Humanitext Reader

阿里斯托芬 · 蛙 §341-453

入会者的神圣歌舞与询问普鲁托府邸

第 5 段,共 18 段 · 希腊语

内容简介

秘仪入会者的合唱队载歌载舞赞美雅科斯和德墨忒尔,排斥不洁之人并讽刺同时代的人物。狄奥尼索斯和寻提阿斯希望加入其中,并询问普鲁托府邸的所在地,合唱队告知就在眼前。

§341Ἴακχʼ ὦ Ἴακχε, §342νυκτέρου τελετῆς φωσφόρος ἀστήρ.
雅科斯啊,哦,雅科斯,夜间仪式的带来光明之星。
§343φλογὶ φέγγεται δὲ λειμών· §345γόνυ πάλλεται γερόντων· §346ἀποσείονται δὲ λύπας §347χρονίους τʼ ἐτῶν παλαιῶν ἐνιαυτοὺς §350ἱερᾶς ὑπὸ τιμᾶς.
草地因火焰而闪耀;老人们的膝盖颤动跳跃;他们抖落悲痛,以及往昔岁月的悠久年华,在神圣仪式的力量下。
§351σὺ δὲ λαμπάδι † φλέγων† §352προβάδην ἔξαγʼ ἐπʼ ἀνθηρὸν ἕλειον δάπεδον §353χοροποιὸν μάκαρ ἥβαν.
而你,挥舞着燃烧的火炬,向前引导,来到开满鲜花的沼泽平地,那起舞的青年们,哦,幸福的神明。
§354εὐφημεῖν χρὴ κἀξίστασθαι τοῖς ἡμετέροισι χοροῖσιν, §355ὅστις ἄπειρος τοιῶνδε λόγων ἢ γνώμῃ μὴ καθαρεύει, §356ἢ γενναίων ὄργια Μουσῶν μήτʼ εἶδεν μήτʼ ἐχόρευσεν, §357μηδὲ Κρατίνου τοῦ ταυροφάγου γλώττης Βακχεῖʼ ἐτελέσθη, §358ἢ βωμολόχοις ἔπεσιν χαίρει μὴ ʼν καιρῷ τοῦτο ποιοῦσιν, §359ἢ στάσιν ἐχθρὰν μὴ καταλύει μηδʼ εὔκολός ἐστι πολίταις, §360ἀλλʼ ἀνεγείρει καὶ ῥιπίζει κερδῶν ἰδίων ἐπιθυμῶν, §361ἢ τῆς πόλεως χειμαζομένης ἄρχων καταδωροδοκεῖται, §362ἢ προδίδωσιν φρούριον ἢ ναῦς, ἢ τἀπόρρητʼ ἀποπέμπει §363ἐξ Αἰγίνης Θωρυκίων ὢν εἰκοστολόγος κακοδαίμων, §364ἀσκώματα καὶ λίνα καὶ πίτταν διαπέμπων εἰς Ἐπίδαυρον, §365ἢ χρήματα ταῖς τῶν ἀντιπάλων ναυσὶν παρέχειν τινὰ πείθει, §366ἢ κατατιλᾷ τῶν Ἑκαταίων κυκλίοισι χοροῖσιν ὑπᾴδων, §367ἢ τοὺς μισθοὺς τῶν ποιητῶν ῥήτωρ ὢν εἶτʼ ἀποτρώγει, §368κωμῳδηθεὶς ἐν ταῖς πατρίοις τελεταῖς ταῖς τοῦ Διονύσου· §369τούτοις αὐδῶ καὖθις ἀπαυδῶ καὖθις τὸ τρίτον μάλʼ ἀπαυδῶ §370ἐξίστασθαι μύσταισι χοροῖς·
应当保持神圣的静默,并避开我们的舞蹈,凡是对这类言辞未经启蒙、或心思不纯洁者,亦未见过也未参演过高贵缪斯的秘仪者,亦未曾在食牛者克拉提诺斯的舌之酒神节仪式中入会者,或喜好在不合时宜时作戏谑之语者,或不平息可恶的内讧、对公民不温和者,反而因觊觎私利而煽风点火者,或在城邦遭遇暴风雨蹂躏时,身为官吏却收受贿赂者,或出卖要塞或船只,或向外运送禁运物资—— 从埃吉纳运出,就像那该死的抽取二十分之一税的征税吏索里基翁,将桨座垫、帆布和沥青运往埃皮达夫鲁斯,或说服他人为敌人的船只提供资金者,或在为赫卡忒神龛伴唱合唱队歌曲时,在上拉屎污秽之者,或身为雄辩家,却克扣诗人们的酬金者,只因在祖传的狄奥尼索斯节日仪式中被喜剧嘲讽过;对这些人,我宣告,并且再次禁止,第三次严厉禁止,退出入会者的舞蹈;而你们,唱起歌来,兴起我们那适合这个节日的彻夜狂欢。
