Humanitext Reader

狄摩西尼 · 控诉科农 §13-20

驳斥少年胡闹的辩解与阐释立法本意

第 3 段,共 6 段 · 希腊语

内容简介

原告预料并驳斥了科农可能做出的辩解,即企图将此次袭击贬低为年轻人的胡闹和开玩笑。接着,原告解释了法律设立各种诉讼的初衷,即防止轻微的口角和暴力逐步演变成杀人事件,并强调绝不能付之一笑来纵容科农的暴行。

§13ὅτι μὲν τοίνυν οὐ μετρίας τινὰς καὶ φαύλας λαβὼν πληγάς, ἀλλʼ εἰς πᾶν ἐλθὼν διὰ τὴν ὕβριν καὶ τὴν ἀσέλγειαν τὴν τούτων πολὺ τῆς προσηκούσης ἐλάττω δίκην εἴληχα, πολλαχόθεν νομίζω δῆλον ὑμῖν γεγενῆσθαι.
因而,我并非遭受了适度而轻微的殴打,而是由于这些人的狂妄和放纵而濒临绝境,并且我所提起的诉讼所要求的惩罚远低于他们应得的,我认为这一点已从多方面向你们表明得很清楚了。
οἴομαι δʼ ὑμῶν ἐνίους θαυμάζειν, τί ποτʼ ἐστὶν ἃ πρὸς ταῦτα τολμήσει Κόνων λέγειν.
我心想你们中有些人会感到纳闷,科农面对这些指控究竟敢说些什么。
βούλομαι δὴ προειπεῖν ὑμῖν ἁγὼ πέπυσμαι λέγειν αὐτὸν παρεσκευάσθαι, ἀπὸ τῆς ὕβρεως καὶ τῶν πεπραγμένων τὸ πρᾶγμʼ ἄγοντʼ εἰς γέλωτα καὶ σκώμματʼ ἐμβαλεῖν πειράσεσθαι, §14καὶ ἐρεῖν ὡς εἰσὶν ἐν τῇ πόλει πολλοί, καλῶν κἀγαθῶν ἀνδρῶν υἱεῖς, οἳ παίζοντες οἷʼ ἄνθρωποι νέοι σφίσιν αὐτοῖς ἐπωνυμίας πεποίηνται, καὶ καλοῦσι τοὺς μὲν ἰθυφάλλους, τοὺς δʼ αὐτοληκύθους, ἐρῶσι δʼ ἐκ τούτων ἑταιρῶν τινές, καὶ δὴ καὶ τὸν υἱὸν τὸν ἑαυτοῦ εἶναι τούτων ἕνα, καὶ πολλάκις περὶ ἑταίρας καὶ εἰληφέναι καὶ δεδωκέναι πληγάς, καὶ ταῦτʼ εἶναι νέων ἀνθρώπων.
因此,我希望提前告诉你们,我所听到的他准备辩解的话:他试图将这件事从暴行和既成事实中移开,转而将其变成笑料,并试图诉诸于开玩笑,并声称城邦里有许多名门望族的子弟,他们像年轻人一样胡闹,给自己起了绰号,称一些人为“伊特帕洛伊”,另一些人为“奥特雷库托伊”,他们中的一些人爱上了高级妓女,当然他自己的儿子也是其中之一,并且经常为了妓女殴打他人或挨打,这些都是年轻人的所作所为。
ἡμᾶς δὲ πάντας τοὺς ἀδελφοὺς παροίνους μέν τινας καὶ ὑβριστὰς κατασκευάσει, ἀγνώμονας δὲ καὶ πικρούς.
而至于我们所有的兄弟,他将把我们描绘成酒鬼和无礼之徒,同时又是冥顽不灵和刻薄的人。
§15ἐγὼ δʼ, ὦ ἄνδρες δικασταί, χαλεπῶς ἐφʼ οἷς πέπονθα ἐνηνοχώς, οὐχ ἧττον τοῦτʼ ἀγανακτήσαιμʼ ἂν καὶ ὑβρίσθαι νομίσαιμι, εἰ οἷόν τʼ εἰπεῖν, εἰ ταῦτʼ ἀληθῆ δόξει Κόνων οὑτοσὶ λέγειν περὶ ἡμῶν, καὶ τοσαύτη τις ἄγνοια παρʼ ὑμῖν ἐστιν, ὥσθʼ, ὁποῖος ἄν τις ἕκαστος εἶναι φῇ ἢ ὁ πλησίον αὐτὸν αἰτιάσηται, τοιοῦτος νομισθήσεται, τοῦ δὲ καθʼ ἡμέραν βίου καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων μηδʼ ὁτιοῦν ἔσται τοῖς μετρίοις ὄφελος.
诸位陪审员,我虽难以承受自己所遭受的痛苦,但如果可以这样说的话,如果这里的科农关于我们的这些话被认为是真实的,且在你们中间存在着这样的无知,以至于无论每个人自称是什么样的人,或者他的邻人指控他是怎样的人,他就会被认为是什么样的人,而正派的人却无法从日常的生活和行为习惯中获得任何益处,那么我同样会感到愤慨并认为受到了侮辱。
§16ἡμεῖς γὰρ οὔτε παροινοῦντες οὔθʼ ὑβρίζοντες ὑπʼ οὐδενὸς ἀνθρώπων ἑωράμεθα, οὐδʼ ἄγνωμον οὐδὲν ἡγούμεθα ποιεῖν, εἰ περὶ ὧν ἠδικήμεθʼ ἀξιοῦμεν κατὰ τοὺς νόμους δίκην λαβεῖν.
因为我们从未被任何人看见过酗酒或横行霸道,如果我们要求根据法律对我们所遭受的冤屈进行惩罚,我们并不认为这有什么不合理。
ἰθυφάλλοις δὲ καὶ αὐτοληκύθοις συγχωροῦμεν εἶναι τοῖς υἱέσι τοῖς τούτου, καὶ ἔγωγʼ εὔχομαι τοῖς θεοῖς εἰς Κόνωνα καὶ τοὺς υἱεῖς τοὺς τούτου καὶ ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦθʼ ἅπαντα τρέπεσθαι.
