Humanitext Reader

荷马 · 奥德赛 §5.286-5.356

波塞冬掀起风暴与留科忒亚赐予面纱

第 36 段,共 173 段 · 希腊语

内容简介

波塞冬自埃塞俄比亚返回途中发现正在航行的奥德修斯,遂掀起狂风巨浪击碎其木筏。深陷绝望的奥德修斯得到了海中女神留科忒亚(伊诺)的怜悯,获赠一条能保全性命的不朽面纱。

§5.286ὢ πόποι, ἦ μάλα δὴ μετεβούλευσαν θεοὶ ἄλλως §5.287ἀμφʼ Ὀδυσῆι ἐμεῖο μετʼ Αἰθιόπεσσιν ἐόντος,
ὢ πόποι, ἦ μάλα δὴ μετεβούλευσαν θεοὶ ἄλλως “哎呀,当我在埃塞俄比亚人那里时, ἀμφʼ Ὀδυσῆι ἐμεῖο μετʼ Αἰθιόπεσσιν ἐόντος, 神明们对奥德修斯的安排显然已经完全改变。
§5.288καὶ δὴ Φαιήκων γαίης σχεδόν, ἔνθα οἱ αἶσα §5.289ἐκφυγέειν μέγα πεῖραρ ὀιζύος, ἥ μιν ἱκάνει.
καὶ δὴ Φαιήκων γαίης σχεδόν, ἔνθα οἱ αἶσα 他已临近法埃亚克斯人的土地,在那里,免遭那正降临到 ἐκφυγέειν μέγα πεῖραρ ὀιζύος, ἥ μιν ἱκάνει. 他头上的巨大苦难折磨,正是他的命运。
§5.290ἀλλʼ ἔτι μέν μίν φημι ἅδην ἐλάαν κακότητος.
ἀλλʼ ἔτι μέν μίν φημι ἅδην ἐλάαν κακότητος. 不过,我想我还要让他尝够苦头。
§5.291ὣς εἰπὼν σύναγεν νεφέλας, ἐτάραξε δὲ πόντον §5.292χερσὶ τρίαιναν ἑλών· πάσας δʼ ὀρόθυνεν ἀέλλας
” ὣς εἰπὼν σύναγεν νεφέλας, ἐτάραξε δὲ πόντον 他这样说着,聚拢起云雾,手拿三叉戟 χερσὶ τρίαιναν ἑλών· πάσας δʼ ὀρόθυνεν ἀέλλας 搅乱了大海。
§5.293παντοίων ἀνέμων, σὺν δὲ νεφέεσσι κάλυψε §5.294γαῖαν ὁμοῦ καὶ πόντον· ὀρώρει δʼ οὐρανόθεν νύξ.
他唤醒了各种各样 παντοίων ἀνέμων, σὺν δὲ νεφέεσσι κάλυψε 风暴的狂飙,用浓云同时遮蔽了 γαῖαν ὁμοῦ καὶ πόντον· ὀρώρει δʼ οὐρανόθεν νύξ. 大地和海洋;黑夜自天际降临。
§5.295σὺν δʼ Εὖρός τε Νότος τʼ ἔπεσον Ζέφυρός τε δυσαὴς §5.296καὶ Βορέης αἰθρηγενέτης, μέγα κῦμα κυλίνδων.
σὺν δʼ Εὖρός τε Νότος τʼ ἔπεσον Ζέφυρός τε δυσαὴς 东风、南风、狂暴的西风和 καὶ Βορέης αἰθρηγενέτης, μέγα κῦμα κυλίνδων. 晴空吹来的北风一同刮起,卷起万丈波涛。
§5.297καὶ τότʼ Ὀδυσσῆος λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ, §5.298ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν· §5.299ὤ μοι ἐγὼ δειλός, τί νύ μοι μήκιστα γένηται;
καὶ τότʼ Ὀδυσσῆος λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ, 这时,奥德修斯的双膝和亲爱的心灵都软弱了, ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν· 他叹息着,对自我的伟大心灵说道: ὤ μοι ἐγὼ δειλός, τί νύ μοι μήκιστα γένηται; “哎,可怜的我啊,最后我会变成怎样呢?
§5.300δείδω μὴ δὴ πάντα θεὰ νημερτέα εἶπεν, §5.301ἥ μʼ ἔφατʼ ἐν πόντῳ, πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι, §5.302ἄλγεʼ ἀναπλήσειν·