ὑμεῖς δʼ ἀνεγείρετε μολπὴν §371καὶ παννυχίδας τὰς ἡμετέρας αἳ τῇδε πρέπουσιν ἑορτῇ. §372χώρει νυν πᾶς ἀνδρείως §373ἐς τοὺς εὐανθεῖς κόλπους §374λειμώνων ἐγκρούων §375κἀπισκώπτων §376καὶ παίζων καὶ χλευάζων, §377ἠρίστηται δʼ ἐξαρκούντως.
如今大家勇敢地迈步,走向鲜花盛开的草地的深处,践踏着,并且嘲弄,玩乐和戏谑,既然午餐已经吃得很饱了。
§378ἀλλʼ ἔμβα χὤπως ἀρεῖς §379τὴν Σώτειραν γενναίως §380τῇ φωνῇ μολπάζων, §381ἣ τὴν χώραν §382σῴζειν φήσʼ ἐς τὰς ὥρας, §383κἂν Θωρυκίων μὴ βούληται.
迈步前进吧,尽情歌颂那位高贵的救主女神,用声音歌唱,她宣告要永久守护这片土地,哪怕索里基翁不情愿。
§384ἄγε νυν ἑτέραν ὕμνων ἰδέαν τὴν καρποφόρον βασίλειαν §385Δήμητρα θεὰν ἐπικοσμοῦντες ζαθέαις μολπαῖς κελαδεῖτε.
来吧,现在赞美另一种圣歌,歌颂带来丰收的女王,德墨忒尔女神,用神圣的歌声装饰她,齐声歌唱吧。
§386Δήμητερ ἁγνῶν ὀργίων §387ἄνασσα συμπαραστάτει, §388καὶ σῷζε τὸν σαυτῆς χορόν, §389καί μʼ ἀσφαλῶς πανήμερον §390παῖσαί τε καὶ χορεῦσαι· §391καὶ πολλὰ μὲν γέλοιά μʼ εἰ- §392πεῖν, πολλὰ δὲ σπουδαῖα, καὶ §393τῆς σῆς ἑορτῆς ἀξίως §394παίσαντα καὶ σκώψαντα νι- §395κήσαντα ταινιοῦσθαι.
德墨忒尔,纯洁仪式的女王啊,请陪伴我们,并保佑属于你自己的合唱队,让我平平安安地整天戏耍和舞蹈;让我说出许多逗乐的话,以及许多严肃的话,并且配得上你的节日,戏耍嘲弄,获得胜利,从而戴上胜利的花冠。
§396ἄγʼ εἶα §397νῦν καὶ τὸν ὡραῖον θεὸν παρακαλεῖτε δεῦρο §398ᾠδαῖσι, τὸν ξυνέμπορον τῆσδε τῆς χορείας.
来吧,如今也召请那位英俊的神明来到这里,用歌声迎请,这位我们舞蹈的同行者。
§399Ἴακχε πολυτίμητε, μέλος ἑορτῆς §400ἥδιστον εὑρών, δεῦρο συνακολούθει §401πρὸς τὴν θεὸν §402καὶ δεῖξον ὡς ἄνευ πόνου §403πολλὴν ὁδὸν περαίνεις.
备受尊崇的雅科斯啊,你创造了节日里最甜美的歌,请跟随我们来到这里,走向女神,并展示你是如何毫不费力地走完遥远的路程。
§404Ἴακχε φιλοχορευτὰ συμπρόπεμπέ με.
喜爱舞蹈的雅科斯啊,伴我前行吧。
§405σὺ γὰρ κατεσχίσω μὲν ἐπὶ γέλωτι §406κἀπʼ εὐτελείᾳ τόδε τὸ σανδαλίσκον §407καὶ τὸ ῥάκος, §408κἀξηῦρες ὥστʼ ἀζημίους §409παίζειν τε καὶ χορεύειν.
因为你为了引人发笑,同时也为了省钱,把这双小凉鞋和这身破烂衣服撕裂开来,你找到了办法,好让我们不受惩罚地戏耍和舞蹈。
§410Ἴακχε φιλοχορευτὰ συμπρόπεμπέ με.
喜爱舞蹈的雅科斯啊,伴我前行吧。
