§3.34.1τάδε δʼ ἐς τοὺς ἄλλους Πέρσας ἐξεμάνη.
至于他对其他波斯人,则犯下了如下的疯狂举动。
λέγεται γὰρ εἰπεῖν αὐτὸν πρὸς Πρηξάσπεα, τὸν ἐτίμα τε μάλιστα καί οἱ τὰς ἀγγελίας ἐφόρεε οὗτος, τούτου τε ὁ παῖς οἰνοχόος ἦν τῷ Καμβύσῃ, τιμὴ δὲ καὶ αὕτη οὐ σμικρή· εἰπεῖν δὲ λέγεται τάδε.
据说他曾对普雷克萨斯佩斯说过这样的话:此人是冈比西斯最为器重、并为他传递消息的人,且此人的儿子也是冈比西斯的侍酒官(这同样也是一份不小的荣誉);据说他当时说了以下的话。
§3.34.2Πρήξασπες, κοῖόν με τινὰ νομίζουσι Πέρσαι εἶναι ἄνδρα τίνας τε λόγους περὶ ἐμέο ποιεῦνται;
“普雷克萨斯佩斯,波斯人认为我是个怎样的人,他们对我又有着怎样的传言?
τὸν δὲ εἰπεῖν
ὦ δέσποτα, τὰ μὲν ἄλλα πάντα μεγάλως ἐπαινέαι, τῇ δὲ φιλοινίῃ σε φασὶ πλεόνως προσκεῖσθαι.
” 那人回答道: “主公,在其他所有方面,您都受到了极大的赞扬,但他们说您过于沉溺于美酒。
§3.34.3τὸν μὲν δὴ λέγειν ταῦτα περὶ Περσέων, τὸν δὲ θυμωθέντα τοιάδε ἀμείβεσθαι. νῦν ἄρα με φασὶ Πέρσαι οἴνῳ προσκείμενον παραφρονέειν καὶ οὐκ εἶναι νοήμονα·
” 那人说的是波斯人的看法,而冈比西斯则勃然大怒,如此回答道: “这么说来,现在波斯人是说我沉溺于酒而丧失了理智,不再聪明睿智了?
οὐδʼ ἄρα σφέων οἱ πρότεροι λόγοι ἦσαν ἀληθέες.
那么,他们以前的话显然也不是真话了。
§3.34.4πρότερον γὰρ δὴ ἄρα, Περσέων οἱ συνέδρων ἐόντων καὶ Κροίσου, εἴρετο Καμβύσης κοῖός τις δοκέοι ἀνὴρ εἶναι πρὸς τὸν πατέρα τελέσαι Κῦρον, οἳ δὲ ἀμείβοντο ὡς εἴη ἀμείνων τοῦ πατρός·
” 因为在这之前,当波斯人的顾问们和克罗伊索斯在座时,冈比西斯曾询问,在他们看来他与他的父亲居鲁士相比是一个怎样的人。
τά τε γὰρ ἐκείνου πάντα ἔχειν αὐτὸν καὶ προσεκτῆσθαι Αἴγυπτόν τε καὶ τὴν θάλασσαν.
他们回答说,他比他的父亲更为优秀;因为他不仅继承了父亲的所有财产,还额外征服了埃及和海洋。
§3.34.5Πέρσαι μὲν ταῦτα ἔλεγον, Κροῖσος δὲ παρεών τε καὶ οὐκ ἀρεσκόμενος τῇ κρίσι εἶπε πρὸς τὸν Καμβύσεα τάδε. ἐμοὶ μέν νυν, ὦ παῖ Κύρου, οὐ δοκέεις ὅμοιος εἶναι τῷ πατρί·
波斯人是这样说的,但克罗伊索斯在旁,因不满意这个评价,便对冈比西斯说了以下的话: “居鲁士之子啊,在我看来,您并不像您的父亲。
οὐ γάρ κώ τοι ἐστὶ υἱὸς οἷον σε ἐκεῖνος κατελίπετο.
因为您还没有一个像他留下的您那样的儿子。
ἥσθη τε ταῦτα ἀκούσας ὁ Καμβύσης καὶ ἐπαίνεε τὴν Κροίσου κρίσιν.
” 冈比西斯听了这话十分高兴,并赞扬了克罗伊索斯的评价。