δείδω μὴ δὴ πάντα θεὰ νημερτέα εἶπεν, 我害怕那女神(卡吕普索)所说的话全是真理, ἥ μʼ ἔφατʼ ἐν πόντῳ, πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι, 她曾对我说,在抵达祖国土地之前,我将在海上 ἄλγεʼ ἀναπλήσειν· τὰ δὲ δὴ νῦν πάντα τελεῖται. 历尽无数苦难。
τὰ δὲ δὴ νῦν πάντα τελεῖται.
而如今,这一切确实都在应验。
§5.303οἵοισιν νεφέεσσι περιστέφει οὐρανὸν εὐρὺν §5.304Ζεύς, ἐτάραξε δὲ πόντον, ἐπισπέρχουσι δʼ ἄελλαι §5.305παντοίων ἀνέμων.
οἵοισιν νεφέεσσι περιστέφει οὐρανὸν εὐρὺν 宙斯用何等阴沉的浓云笼罩着广阔的天空, Ζεύς, ἐτάραξε δὲ πόντον, ἐπισπέρχουσι δʼ ἄελλαι 又搅乱了大海,各种各样风暴的狂飙 παντοίων ἀνέμων. νῦν μοι σῶς αἰπὺς ὄλεθρος. 正席卷而来。
νῦν μοι σῶς αἰπὺς ὄλεθρος.
现在,我那可怕的毁灭已成定局。
§5.306τρὶς μάκαρες Δαναοὶ καὶ τετράκις, οἳ τότʼ ὄλοντο §5.307Τροίῃ ἐν εὐρείῃ χάριν Ἀτρεΐδῃσι φέροντες.
τρὶς μάκαρες Δαναοὶ καὶ τετράκις, οἳ τότʼ ὄλοντο 那些为了阿特柔斯之子效力,当时在辽阔的 Τροίῃ ἐν εὐρείῃ χάριν Ἀτρεΐδῃσι φέροντες. 特洛伊牺牲的达奈人们,是幸福了三倍、四倍的。
§5.308ὡς δὴ ἐγώ γʼ ὄφελον θανέειν καὶ πότμον ἐπισπεῖν §5.309ἤματι τῷ ὅτε μοι πλεῖστοι χαλκήρεα δοῦρα §5.310Τρῶες ἐπέρριψαν περὶ Πηλεΐωνι θανόντι.
ὡς δὴ ἐγώ γʼ ὄφελον θανέειν καὶ πότμον ἐπισπεῖν 要是我也在那一天死去并顺从命运就好了,那时 ἤματι τῷ ὅτε μοι πλεῖστοι χαλκήρεα δοῦρα 大批特洛伊人,在已故的佩琉斯之子周围, Τρῶες ἐπέρριψαν περὶ Πηλεΐωνι θανόντι. 向我投掷青铜长枪。
§5.311τῷ κʼ ἔλαχον κτερέων, καί μευ κλέος ἦγον Ἀχαιοί· §5.312νῦν δέ λευγαλέῳ θανάτῳ εἵμαρτο ἁλῶναι.
τῷ κʼ ἔλαχον κτερέων, καί μευ κλέος ἦγον Ἀχαιοί· 那样我就会得到丧葬的礼遇,阿开亚人也会传扬我的英名; νῦν δέ λευγαλέῳ θανάτῳ εἵμαρτο ἁλῶναι. 而现在,我注定要落得个悲惨的死法。
§5.313ὣς ἄρα μιν εἰπόντʼ ἔλασεν μέγα κῦμα κατʼ ἄκρης §5.314δεινὸν ἐπεσσύμενον, περὶ δὲ σχεδίην ἐλέλιξε.
” ὣς ἄρα μιν εἰπόντʼ ἔλασεν μέγα κῦμα κατʼ ἄκρης 正当他说话时,一排狂暴袭击的巨浪劈头盖顶 δεινὸν ἐπεσσύμενον, περὶ δὲ σχεδίην ἐλέλιξε. 朝他打来,将木筏转得团团打转。
§5.315τῆλε δʼ ἀπὸ σχεδίης αὐτὸς πέσε, πηδάλιον δὲ §5.316ἐκ χειρῶν προέηκε· μέσον δέ οἱ ἱστὸν ἔαξεν
τῆλε δʼ ἀπὸ σχεδίης αὐτὸς πέσε, πηδάλιον δὲ 他自己从木筏上被抛得老远,船舵 ἐκ χειρῶν προέηκε· μέσον δέ οἱ ἱστὸν ἔαξεν 也从他的手中脱落。
§5.317δεινὴ μισγομένων ἀνέμων ἐλθοῦσα θύελλα, §5.318τηλοῦ δὲ σπεῖρον καὶ ἐπίκριον ἔμπεσε πόντῳ.
