς εὑρήσομεν ἀμηχάνων;
苏:那么,我们难道不会发现,它们本身充斥着难以言状的快乐吗?
ἢ δεόμεθα ὑπομιμνῄσκεσθαι τὸ
"
ὅς τʼ ἐφέηκε πολύφρονά περ χαλεπῆναι
ὅς τε πολὺ γλυκίων μέλιτος καταλειβομένοιο,
"
καὶ τὰς ἐν τοῖς θρήνοις καὶ πόθοις ἡδονὰς ἐν λύπαις οὔσας ἀναμεμειγμένας;
还是说,我们需要被提醒起那句话: “它使哪怕是非常聪明的人也大发雷霆,它比滴落的蜂蜜还要甜得多,” 以及在哀悼和渴望中的快乐,是与痛苦混合在一起的吗?
ΠΡΩ. οὔκ, ἀλλʼ οὕτω ταῦτά γε καὶ οὐκ ἄλλως ἂν συμβαίνοι γιγνόμενα.
普:不,这些事情确实就是这样发生的,而不会是别样。
ΣΩ. καὶ μὴν καὶ τάς γε τραγικὰς θεωρήσεις, ὅταν ἅμα χαίροντες κλάωσι, μέμνησαι;
苏:而且,你还记得观看悲剧时的情形吗,当人们在哭泣的同时又感到高兴?
ΠΡΩ. τί δʼ οὔ;
普:怎么会不记得呢?
ΣΩ. τὴν δʼ ἐν ταῖς κωμῳδίαις διάθεσιν ἡμῶν τῆς ψυχῆς, ἆρʼ οἶσθʼ ὡς ἔστι κἀν τούτοις μεῖξις λύπης τε καὶ ἡδονῆς;
苏:那么我们在喜剧中灵魂的心境呢,你是否知道在这些情况中同样也有痛苦与快乐的混合?
ΠΡΩ. οὐ πάνυ κατανοῶ.
普:我不太理解。
ΣΩ. παντάπασι γὰρ οὐ ῥᾴδιον, ὦ Πρώταρχε, ἐν τούτῳ συννοεῖν τὸ τοιοῦτον ἑκάστοτε πάθος.
苏:普罗塔科,因为在这种情况中,要理解每次产生的此类感受,确实完全不容易。
ΠΡΩ. οὔκουν ὥς γʼ ἔοικεν ἐμοί.
普:至少对我来说似乎确实不容易。
ΣΩ. λάβωμέν γε μὴν αὐτὸ τοσούτῳ μᾶλλον ὅσῳ σκοτεινότερόν ἐστιν, ἵνα καὶ ἐν ἄλλοις ῥᾷον καταμαθεῖν τις οἷός τʼ ᾖ μεῖξιν λύπης τε καὶ ἡδονῆς.
苏:然而,既然它越是晦暗,我们就越要把握住它,以便我们在其他情况下也能更容易地领会痛苦与快乐的混合。
ΠΡΩ. λέγοις ἄν.
普:请讲吧。
ΣΩ. τό τοι νυνδὴ ῥηθὲν ὄνομα φθόνου πότερα λύπην τινὰ ψυχῆς θήσεις, ἢ πῶς;
苏:那么,刚才提到的“嫉妒”这个名字,你是把它归为灵魂的某种痛苦,还是怎么看?
ΠΡΩ. οὕτως.
普:这样看。
ΣΩ. ἀλλὰ μὴν ὁ φθονῶν γε ἐπὶ κακοῖς τοῖς τῶν πέλας ἡδόμενος ἀναφανήσεται.
苏:然而,嫉妒的人显然会因为邻人的不幸而感到快乐。
ΠΡΩ. σφόδρα γε.
普:非常如此。
ΣΩ. κακὸν μὴν ἄγνοια καὶ ἣν δὴ λέγομεν ἀβελτέραν ἕξιν.
苏:不过,无知以及我们所说的愚蠢的状态,是一种坏事,不是吗?