至于他的儿子们是“伊特帕洛伊”和“奥特雷库托伊”,我们承认这一点;但我向神明祈祷,让这些和所有类似的事情都落到科农和他的儿子们身上。
§17οὗτοι γάρ εἰσιν οἱ τελοῦντες ἀλλήλους τῷ ἰθυφάλλῳ, καὶ τοιαῦτα ποιοῦντες ἃ πολλὴν αἰσχύνην ἔχει καὶ λέγειν, μή τί γε δὴ ποιεῖν ἀνθρώπους μετρίους.
因为正是他们互相引引入会于“伊特帕洛斯”,并做出那些连说起来都让人感到极大羞耻的事情,更不用说让正派的人去做了。
ἀλλὰ τί ταῦτʼ ἐμοί;
但这与我有什么关系呢?
θαυμάζω γὰρ ἔγωγε, εἴ τίς ἐστιν πρόφασις παρʼ ὑμῖν ἢ σκῆψις ηὑρημένη διʼ ἥν, ἂν ὑβρίζων τις ἐξελέγχηται καὶ τύπτων, δίκην οὐ δώσει.
因为我实在感到奇怪,如果有人被证实施暴和打人,难道在你们那里能找到什么借口或理由,使他不用受到惩罚吗?
οἱ μὲν γὰρ νόμοι πολὺ τἀναντία καὶ τὰς ἀναγκαίας προφάσεις, ὅπως μὴ μείζους γίγνωνται, προείδοντο, οἷον (ἀνάγκη γάρ μοι ταῦτα καὶ ζητεῖν καὶ πυνθάνεσθαι διὰ τοῦτον γέγονεν) εἰσὶ κακηγορίας δίκαι· §18φασὶ τοίνυν ταύτας διὰ τοῦτο γίγνεσθαι, ἵνα μὴ λοιδορούμενοι τύπτειν ἀλλήλους προάγωνται.
因为法律恰恰相反,为了不使事态扩大,甚至预见到了那些出于无奈的借口;例如(多亏了这个人,我才不得不去寻找和打听这些事情),有诽谤之诉;那么,人们说这些诉讼之所以存在,就是为了防止人们在相互谩骂时被诱导去殴打对方。
πάλιν αἰκείας εἰσί· καὶ ταύτας ἀκούω διὰ τοῦτʼ εἶναι τὰς δίκας, ἵνα μηδείς, ὅταν ἥττων ᾖ, λίθῳ μηδὲ τῶν τοιούτων ἀμύνηται μηδενί, ἀλλὰ τὴν ἐκ τοῦ νόμου δίκην ἀναμένῃ.
此外,还有暴行之诉;我听说这些诉讼的存在是为了防止任何人在处于劣势时用石头或类似的东西自卫,而是去等待法律的裁决。
τραύματος πάλιν εἰσὶν γραφαὶ τοῦ μὴ τιτρωσκομένων τινῶν φόνους γίγνεσθαι.
此外,还有伤人罪的公诉,以防止有人因受伤而导致谋杀。
§19τὸ φαυλότατον, οἶμαι, τὸ τῆς λοιδορίας, πρὸ τοῦ τελευταίου καὶ δεινοτάτου προεώραται, τοῦ μὴ φόνον γίγνεσθαι, μηδὲ κατὰ μικρὸν ὑπάγεσθαι ἐκ μὲν λοιδορίας εἰς πληγάς, ἐκ δὲ πληγῶν εἰς τραύματα, ἐκ δὲ τραυμάτων εἰς θάνατον, ἀλλʼ ἐν τοῖς νόμοις εἶναι τούτων ἑκάστου τὴν δίκην, μὴ τῇ τοῦ προστυχόντος ὀργῇ μηδὲ βουλήσει ταῦτα κρίνεσθαι.
我认为,最轻微的事情——即辱骂——在最后和最可怕的事情之前就已经被预见到了,目的是为了不发生谋杀,也不让人从辱骂中一点点演变为殴打,从殴打演变为受伤,从受伤演变为死亡,而是对其中的每一项在法律中都设有相应的诉讼,不让这些事情由在场者的愤怒或意愿来决定。
§20εἶτʼ ἐν μὲν τοῖς νόμοις οὕτως· ἂν δʼ εἴπῃ Κόνων ἰθύφαλλοί τινές ἐσμεν ἡμεῖς συνειλεγμένοι, καὶ ἐρῶντες οὓς ἂν ἡμῖν δόξῃ παίομεν καὶ ἄγχομεν , εἶτα γελάσαντες ὑμεῖς ἀφήσετε;
那么,在法律中既然是这样规定的,但如果科农说:“我们是一群聚集在一起的‘伊特帕洛伊’,我们爱谁就打谁、掐谁,”然后你们会付之一笑并放走他吗?
οὐκ οἴομαί γε.
我绝不这么认为。
οὐ γὰρ ἂν γέλως ὑμῶν ἔλαβεν οὐδένα, εἰ παρὼν ἐτύγχανεν ἡνίχʼ εἱλκόμην καὶ ἐξεδυόμην καὶ ὑβριζόμην, καὶ ὑγιὴς ἐξελθὼν φοράδην ἦλθον οἴκαδε, ἐξεπεπηδήκει δὲ μετὰ ταῦθʼ ἡ μήτηρ, καὶ κραυγὴ καὶ βοὴ τῶν γυναικῶν τοσαύτη παρʼ ἡμῖν ἦν ὡσπερανεὶ τεθνεῶτός τινος, ὥστε τῶν γειτόνων τινὰς πέμψαι πρὸς ἡμᾶς ἐρησομένους ὅ τι ἐστὶν τὸ συμβεβηκός.
因为如果当我在被拉扯、剥光衣服并遭受侮辱时,你们碰巧在场,或者当我健康地出门却被用担架抬回家,而随后母亲冲出来,我们家中女人们的哭喊嚎啕声大得就像有人死了一样,以至于邻居们派人来询问发生了什么事,那么你们中谁也不会笑得出来的。