§411καὶ γὰρ παραβλέψας τι μειρακίσκης §412νῦν δὴ κατεῖδον καὶ μάλʼ εὐπροσώπου §413συμπαιστρίας §414χιτωνίου παραρραγέν- §415τος τιτθίον προκύψαν.
因为刚才我歪着头一瞧,看见了一个非常清秀的少女,她是我们的玩伴,她的短袍破开,露出一侧乳房。
§416Ἴακχε φιλοχορευτὰ συμπρόπεμπέ με.
喜爱舞蹈的雅科斯啊,伴我前行吧。
§417ἐγὼ δʼ ἀεί πως φιλακόλου- §418θός εἰμι καὶ μετʼ αὐτῆς §419παίζων χορεύειν βούλομαι.
我总归是喜欢跟在后面的,想要和她一起戏耍舞蹈。
§419bκἄγωγε πρός.
我也要加入!
§420βούλεσθε δῆτα κοινῇ §421σκώψωμεν Ἀρχέδημον;
那么,你们想不想大家一起来取笑阿尔克德莫斯?
§422ὃς ἑπτέτης ὢν οὐκ ἔφυσε φράτερας.
他到了七岁还没长出他的“胞族齿”。
§423νυνὶ δὲ δημαγωγεῖ §424ἐν τοῖς ἄνω νεκροῖσι, §425κἀστὶν τὰ πρῶτα τῆς ἐκεῖ μοχθηρίας.
可如今他却成了煽动家,在上边的死人堆里,成了那里恶棍中的头目。
§426τὸν Κλεισθένους δʼ ἀκούω §427ἐν ταῖς ταφαῖσι πρωκτὸν §428τίλλειν ἑαυτοῦ καὶ σπαράττειν τὰς γνάθους· §429κἀκόπτετʼ ἐγκεκυφώς, §430κἄκλαε κἀκεκράγει §431Σεβῖνον ὅστις ἐστὶν ἁναφλύστιος.
我听说克莱斯提尼之子,在坟墓前,正拔着自己的屁股毛,还抓破了自己的脸颊;他弯着腰捶胸顿足,哭泣大喊,喊着阿纳夫吕斯托斯区的塞比诺斯,不管他是谁。
§432καὶ Καλλίαν γέ φασι §433τοῦτον τὸν Ἱπποβίνου §434κύσθου λεοντῆν ναυμαχεῖν ἐνημμένον.
他们还说那个卡里亚斯,那个伊波比诺斯的儿子,身披阴户做成的狮皮,参加了海战。
§435ἔχοιτʼ ἂν οὖν φράσαι νῷν §436Πλούτωνʼ ὅπου ʼνθάδʼ οἰκεῖ;
那么,你们能不能告诉我们俩,普鲁托住在这里的什么地方?
§437ξένω γάρ ἐσμεν ἀρτίως ἀφιγμένω.
因为我们是刚到此地的陌生人。
§438μηδὲν μακρὰν ἀπέλθῃς, §439μηδʼ αὖθις ἐπανέρῃ με, §440ἀλλʼ ἴσθʼ ἐπʼ αὐτὴν θύραν ἀφιγμένος.
你们用不着走远,也用不着再问我,只管知道你们已经到了他的大门口。
§441αἴροιʼ ἂν αὖθις ὦ παῖ.
再把行李拿起来,仆人。
§442τουτὶ τί ἦν τὸ πρᾶγμα;
这到底是怎么回事?
§443ἀλλʼ ἢ Διὸς Κόρινθος ἐν τοῖς στρώμασιν.
被褥里装的无非是“宙斯的科林斯”。
§444χωρεῖτε §445νῦν ἱερὸν ἀνὰ κύκλον θεᾶς, ἀνθοφόρον ἀνʼ ἄλσος §446παίζοντες οἷς μετουσία θεοφιλοῦς ἑορτῆς· §447ἐγὼ δὲ σὺν ταῖσιν κόραις εἶμι καὶ γυναιξίν, §448οὗ παννυχίζουσιν θεᾷ, φέγγος ἱερὸν οἴσων.
迈步前进,如今穿过女神的神圣圆环,穿过鲜花盛开的林苑,尽情玩乐,你们这些有幸参与蒙神喜悦的节日之人;而我将与少女和妇女们同行,她们在为女神通宵守夜的地方,我去带去神圣之光。
§449χωρῶμεν ἐς πολυρρόδους §450λειμῶνας ἀνθεμώδεις, §451τὸν ἡμέτερον τρόπον §452τὸν καλλιχορώτατον §453παίζοντες, ὃν ὄλβιαι
让我们前往玫瑰盛开、鲜花烂漫的草地,用我们自己的方式,用那最美丽的舞蹈,尽情嬉戏,这被幸福的