ΠΡΩ. τί μήν;
普:当然。
ΣΩ. ἐκ δὴ τούτων ἰδὲ τὸ γελοῖον ἥντινα φύσιν ἔχει.
苏:那么,从这些里面来看看“可笑”具有怎样的本性。
ΠΡΩ. λέγε μόνον.
普:你只管说吧。
ΣΩ. ἔστιν δὴ πονηρία μέν τις τὸ κεφάλαιον, ἕξεώς τινος ἐπίκλην λεγομένη· τῆς δʼ αὖ πάσης πονηρίας ἐστὶ τοὐναντίον πάθος ἔχον ἢ τὸ λεγόμενον ὑπὸ τῶν ἐν Δελφοῖς γραμμάτων.
苏:总的来说,恶德是某种状态的通称;而在所有的恶德中,有一种状态恰好与德尔斐的碑文所说的话相反。
ΠΡΩ. τὸ
γνῶθι σαυτὸν
λέγεις, ὦ Σώκρατες;
普:苏格拉底,你是说“认识你自己”吗?
ΣΩ. ἔγωγε.
苏:正是。
τοὐναντίον μὴν ἐκείνῳ δῆλον ὅτι τὸ μηδαμῇ γιγνώσκειν αὑτὸν λεγόμενον ὑπὸ τοῦ γράμματος ἂν εἴη.
那么,与那句话相反的,显然就是碑文所说的对自己的完全不认识。
ΠΡΩ. τί μήν;
普:当然。
ΣΩ. ὦ Πρώταρχε, πειρῶ δὲ αὐτὸ τοῦτο τριχῇ τέμνειν.
苏:普罗塔科,试着把这件事情本身一分为三。
ΠΡΩ. πῇ φῄς;
普:你指的是怎么分?
οὐ γὰρ μὴ δυνατὸς ὦ.
因为我可能无能为力。
ΣΩ. λέγεις δὴ δεῖν ἐμὲ τοῦτο διελέσθαι τὰ νῦν;
苏:你是说现在必须由我来作此划分吗?
ΠΡΩ. λέγω, καὶ δέομαί γε πρὸς τῷ λέγειν.
普:是的,我不仅这么说,还恳求你这样做。
ΣΩ. ἆρʼ οὖν οὐ τῶν ἀγνοούντων αὑτοὺς κατὰ τρία ἀνάγκη τοῦτο τὸ πάθος πάσχειν ἕκαστον;
苏:那么,那些不认识自己的人,难道不是必然在三个方面各自遭受这种感受吗?
ΠΡΩ. πῶς;
普:怎么说?
ΣΩ. πρῶτον μὲν κατὰ χρήματα, δοξάζειν εἶναι πλουσιώτερον ἢ κατὰ τὴν αὑτῶν οὐσίαν.
苏:首先是在财产方面,想象自己比实际拥有的财产更为富有。
ΠΡΩ. πολλοὶ γοῦν εἰσὶν τὸ τοιοῦτον πάθος ἔχοντες.
普:确实有很多人处于这种状态。
ΣΩ. πλείους δέ γε οἳ μείζους καὶ καλλίους αὑτοὺς δοξάζουσι, καὶ πάντα ὅσα κατὰ τὸ σῶμα εἶναι διαφερόντως τῆς οὔσης αὐτοῖς ἀληθείας.
苏:但更多的人则想象自己更魁梧、更美丽,在所有关于身体的方面,都远远超过自己拥有的真实情况。
ΠΡΩ. πάνυ γε.
普:确实如此。
ΣΩ. πολὺ δὲ πλεῖστοί γε οἶμαι περὶ τὸ τρίτον εἶδος τὸ τῶν ἐν ταῖς ψυχαῖς διημαρτήκασιν, ἀρετῇ δοξάζοντες βελτίους ἑαυτούς, οὐκ ὄντες.
苏:而在我看来,绝大多数人在第三种类型,即关于灵魂里的事物上犯了错误,在并不具备美德的情况下,想象自己更加优越。
ΠΡΩ. σφόδρα μὲν οὖν.
普:非常如此。