§2.1οὔ μοι δοκῶ ἁμαρτάνειν ἀτυχέστατον ἐμαυτὸν ἡγούμενος εἶναι τῶν πάντων ἀνθρώπων.
我认为,把我自己视为全人类中最不幸的人,我并没有错。
τῶν μὲν γὰρ ἄλλων οἱ δυστυχοῦντες, ὁπόταν μὲν ὑπὸ χειμῶνος πονῶσιν, εὐδίας γενομένης παύονται· ὅταν δὲ νοσήσωσιν, ὑγιεῖς γενόμενοι σῴζονται· ἐὰν δέ τις ἄλλη συμφορὰ καταλαμβάνῃ αὐτούς, τὰ ἐναντία ἐπιγιγνόμενα ὀνίνησιν.
因为在其他人中,那些遭遇不幸的人,当他们因暴风雨而受苦时,晴天一到便停止受苦;当他们生病时,恢复健康便得以得救;如果有什么其他灾祸降临到他们身上,相反情况的发生也会让他们受益。
§2.2ἐμοὶ δὲ ζῶν τε ἅνθρωπος ἀνατροπεὺς τοῦ οἴκου ἐγένετο, ἀποθανών τε, κἂν ἀποφύγω, ἱκανὰς λύπας καὶ φροντίδας προσβέβληκεν.
但对我来说,那个人活着的时候成了我家庭的毁灭者,而当他死去后,即便我最终无罪开释,他也给我带来了足够的痛苦与忧虑。
εἰς τοῦτο γὰρ βαρυδαιμονίας ἥκω ὥστε οὐκ ἀρκοῦν μοί ἐστιν ἐμαυτὸν ὅσιον καὶ δίκαιον παρέχοντα μὴ διαφθαρῆναι, ἀλλὰ κἂν μὴ τὸν ἀποκτείναντα εὑρὼν ἐξελέγξω, ὃν οἱ τιμωροῦντες αὐτῷ ἀδύνατοι εὑρεῖν εἰσιν, αὐτὸς καταδοχθεὶς φονεὺς εἶναι ἀνοσίως ἁλώσομαι.
因为我已经落到了这般不幸的境地,以至于对我而言,仅仅展现自己的虔敬与公正来免于毁灭是不够的,相反,除非我自己找出并指控那个凶手——而那些为他复仇的人却无力找到此人——否则我自己就会被视作杀人凶手而落得不洁的定罪。
§2.3καὶ ἐμὲ ὡς δεινὸν μὲν παγχάλεπόν φασιν ἐλέγχεσθαι εἶναι, ὡς δʼ ἠλίθιον ἐξ αὐτῶν ὧν ἔπραξα φανερὸν εἶναι ἐργασάμενον τὸ ἔργον.
他们一方面说,作为一个狡黠的人,要证实我的罪行是极其困难的;但另一方面又说,作为一个愚蠢的人,从我所做的事情本身就可以明显看出是我干了这桩勾当。
εἰ γὰρ νῦν διὰ τῆς ἔχθρας τὸ μέγεθος εἰκότως ὑφʼ ὑμῶν καταδοκοῦμαι, πρὶν ἐργάσασθαι εἰκότερον ἦν προειδότα τὴν νῦν ὑποψίαν εἰς ἐμὲ ἰοῦσαν, καὶ τῶν ἄλλων εἴ τινα ἔγνων ἐπιβουλεύοντα αὐτῷ, διακωλύειν μᾶλλον ἢ αὐτὸν ἐργασάμενον εἰς ἑκουσίους καὶ προδήλους ὑποψίας ἐμπεσεῖν·
因为,如果现在由于我们之间敌意巨大,我理所当然地受到你们的怀疑,那么在动手之前,我更有理由预见到现在的嫌疑会落到我头上;而且如果我知道有其他人在密谋对付他,我更应该去阻止,而不是自己动手,让自己落入这自愿且显而易见的嫌疑之中。
ἔκ τε γὰρ αὐτοῦ τοῦ ἔργου φανερὸς γενόμενος ἀπωλλύμην, λαθών τε σαφῶς ᾔδη τήνδε τὴν ὑποψίαν εἰς ἐμὲ ἰοῦσαν.
因为,如果因为事情本身而败露,我就会灭亡;即便没有被发现,我也清楚地知道这一嫌疑会落到我头上。
§2.4ἄθλια μὲν οὖν πάσχω μὴ ἀπολογεῖσθαι μόνον βιαζόμενος, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀποκτείναντας φανεροὺς καταστῆσαι· ὅμως δὲ καὶ τοῦτο ἐπιχειρητέον· οὐδὲν γὰρ πικρότερον τῆς ἀνάγκης ἔοικεν εἶναι.
