§51Ἀνδροκλείδης δὲ οὑτοσὶ πάρεστιν.
安德罗克雷德斯就在这里。
ἐγὼ γὰρ αὐτῷ ἐπήγγειλα ἥκειν ἔχοντι τὰς συνθήκας.
因为我曾通知他带着契约前来。
καὶ συγχωρῶ, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἐν τῷ τούτου λόγῳ ἢ ἐν τῷ προτέρῳ ἢ ἐν τῷ ὑστέρῳ ἀνοιχθῆναι· οὐδὲν γάρ μοι διαφέρει.
审判员先生们,我同意在此人的发言中,或在先前的发言中,或在随后的发言中将契约拆开,因为这对我来说没有任何区别。
ὑμᾶς δὲ βούλομαι ἀκοῦσαι τὰς συνθήκας καὶ τοὺς ὅρκους, οὓς ὠμόσαμεν ἀλλήλοις ἐγὼ καὶ Ὀλυμπιόδωρος οὑτοσί.
但我希望你们听取契约以及我和这位奥林匹奥多罗斯彼此宣誓的誓言。
καὶ εἰ μὲν συγχωρεῖ, ἔστω ταῦτα, καὶ ὑμεῖς ἀκούετε, ἐπειδὰν τούτῳ δοκῇ· ἐὰν δὲ μὴ ʼθέλῃ ταῦτα ποιεῖν, οὐκ ἤδη καταφανὴς ἔσται, ὦ ἄνδρες δικασταί, ὅτι ἀναισχυντότατός ἐστιν ἀνθρώπων ἁπάντων, καὶ δικαίως οὐδʼ ἂν ὁτιοῦν ἀποδέχοισθε τούτου ὡς ὑγιές τι λέγοντος;
如果他同意,那就这样办,你们可以在他认为合适的时候听取;但如果他不愿这样做,审判员先生们,这岂不立刻就能表明,他是全人类中最厚颜无耻的人,而你们自然有理由不接受他的任何话,因为他所说的一切都没有任何健全可信之处?
§52ἀλλὰ τί ταῦτα σπουδάζω;
但我为何还要为此操心呢?
οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἀγνοεῖ ταῦτα οὗτος, ὅτι ἀδικεῖ μὲν ἐμέ, ἀδικεῖ δὲ τοὺς θεοὺς οὓς ὤμοσεν, καὶ ἐπιορκεῖ.
因为此人自己也并非不知道这些,他既亏待了我,又亏待了他指其起誓的神明,并且犯了伪誓罪。
ἀλλὰ διέφθαρται, ὦ ἄνδρες δικασταί, καὶ παραφρονεῖ.
但是,审判员先生们,他已经堕落并丧失了理智。
ἀνιῶμαι μὲν οὖν καὶ αἰσχύνομαι, ὦ ἄνδρες δικασταί, οἷς μέλλω λέγειν πρὸς ὑμᾶς, ἐξ ἀνάγκης δέ μοί ἐστιν εἰπεῖν, ὅπως ἂν ὑμεῖς οἱ τὴν ψῆφον ἔχοντες ἀκούσαντες ἅπαντα, βουλεύσησθε ὅ τι ἂν ὑμῖν δοκῇ βέλτιστον εἶναι περὶ ἡμῶν.
因此,审判员先生们,对于我将要对你们说的话,我感到痛苦和羞愧,但我必须说出来,以便手握选票的你们在听完一切之后,能够就我们做出你们认为最妥当的决定。
§53ὧν δὲ μέλλω λέγειν, οὗτος αἴτιός ἐστιν οὐκ ἐθέλων ἐν τοῖς οἰκείοις περὶ τούτων πρός με διαλύσασθαι, ἀλλʼ ἀναισχυντῶν.
我将要说的这些事,责任完全在此人,因为他不愿在亲友之间与我解决这些问题,反而厚颜无耻。
Ὀλυμπιόδωρος γὰρ οὑτοσί, ὦ ἄνδρες δικασταί, γυναῖκα μὲν ἀστὴν κατὰ τοὺς νόμους τοὺς ὑμετέρους οὐδεπώποτε ἔγημεν, οὐδʼ εἰσὶν αὐτῷ παῖδες οὐδὲ ἐγένοντο, ἑταίραν δὲ λυσάμενος ἔνδον ἔχει, καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ λυμαινομένη ἅπαντας ἡμᾶς καὶ ποιοῦσα τουτονὶ περαιτέρω μαίνεσθαι.
审判员先生们,这位奥林匹奥多罗斯从未按照你们的法律娶过一位公民女子为妻,他既没有孩子,也从未有过孩子,而是赎买了一个高级妓女,将其金屋藏娇。 正是这个女人在毁灭我们所有人,并使此人陷入超越常理的发疯状态。
§54πῶς γὰρ οὐ μαίνεται ὅστις οἴεται δεῖν, ἃ μὲν ὡμολόγησεν καὶ συνέθετο ἑκὼν πρὸς ἑκόντα καὶ ὤμοσεν, τούτων μὲν μηδʼ ὁτιοῦν ποιεῖν, καὶ ταῦτα ἐμοῦ σπουδάζοντος οὐχ ὑπὲρ ἐμαυτοῦ μόνον, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῆς τούτου ἀδελφῆς τῆς ὁμοπατρίας καὶ ὁμομητρίας, ἣ ἐμοὶ συνοικεῖ, καὶ ὑπὲρ τῆς τούτου ἀδελφιδῆς, θυγατρὸς δὲ ἐμῆς;
一个认为自己可以完全不履行他与对方在双方自愿下达成、缔结并宣誓的任何条款的人,怎么可能没有发疯? 更何况我不仅是在为自己尽力,也是为了与我同居的、他同父同母的姐妹(即我的妻子),以及为了他的外甥女(即我的女儿)。
αὗται γάρ εἰσιν αἱ ἀδικούμεναι οὐχ ἧττον ἐμοῦ, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον.
