§1.75.1τοῦτον δὴ ὦν τὸν Ἀστυάγεα Κῦρος ἐόντα ἑωυτοῦ μητροπάτορα καταστρεψάμενος ἔσχε διʼ αἰτίην τὴν ἐγὼ ἐν τοῖσι ὀπίσω λόγοισι σημανέω·
居鲁士征服并囚禁了这位阿斯提阿格斯,他正是居鲁士自己的外祖父,至于其原因,我将在后文的叙述中予以说明。
§1.75.2τὰ Κροῖσος ἐπιμεμφόμενος τῷ Κύρῳ ἔς τε τὰ χρηστήρια ἔπεμπε εἰ στρατεύηται ἐπὶ Πέρσας, καὶ δὴ καὶ ἀπικομένου χρησμοῦ κιβδήλου, ἐλπίσας πρὸς ἑωυτοῦ τὸν χρησμὸν εἶναι, ἐστρατεύετο ἐς τὴν Περσέων μοῖραν.
克罗伊索斯因这些事而怨恨居鲁士,于是派人去各神托所,询问是否应当对波斯人宣战。 当一个含糊不清的神谕传来时,他满心以为这神谕对自己有利,便率军攻入波斯人的领地。
§1.75.3ὡς δὲ ἀπίκετο ἐπὶ τὸν Ἅλυν ποταμὸν ὁ Κροῖσος, τὸ ἐνθεῦτεν, ὡς μὲν ἐγὼ λέγω, κατὰ τὰς ἐούσας γεφύρας διεβίβασε τὸν στρατόν, ὡς δὲ ὁ πολλὸς λόγος Ἑλλήνων, Θαλῆς οἱ ὁ Μιλήσιος διεβίβασε.
当克罗伊索斯抵达哈吕斯河时,关于接下来的事,按照我的说法,他是利用现有的桥梁让军队渡河的;但按照希腊人中流传最广的说法,则是米利都的泰勒斯帮他把军队渡过去的。
§1.75.4ἀπορέοντος γὰρ Κροίσου ὅκως οἱ διαβήσεται τὸν ποταμὸν ὁ στρατός (οὐ γὰρ δὴ εἶναι κω τοῦτον τὸν χρόνον τὰς γεφύρας ταύτας) λέγεται παρεόντα τὸν Θαλῆν ἐν τῷ στρατοπέδῳ ποιῆσαι αὐτῷ τὸν ποταμὸν ἐξ ἀριστερῆς χειρὸς ῥέοντα τοῦ στρατοῦ καὶ ἐκ δεξιῆς ῥέειν, ποιῆσαι δὲ ὧδε· §1.75.5ἄνωθεν τοῦ στρατοπέδου ἀρξάμενον διώρυχα βαθέαν ὀρύσσειν, ἄγοντα μηνοειδέα, ὅκως ἂν τὸ στρατόπεδον ἱδρυμένον κατὰ νώτου λάβοι, ταύτῃ κατὰ τὴν διώρυχα ἐκτραπόμενος ἐκ τῶν ἀρχαίων ῥεέθρων, καὶ αὖτις παραμειβόμενος τὸ στρατόπεδον ἐς τὰ ἀρχαῖα ἐσβάλλοι·
因为当时克罗伊索斯正为军队如何渡河而一筹莫展(据说在那个时期这些桥梁还不存在),据说当时在军营中的泰勒斯为他设法,使原本流在军队左侧的河流也流到了右侧,他是这样做的:他从军营的上游开始开挖一条深渠,使其呈新月形延伸,以便绕到已驻扎的军营后方,使河流顺着这条渠道从原先的河床改道,并在绕过军营后再次汇入原先的河床。
ὥστε ἐπείτε καὶ ἐσχίσθη τάχιστα ὁ ποταμός, ἀμφοτέρῃ διαβατὸς ἐγένετο,
结果,河流一被分流,两边就都变得可以涉渡了。
§1.75.6οἳ δὲ καὶ τὸ παράπαν λέγουσι καὶ τὸ ἀρχαῖον ῥέεθρον ἀποξηρανθῆναι.
有些人甚至说,原来的河床完全干涸了。
ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὐ προσίεμαι·
然而,我不赞同这种看法。
κῶς γὰρ ὀπίσω πορευόμενοι διέβησαν αὐτόν;
因为他们在返回时,又是如何渡过这同一条河的呢?