词汇与语法注释

  1. §347χρονίους τʼ ἐτῶν παλαιῶν ἐνιαυτοὺς — ἐτῶν παλαιῶν(往昔岁月的)是修饰 ἐνιαυτούς(年华)和 χρονίους(长期的)的说明性属格,共同描述由于年岁渐长而积累起来的悲痛(λύπας)。
  2. §354εὐφημεῖν χρὴ κἀξίστασθαι τοῖς ἡμετέροισι χοροῖσιν — 不定式 εὐφημεῖν(保持静默)和 ἐξίστασθαι(避开,退出)作为无人称动词 χρή(应当)的主语。τοῖς ἡμετέροισι χοροῖσιν(从我们的舞蹈)是受 ἐξίστασθαι 支配的表示分离的与格。
  3. §378χὤπως ἀρεῖς — χὤπως 是 καὶ ὅπως 的混成(crasis)。ὅπως 后接直陈式将来时(ἀρεῖς,αἴρω 的将来时)表达强烈的劝告或命令(“一定要歌颂”)。
  4. §422ὃς ἑπτέτης ὢν οὐκ ἔφυσε φράτερας — “到了七岁还没长出他的‘胞族齿’”是一个双关语,将七岁时长出“第二磨牙”与被登记进入阿提卡公民的“胞族”(phratry)相结合。φράτερας(胞族成员)在这里与表示牙齿的词汇双关。
  5. §435ἔχοιτʼ ἂν οὖν φράσαι νῷν — ἔχοιτε ἄν(选择式加 ἄν)是表示委婉请求的潜在选择式(“你们能否……?”)。不定式 φράσαι 是 ἔχω(能够)的补充不定式,而 νῷν 是双数与格(“向我们两人”)。

引用这一段

阿里斯托芬, 蛙 §341-453. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0019.tlg009.humanitext-grc2:341-453

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。