因为她们和我有同样遭遇,甚至比我遭受了更不公正的对待。
§55πῶς γὰρ οὐκ ἀδικοῦνται ἢ πῶς οὐ δεινὰ πάσχουσιν, ἐπειδὰν ὁρῶσι τὴν μὲν τούτου ἑταίραν περαιτέρω τοῦ καλῶς ἔχοντος καὶ χρυσία πολλὰ ἔχουσαν καὶ ἱμάτια καλά, καὶ ἐξόδους λαμπρὰς ἐξιοῦσαν, καὶ ὑβρίζουσαν ἐκ τῶν ἡμετέρων, αὐταὶ δὲ καταδεεστέρως περὶ ταῦτα ἔχωσιν ἅπαντα, πῶς οὐκ ἐκεῖναι μᾶλλον ἔτι ἀδικοῦνται ἢ ἐγώ;
因为当她们看到此人的高级妓女拥有超出分寸的大量金饰和华美衣服,并在出行时张扬体面,用我们的财产对我们进行侮辱,而她们自己却在所有这些方面处于极度匮乏的状态,怎么能说她们没有遭受不公正的对待,或者没有遭受悲惨的境遇? 怎么能说她们比我遭受了更深的不公?
οὗτος δὲ πῶς οὐ καταφανῶς μαίνεται καὶ παραφρονεῖ, τοιαῦτα περὶ αὑτοῦ βουλευόμενος;
而此人对自己做出这样的盘算,又怎么能说他不是明显地发了疯、丧失了理智?
ἵνα δὲ μὴ φάσκῃ, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἐπὶ διαβολῇ ταῦτα λέγειν με τοῦ ἀγῶνος ἕνεκα τουτουί, μαρτυρίαν ὑμῖν ἀναγνώσεται τῶν τούτου οἰκείων καὶ ἐμῶν.
审判员先生们,为了不让他声称我是为了这场诉讼而故意进行中伤,请向你们宣读此人的亲属以及我的亲属的证言。
ΜΑΡΤΥΡΙΑ.
请宣读证言。
§56Ὀλυμπιόδωρος μὲν οὑτοσὶ τοιοῦτός ἐστιν ἄνθρωπος, οὐ μόνον ἄδικος, ἀλλὰ καὶ μελαγχολᾶν δοκῶν ἅπασιν τοῖς οἰκείοις καὶ τοῖς γνωρίμοις τῇ προαιρέσει τοῦ βίου, καὶ ὅπερ Σόλων ὁ νομοθέτης λέγει, παραφρονῶν ὡς οὐδεὶς πώποτε παρεφρόνησεν ἀνθρώπων, γυναικὶ πειθόμενος πόρνῃ.
ΜΑΡΤΥΡΙΑ. 这位奥林匹奥多罗斯就是这样一个人,他不仅不公,而且由于他生活方式的选择,在所有亲友和熟人看来,他都显得有些神志不清,并且正如立法者梭伦所说,他听信一个妓女的话,丧失了理智,到了前所未有的地步。
καὶ ἄκυρά γε ταῦτα πάντα ἐνομοθέτησεν εἶναι ὁ Σόλων, ὅ τι ἄν τις γυναικὶ πειθόμενος πράττῃ, ἄλλως τε καὶ τοιαύτῃ.
梭伦在法律中规定,任何人听信女人的话所做的一切事情都是无效的,尤其是听信这种女人的话。
§57περὶ μὲν οὖν τούτων καλῶς ὁ νομοθέτης ἐπεμελήθη, ἐγὼ δὲ ὑμῶν δέομαι, καὶ οὐ μόνον ἐγώ, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐμὴ γυνή, Ὀλυμπιοδώρου δὲ τουτουὶ ἀδελφή, καὶ ἡ θυγάτηρ ἡ ἐμή, Ὀλυμπιοδώρου δὲ τουτουὶ ἀδελφιδῆ, ἱκετεύομεν ὑμᾶς καὶ ἀντιβολοῦμεν, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἅπαντες ἡμεῖς (νομίσατε γὰρ ἐκείνας ἐνθάδε παρεῖναι) §58μάλιστα μὲν τουτονὶ Ὀλυμπιόδωρον πεῖσαι μὴ ἀδικεῖν ἡμᾶς, ἐὰν δʼ ἄρα μὴ ʼθέλῃ πείθεσθαι, ὑμᾶς μεμνημένους ἁπάντων τῶν εἰρημένων ψηφίζεσθαι ὅ τι ἂν ὑμῖν δοκῇ βέλτιστον καὶ δικαιότατον εἶναι.
关于这些事情,立法者做出了极好的规划,但我请求你们,不仅是我,还有我的妻子——这位奥林匹奥多罗斯的姐妹,以及我的女儿——这位奥林匹奥多罗斯的外甥女,审判员先生们,我们所有人向你们哀求并恳请(请你们把她们当成就在现场一样):最理想的是说服这位奥林匹奥多罗斯不要再亏待我们;如果他最终不愿听从,请你们记住所有已说的话,投票做出你们认为最妥当、最公正的裁决。
καὶ ταῦτα ποιοῦντες τά τε δίκαια γνώσεσθε καὶ τὰ συμφέροντα ἡμῖν ἅπασιν, οὐχ ἥκιστα δὲ Ὀλυμπιοδώρῳ αὐτῷ τουτῳί.
你们这样做,不仅能做出公正的判决,而且能做出对我们所有人、尤其是对这位奥林匹奥多罗斯本人都有利的决定。