§1ἥδιστον μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἀνθρώπῳ ὄντι μὴ γενέσθαι μηδένα κίνδυνον περὶ τοῦ σώματος, καὶ εὐχόμενος ἄν τις ταῦτα εὔξαιτο·
诸位陪审员,对于身为人类的人来说,免受人身危险是最为快意的事,任何人在祈祷时都会如此祈求。
εἰ δʼ ἄρα τις καὶ ἀναγκάζοιτο κινδυνεύειν, τοῦτο γοῦν ὑπάρχειν, ὅπερ μέγιστον ἐγὼ νομίζω ἐν πράγματι τοιούτῳ, αὐτὸν ἑαυτῷ συνειδέναι μηδὲν ἐξημαρτηκότι, ἀλλʼ εἴ τις καὶ συμφορὰ γίγνοιτο, ἄνευ κακότητος καὶ αἰσχύνης γίγνεσθαι, καὶ τύχῃ μᾶλλον ἢ ἀδικίᾳ.
但如果万一有人被迫冒险,那么至少有一点是期望存在的——在这样的事态中我认为这是最重大的——那就是他能自觉自己未犯任何过错,并且即使发生任何不幸,也是在没有邪恶与耻辱的情况下发生,而且是由于命运而非不义。
§2καὶ τοὺς μὲν νόμους οἳ κεῖνται περὶ τῶν τοιούτων πάντες ἂν ἐπαινέσειαν κάλλιστα νόμων κεῖσθαι καὶ ὁσιώτατα.
至于针对此类事情制定的法律,所有人都会赞叹它们是所有法律中制定得最美善、最神圣的。
ὑπάρχει μὲν γὰρ αὐτοῖς ἀρχαιοτάτοις εἶναι ἐν τῇ γῇ ταύτῃ, ἔπειτα τοὺς αὐτοὺς αἰεὶ περὶ τῶν αὐτῶν, ὅπερ μέγιστον σημεῖον νόμων καλῶς κειμένων· ὁ χρόνος γὰρ καὶ ἡ ἐμπειρία τὰ μὴ καλῶς ἔχοντα διδάσκει τοὺς ἀνθρώπους.
因为首先,这些法律具有在这片土地上最为古老的特征,其次,它们在同样的事情上始终保持一致,这正是法律制定良好的最大标志;因为时间和经验会教导人们那些不完善的事物。
ὥστʼ οὐ δεῖ ὑμᾶς ἐκ τῶν λόγων τοῦ κατηγοροῦντος τοὺς νόμους μαθεῖν εἰ καλῶς ἔχουσιν ἢ μή, ἀλλʼ ἐκ τῶν νόμων τοὺς τούτων λόγους, εἰ ὀρθῶς ὑμᾶς καὶ νομίμως διδάσκουσιν ἢ οὔ.
因此,你们不应从控告者的言论中去学习法律是否良好,而应从法律出发去判断他们的言论是否正确且合法地教导了你们。
§3ὁ μὲν οὖν ἀγὼν ἐμοὶ μέγιστος τῷ κινδυνεύοντι καὶ διωκομένῳ· ἡγοῦμαι μέντοι γε καὶ ὑμῖν τοῖς δικασταῖς περὶ πολλοῦ εἶναι τὰς φονικὰς δίκας ὀρθῶς διαγιγνώσκειν, μάλιστα μὲν τῶν θεῶν ἕνεκα καὶ τοῦ εὐσεβοῦς, ἔπειτα δὲ καὶ ὑμῶν αὐτῶν.
因此,这场诉讼对于身处险境并被起诉的我来说是重中之重;但我认为,对于你们诸位陪审员来说,正确裁决谋杀案也同样极其重要,首先是为了神明与敬虔,其次也是为了你们自己。
ἔστι μὲν γὰρ περὶ τοῦ τοιούτου [αὐτοῦ] μία δίκη· αὕτη δὲ μὴ ὀρθῶς καταγνωσθεῖσα ἰσχυροτέρα ἐστὶ τοῦ δικαίου καὶ τοῦ ἀληθοῦς.
因为关于此类事情只有一次审判;而此案若判决不公,其力量将压倒正义与真理。
§4ἀνάγκη γάρ, ἐὰν ὑμεῖς καταψηφίσησθε, καὶ μὴ ὄντα φονέα μηδʼ ἔνοχον τῷ ἔργῳ χρήσασθαι τῇ δίκῃ, καὶ νόμῳ εἴργεσθαι πόλεως, ἱερῶν, ἀγώνων, θυσιῶν, ἅπερ μέγιστα καὶ παλαιότατα τοῖς ἀνθρώποις.