词汇与语法注释

  1. §13ὅτι μὲν τοίνυν — ὅ提引导的从句(意为“我提起了……诉讼”)充当不定式短语 δῆλον ... γεγενῆσθαι 的逻辑主语,而该不定式短语则是主句动词 νομίζω 的宾语。
  2. §14ἰθυφάλλους, τοὺς δʼ αὐτοληκύθους — 雅典富家子弟组成的放荡团体的自称。“伊特帕洛伊”(直立的阴茎)和“奥特雷库托伊”(字面意为“自己携带油瓶的人”,暗示无需侍从的粗俗或某些下流含意)是当时指代行为不端的青年俱乐部及其暴力、放荡行为的俚语和蔑称。
  3. §15εἰ οἷόν τʼ εἰπεῖν — 插入条件句中以缓和语气的一种惯用表达(意为“如果可以这样说的话”)。此处用于缓和可能对陪审员造成冒犯的假设性陈述(即“若你们中间存在如此无知”)。
  4. §17μή τί γε δὴ — 表示强烈否定的惯用词组,意为“更不用说”或“遑论”。此处表示对于正派的人来说,这些事情连说起来都是极大的耻辱,更不用说去做了。
  5. §18τοῦ μὴ τιτρωσκομένων τινῶν φόνους γίγνεσθαι — 用 τοῦ μή + 不定式来表示目的的属格不定式用法(意为“为了防止……”)。其中的 τιτρωσκομένων τινῶν(某些人受伤)充当属格独立(绝对属格)结构。
  6. §20ὡσπερανεὶ τεθνεῶτός τινος — 这是一个假设比较结构,由 ὡσπερανεί(即 ὥσπερ ἂν εἰ,“仿佛”)结合完成时分词 τεθνεῶτος(“处于已死状态”)构成。它与 τινός 一起构成了属格独立结构,意为“仿佛有人死了一样”。

引用这一段

狄摩西尼, 控诉科农 §13-20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0014.tlg054.humanitext-grc2:13-20

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。