§1ἀλλʼ ἐπειδήπερ ἀκούειν βούλει τοῦ λόγου, δείξω σοι καὶ ἀναγνώσομαι.
但是,既然你想听这篇演说,我就展示给你看并读给你听。
δεῖ δέ σε τὴν προαίρεσιν αὐτοῦ πρῶτον εἰδέναι.
不过你必须首先了解它的意图。
βούλεται μὲν γὰρ ὁ τὸν λόγον ποιῶν ἐπαινεῖν Ἐπικράτην, ὃν ᾤετο πολλῶν καὶ καλῶν κἀγαθῶν ὄντων νέων ἐν τῇ πόλει χαριέστατον εἶναι, καὶ πλέον τῇ συνέσει προέχειν ἢ τῷ κάλλει τῶν ἡλικιωτῶν.
因为这篇演说的创作者想要赞美埃庇克拉特斯,他认为在城邦中众多优秀高尚的青年中,他是最迷人的,而且他在智慧上超越同龄人,甚至比在美貌上还要多。
ὁρῶν δʼ ὡς ἔπος εἰπεῖν τὰ πλεῖστα τῶν ἐρωτικῶν συνταγμάτων αἰσχύνην μᾶλλον ἢ τιμὴν περιάπτοντα τούτοις περὶ ὧν ἐστι γεγραμμένα, τοῦθʼ ὅπως μὴ πείσεται πεφύλακται, καὶ ὅπερ καὶ πεπεῖσθαί φησιν τῇ γνώμῃ, τοῦτο καὶ γέγραφεν, ὡς δίκαιος ἐραστὴς οὔτʼ ἂν ποιήσειεν οὐδὲν αἰσχρὸν οὔτʼ ἀξιώσειεν.
他看到几乎所有恋爱题材的作品,给那些被写到的对象带来的往往是耻辱而不是荣誉,因此他小心防范,以免他遭受这种命运;并且,他心中确信的事情,他也写了下来,即一个正直的爱者既不会做出任何可耻的事,也不会提出这样的要求。
ὃ μὲν οὖν ὡσπερεὶ μάλιστʼ ἂν ἐρωτικὸν λάβοις τοῦ λόγου, §2περὶ τοῦτʼ ἔστιν·
因此,你可能会认为这篇演说中最具恋爱色彩的部分,就是关于这个方面的。
ὁ δʼ ἄλλος λόγος τὰ μὲν αὐτὸν ἐπαινεῖ τὸν νεανίσκον, τὰ δʼ αὐτῷ συμβουλεύει περὶ παιδείας τε καὶ προαιρέσεως τοῦ βίου.
而演说的其余部分,一方面是在赞美这位青年本身,另一方面则是在就他的教养和人生的选择向他提出建议。
πάντα δὲ ταῦτα γέγραπται τὸν τρόπον ὅν τις ἂν εἰς βιβλίον καταθεῖτο.
所有这些都是以人们写入书册的方式写成的。
τοῖς μὲν γὰρ λεκτικοῖς τῶν λόγων ἁπλῶς καὶ ὁμοίως οἷς ἂν ἐκ τοῦ παραχρῆμά τις εἴποι πρέπει γεγράφθαι, τοῖς δʼ εἰς τὸν πλείω χρόνον τεθησομένοις ποιητικῶς καὶ περιττῶς ἁρμόττει συγκεῖσθαι· τοὺς μὲν γὰρ πιθανούς, τοὺς δʼ ἐπιδεικτικοὺς εἶναι προσήκει.
因为,用于口头表达的演说,应该写得简明,如同人们即兴发言一样;而那些留待更长久时间的演说,则适合以诗意和考究的方式来组织;因为前者应当具有说服力,后者应当具有展示性。
ἵνʼ οὖν μὴ παρὰ τὸν λόγον σοι λέγω, μηδʼ ἃ γιγνώσκω περὶ τούτων αὐτὸς διεξίω, πρόσεχʼ ὡς αὐτοῦ τοῦ λόγου ἤδη ἀκουσόμενος, ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς ἥκει, ὃν ἠβουλήθην ἀκούειν, Ἐπικράτης.