因为,如果你们投下有罪票,必然会导致即使不是杀人犯、也与该行为无关的人也必须承受惩罚,并被法律排除在城邦、神殿、竞技和祭祀之外,而这些对人类而言是最大且最古老的事物。
τοσαύτην γὰρ ἀνάγκην ὁ νόμος ἔχει, ὥστε καὶ ἄν τις κτείνῃ τινὰ ὧν αὐτὸς κρατεῖ καὶ μὴ ἔστιν ὁ τιμωρήσων, τὸ νομιζόμενον καὶ τὸ θεῖον δεδιὼς ἁγνεύει τε ἑαυτὸν καὶ ἀφέξεται ὧν εἴρηται ἐν τῷ νόμῳ, ἐλπίζων οὕτως ἂν ἄριστα πρᾶξαι.
法律具有如此巨大的强制力,以至于即使有人杀死了自己支配的人,且没有复仇者,他因敬畏习俗与神明,也会净化自己并远离法律所规定的禁忌,期望以此获得最好的结果。
§5ἔστι μὲν γὰρ τὰ πλείω τοῖς ἀνθρώποις τοῦ βίου ἐν ταῖς ἐλπίσιν· ἀσεβῶν δὲ καὶ παραβαίνων τὰ εἰς τοὺς θεοὺς καὶ αὐτῆς ἂν τῆς ἐλπίδος, ὅπερ ἐστὶ μέγιστον ἀνθρώποις ἀγαθόν, αὐτὸς αὑτὸν ἀποστεροίη.
因为人类生活的大部分在于希望;但若行事不敬虔并违背对神明的义务,人就会亲手剥夺自己甚至连希望本身也无法保留,而希望正是人类最大的福祉。
καὶ οὐδεὶς ἂν τολμήσειεν οὔτε τὴν δίκην τὴν δεδικασμένην παραβαίνειν, πιστεύσας ὅτι οὐκ ἔνοχός ἐστι τῷ ἔργῳ, οὔτʼ αὖ συνειδὼς αὐτὸς αὑτῷ ἔργον εἰργασμένος τοιοῦτον μὴ οὐ χρῆσθαι τῷ νόμῳ·
没有任何人敢于违背已经作出的判决,只因坚信自己与该行为无关;同样,也没有人在自觉犯下此类罪行后,敢于不遵守法律。
ἀνάγκη δὲ τῆς τε δίκης νικᾶσθαι παρὰ τὸ ἀληθές, αὐτοῦ τε τοῦ ἀληθοῦς, κἂν μὴ ὁ τιμωρήσων ᾖ.
因为,在违反真理的情况下屈服于判决,以及屈服于真理本身,都是不可避免的,即便没有复仇者也是如此。
§6αὐτῶν δὲ τούτων ἕνεκα οἵ τε νόμοι καὶ αἱ διωμοσίαι καὶ τὰ τόμια καὶ αἱ προρρήσεις, καὶ τἆλλʼ ὅσα γίγνεται τῶν δικῶν τοῦ φόνου ἕνεκα, πολὺ διαφέροντά ἐστιν ἢ ἐπὶ τοῖς ἄλλοις, ὅτι καὶ αὐτὰ τὰ πράγματα, περὶ ὧν οἱ κίνδυνοι, περὶ πλείστου ἐστὶν ὀρθῶς γιγνώσκεσθαι·
正是由于这些原因,法律、两当事人的誓言、牺牲的祭肉、公告以及其他所有为谋杀案审判而进行的手续,都与其他案件大不相同,因为其面临危险的事项本身,最需要得到正确的判断。
ὀρθῶς μὲν γὰρ γνωσθέντα τιμωρία ἐστὶν ὑπὲρ τοῦ ἀδικηθέντος, φονέα δὲ τὸν μὴ αἴτιον ψηφισθῆναι ἁμαρτία καὶ ἀσέβεια εἴς τε τοὺς θεοὺς καὶ τοὺς νόμους.
因为如果判断正确,就是对受害者的复仇;而将无罪之人判定为杀人犯,则是对神明和法律的罪过与不敬。
καὶ οὐκ ἴσον ἐστὶ τόν τε διώκοντα μὴ ὀρθῶς αἰτιάσασθαι καὶ ὑμᾶς τοὺς δικαστὰς μὴ ὀρθῶς γνῶναι.
控诉者进行错误的指控,与你们诸位陪审员做出错误的判决,这两者是不对等的。
ἡ μὲν γὰρ τούτου αἰτίασις οὐκ ἔχει [νῦν] τέλος, ἀλλʼ ἐν ὑμῖν ἐστι καὶ τῇ δίκῃ· ὅ τι δʼ ἂν ὑμεῖς μὴ ὀρθῶς γνῶτε, τοῦτο οὐκ ἔστιν ὅποι ἂν ἀνενεγκών τις τὴν αἰτίαν ἀπολύσαιτο.
因为他的指控在目前并没有最终决定力,而是取决于你们和这场审判;但你们一旦做出错误的判决,就没有地方可以让人们转嫁指控以开脱罪责了。