因此,我的处境十分悲惨,不仅被迫要为自己辩护,还被迫要让真正的凶手大白于天下;然而,这也必须去尝试,因为似乎没有什么比被迫更痛苦的了。
ἔχω δὲ οὐδαμῶς ἄλλως ἐλέγχειν ἢ ἐξ ὧν τοὺς ἄλλους ὁ κατήγορος ἀπολύων αὐτὸν τὸν θάνατόν φησι μηνύειν ἐμὲ τὸν φονέα ὄντα.
而我绝无其他方式去证实,只能从起诉者据以排除他人嫌疑并声称死者本身昭示着我是凶手的那些论据出发。
εἰ γὰρ τούτων ἀναιτίων δοκούντων εἶναι ἐν ἐμοὶ τἀδίκημα φανεῖται, τούτων ὑπόπτων ὄντων ἐγὼ εἰκότως ἂν καθαρὸς δοκοίην εἶναι.
因为,如果因为这些人被认为无罪而使罪行显得落在我身上,那么在这些人有嫌疑的情况下,我自然应当被认为是清白的。
§2.5ἔστι δὲ οὐκ ἀπεικός, ὡς οὗτοί φασιν, ἀλλὰ εἰκὸς ἀωρὶ τῶν νυκτῶν πλανώμενον ἐπὶ τοῖς ἱματίοις διαφθαρῆναι.
但事情并非如他们所说的那样不可能,而是极有可能:他在深夜徘徊时为了衣服而被杀。
τὸ γὰρ μὴ ἐκδυθῆναι οὐδὲν σημεῖόν ἐστιν· εἰ γὰρ μὴ ἔφθησαν περιδύσαντες αὐτόν, ἀλλά τινας προσιόντας φοβηθέντες ἀπέλιπον, ἐσωφρόνουν καὶ οὐκ ἐμαίνοντο τὴν σωτηρίαν τοῦ κέρδους προτιμῶντες.
因为死者没有被剥光衣服并不能作为证据;因为如果他们没来得及剥去他的衣服,而是因为害怕有人走近而丢下他逃走,那么他们是在理智行事而非发疯,将安全置于利益之上。
§2.6εἰ δὲ μὴ καὶ ἐπὶ τοῖς ἱματίοις διεφθάρη, ἀλλʼ ἑτέρους ἰδὼν ἄλλο τι κακὸν ποιοῦντας, ἵνα μὴ μηνυτὴς τοῦ ἀδικήματος γένηται, ἀπέθανεν ὑπʼ αὐτῶν, τίς οἶδε;
而且,即使他不是为了衣服而被杀,而是因为看到其他人正在犯下别的罪行,并被他们杀害以防他成为罪行的告密者,这又有谁知道呢?
τοὺς δὲ μὴ πολὺ ἧσσον ἐμοῦ μισοῦντας αὐτόν—ἦσαν δὲ πολλοί—πῶς οὐκ εἰκὸς ἦν ἐμοῦ μᾶλλον διαφθεῖραι αὐτόν;
而那些对他的恨意不亚于我的人——这样的人大有人在——比我更有可能杀害他,这难道不合理吗?
ἐκείνοις μὲν γὰρ φανερὰ ἦν ἡ ὑποψία εἰς ἐμὲ ἰοῦσα, ἐγὼ δὲ ὑπὲρ ἐκείνων ὑπαίτιος ἐσόμενος σαφῶς ᾔδη.
因为对他们来说,嫌疑会落到我头上是显而易见的,而我则清楚地知道自己将替他们承担罪责。
§2.7τοῦ δὲ ἀκολούθου ἡ μαρτυρία πῶς ἀξία πιστεύεσθαί ἐστιν;
再者,那个侍从的证词怎么值得信任呢?
ὑπό τε γὰρ τοῦ κινδύνου ἐκπεπληγμένον αὐτὸν οὐκ εἰκὸς ἦν τοὺς ἀποκτείναντας γνῶναι, ὑπό τε τῶν κυρίων ἀναγιγνωσκόμενον ἐπινεῦσαι ἦν εἰκός.
因为在危险中惊慌失措的他,不大可能认出凶手,而更有可能是受到主人的唆使才点头同意的。
ἀπιστουμένων δὲ καὶ τῶν ἄλλων δούλων ἐν ταῖς μαρτυρίαις—οὐ γὰρ ἂν ἐβασανίζομεν αὐτούς—πῶς δίκαιον τούτῳ μαρτυροῦντι πιστεύσαντας διαφθεῖραί με;
既然其他奴隶的证词也是不被信任的——否则我们也不会拷问他们——那么,凭信这个人的证词来毁灭我,这怎么能说是公正的呢?