因此,为了不让我偏离主题对你说话,也不让我自己历数我所知道的这些事情,请注意听,因为你现在就要听到演说本身了,毕竟我希望听到的埃庇克拉特斯本人也已经到了。
§3ὁρῶν ἐνίους τῶν ἐρωμένων καὶ κάλλους μετεσχηκότων οὐδετέρᾳ τῶν εὐτυχιῶν τούτων ὀρθῶς χρωμένους, ἀλλʼ ἐπὶ μὲν τῇ τῆς ὄψεως εὐπρεπείᾳ σεμνυνομένους, τὴν δὲ πρὸς τοὺς ἐραστὰς ὁμιλίαν δυσχεραίνοντας, καὶ τοσοῦτον διημαρτηκότας τοῦ τὰ βέλτιστα κρίνειν ὥστε διὰ τοὺς λυμαινομένους τῷ πράγματι καὶ πρὸς τοὺς μετὰ σωφροσύνης πλησιάζειν ἀξιοῦντας δυσκόλως διακειμένους, ἡγησάμην τοὺς μὲν τοιούτους οὐ μόνον αὑτοῖς ἀλυσιτελῶς ἔχειν, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις μοχθηρὰς συνηθείας ἐνεργάζεσθαι, §4τοῖς δὲ καλῶς φρονοῦσιν οὐκ ἐπακολουθητέον εἶναι τῇ τούτων ἀπονοίᾳ, μάλιστα μὲν ἐνθυμουμένοις ὅτι τῶν πραγμάτων οὔτε καλῶν οὔτʼ αἰσχρῶν ἀποτόμως ὄντων, ἀλλὰ παρὰ τοὺς χρωμένους τὸ πλεῖστον διαλλαττόντων, ἄλογον μιᾷ γνώμῃ περὶ ἀμφοτέρων χρῆσθαι, ἔπειθʼ ὅτι πάντων ἀτοπώτατόν ἐστιν ζηλοῦν μὲν τοὺς πλείστους φίλους καὶ βεβαιοτάτους ἔχοντας, ἀποδοκιμάζειν δὲ τοὺς ἐραστάς, ὃ μόνον ἴδιον ἔθνος οὐχ ἅπασιν ἀλλὰ τοῖς καλοῖς καὶ σώφροσιν οἰκειοῦσθαι πέφυκεν.
看到有些备受宠爱且分享了美貌的人,并没有正确对待这两种幸运,反而因外表的美丽而自傲,却厌恶与爱者的交往,并且在判断何为最适宜的事情上大错特错,以至于因为那些败坏这件事的人,他们对那些期望以克制态度接近他们的人也抱有反感,我认为这样的人不仅对自己无益,而且还会给他人灌输不良的习惯,而明智思考的人不应当效仿这些人的愚妄,尤其是要想到,既然事物并非绝对美妙或可耻,而是很大程度上因使用它们的人而异,那么对这两者抱持同一种看法是不理性的;其次,最荒谬的是,羡慕那些拥有最多、最忠实朋友的人,却拒绝爱者,而爱者是唯一不与所有人、而只与美丽和克制之人亲近的独特群体。
§5ἔτι δὲ τοῖς μὲν μηδεμίαν πω τοιαύτην φιλίαν ἑορακόσιν καλῶς ἀποβᾶσαν, ἢ σφόδρα κατεγνωκόσιν αὑτῶν ὡς οὐκ ἂν δυνηθεῖεν σωφρόνως τοῖς ἐντυγχάνουσιν ὁμιλεῖν, ἴσως οὐκ ἄλογον ταύτην ἔχειν τὴν διάνοιαν· τοῖς δʼ ὥσπερ σὺ διακειμένοις, καὶ μήτε παντάπασιν ἀνηκόοις οὖσιν ὅσαι δὴ χρεῖαι διʼ ἔρωτος χωρὶς αἰσχύνης ηὐξήθησαν, καὶ μετὰ τῆς ἀκριβεστάτης εὐλαβείας τὸν ἄλλον χρόνον βεβιωκόσιν, οὐδʼ ὑποψίαν ἔχειν εὔλογον ὡς ἄν τι πράξειαν αἰσχρόν.
此外,对于那些从未见过此类友谊有美好结局的人,或者对自己严厉谴责、认为自己无法与相遇之人克制交往的人来说,抱有这种想法也许并非不理性;但对于像你这样的人,既非完全没听说过有多少益处是通过爱而在没有耻辱的情况下增加的,且在以往的时间里一直以最严谨的审慎生活着,那么哪怕是产生他们会做出可耻之事的怀疑,也是不合情理的。
§6διὸ δὴ καὶ μᾶλλον ἐπήρθην τοῦτον γράψαι τὸν λόγον, ἡγούμενος δυοῖν τοῖν καλλίστοιν οὐ διαμαρτήσεσθαι.
正因如此,我更加受到鼓舞去写这篇演说,我认为自己不会错过两件最美好的事情。
τὰ μὲν γὰρ ὑπάρχοντά σοι ἀγαθὰ διελθὼν ἅμα σέ τε ζηλωτὸν καὶ ἐμαυτὸν οὐκ ἀνόητον ἐπιδείξειν ἐλπίζω, εἴ σε τοιοῦτον ὄντʼ ἀγαπῶ· συμβουλεύσας δʼ ἃ μάλιστα κατεπείγει, νομίζω τῆς μὲν εὐνοίας τῆς ἐμῆς δεῖγμα, τῆς δὲ κοινῆς φιλίας ἀφορμὴν ἀμφοτέροις εἰσοίσειν.
因为通过详述你所拥有的美德,我希望能同时表明你是令人羡慕的,以及如果我爱着这样的你,我本身也绝非愚蠢;而通过对最紧迫的事情提出建议,我认为我将提供我善意的证明,并为我们双方带来共同友谊的契机。
§7καίτοι μʼ οὐ λέληθεν ὅτι χαλεπὸν μέν ἐστιν καὶ τὴν σὴν φύσιν ἀξίως τῶν ὑπαρχόντων διελθεῖν, ἔτι δʼ ἐπικινδυνότερον τὸ συμβουλεύειν μέλλονθʼ αὑτὸν ὑπεύθυνον τῷ πεισθέντι καταστῆσαι.
然而,我并非不知道,要配得上你所拥有的天赋去详述你的本性是困难的,而且更危险的是,一个试图提出建议的人会使自己对那个被说服的人承担责任。
ἀλλὰ νομίζω τοῖς μὲν δικαίως ἐγκωμίων τυγχάνουσιν περιγενέσθαι τῆς τῶν ἐπαινούντων δυνάμεως προσήκειν τῇ τῆς ἀληθείας ὑπερβολῇ, τῆς δὲ συμβουλῆς οὐ διαμαρτήσεσθαι, συνειδὼς ὅτι διὰ μὲν ἀνοήτων καὶ παντελῶς ὑπʼ ἀκρασίας διεφθαρμένων οὐδὲ τῶν καθʼ ὑπερβολὴν ὀρθῶς βουλευθέντων οὐδὲν ἂν καλῶς ἐξενεχθείη, διὰ δὲ τῶν σωφρόνως καὶ καθαρῶς ζῆν αἱρουμένων οὐδὲ τὰ μετρίως ἐσκεμμένα διαμαρτάνεσθαι πέφυκεν.
但我认为,对于那些理所当然获得赞美的人来说,通过真理的超越性来压倒赞美者的能力是理所当然的,而且我也不会在我的建议上失败,因为我深知,通过愚昧和完全因无节制而堕落的人,即使是最正确、最周密的计划也无法得到良好的执行,而通过那些选择克制和纯洁生活的人,即使只是适度考虑的事情,也绝不会失败。