在这当口,夹杂着各种暴风的 δεινὴ μισγομένων ἀνέμων ἐλθοῦσα θύελλα, 可怕狂飙,将木筏的桅杆拦腰折断, τηλοῦ δὲ σπεῖρον καὶ ἐπίκριον ἔμπεσε πόντῳ. 风帆和帆桁都被远远地抛入海中。
§5.319τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόβρυχα θῆκε πολὺν χρόνον, οὐδʼ ἐδυνάσθη §5.320αἶψα μάλʼ ἀνσχεθέειν μεγάλου ὑπὸ κύματος ὁρμῆς· §5.321εἵματα γάρ ῥʼ ἐβάρυνε, τά οἱ πόρε δῖα Καλυψώ.
τον δʼ ἄρʼ ὑπόβρυχα θῆκε πολὺν χρόνον, οὐδʼ ἐδυνάσθη 波涛将他沉入水中许久,他无法 αἶψα μάλʼ ἀνσχεθέειν μεγάλου ὑπὸ κύματος ὁρμῆς· 在巨浪的冲击之下迅速浮出水面; εἵματα γάρ ῥʼ ἐβάρυνε, τά οἱ πόρε δῖα Καλυψώ. 因为高贵的卡吕普索赠予他的衣物沉重地拖累了他。
§5.322ὀψὲ δὲ δή ῥʼ ἀνέδυ, στόματος δʼ ἐξέπτυσεν ἅλμην §5.323πικρήν, ἥ οἱ πολλὴ ἀπὸ κρατὸς κελάρυζεν.
ὀψὲ δὲ δή ῥʼ ἀνέδυ, στόματος δʼ ἐξέπτυσεν ἅλμην 直到过了很久,他才露出水面,从嘴里吐出 πικρήν, ἥ οἱ πολλὴ ἀπὸ κρατὸς κελάρυζεν. 苦涩的咸水,咸水正顺着他的头部大量淌下。
§5.324ἀλλʼ οὐδʼ ὣς σχεδίης ἐπελήθετο, τειρόμενός περ, §5.325ἀλλὰ μεθορμηθεὶς ἐνὶ κύμασιν ἐλλάβετʼ αὐτῆς, §5.326ἐν μέσσῃ δὲ καθῖζε τέλος θανάτου ἀλεείνων.
ἀλλʼ οὐδʼ ὣς σχεδίης ἐπελήθετο, τειρόμενός περ, 可即便饱受折磨,他也没有忘记那木筏, ἀλλὰ μεθορμηθεὶς ἐνὶ κύμασιν ἐλλάβετʼ αὐτῆς, 而是在波涛中奋力游去抓住了它, ἐν μέσσῃ δὲ καθῖζε τέλος θανάτου ἀλεείνων. 坐在它的中间,以逃避死亡的宿命。
§5.327τὴν δʼ ἐφόρει μέγα κῦμα κατὰ ῥόον ἔνθα καὶ ἔνθα.
την δʼ ἐφόρει μέγα κῦμα κατὰ ῥόον ἔνθα καὶ ἔνθα. 巨大的波浪顺着水流推着它到处漂流。
§5.328ὡς δʼ ὅτʼ ὀπωρινὸς Βορέης φορέῃσιν ἀκάνθας §5.329ἂμ πεδίον, πυκιναὶ δὲ πρὸς ἀλλήλῃσιν ἔχονται, §5.330ὣς τὴν ἂμ πέλαγος ἄνεμοι φέρον ἔνθα καὶ ἔνθα· §5.331ἄλλοτε μέν τε Νότος Βορέῃ προβάλεσκε φέρεσθαι, §5.332ἄλλοτε δʼ αὖτʼ Εὖρος Ζεφύρῳ εἴξασκε διώκειν.
ὡς δʼ ὅτʼ ὀπωρινὸς Βορέης φορέῃσιν ἀκάνθας 正如秋天的北风在平原上吹送着 ἂμ πεδίον, πυκιναὶ δὲ πρὸς ἀλλήλῃσιν ἔχονται, 蓟草的刺蓬,它们紧紧地绞在一起, ὣς τὴν ἂμ πέλαγος ἄνεμοι φέρον ἔνθα καὶ ἔνθα· 风也在大海上推着木筏到处漂流; ἄλλοτε μέν τε Νότος Βορέῃ προβάλεσκε φέρεσθαι, 时而南风把木筏扔给北风去卷送, ἄλλοτε δʼ αὖτʼ Εὖρος Ζεφύρῳ εἴξασκε διώκειν. 时而东风又让给西风去追逐。
§5.333τὸν δὲ ἴδεν Κάδμου θυγάτηρ, καλλίσφυρος Ἰνώ, §5.334Λευκοθέη, ἣ πρὶν μὲν ἔην βροτὸς αὐδήεσσα, §5.335νῦν δʼ ἁλὸς ἐν πελάγεσσι θεῶν ἒξ ἔμμορε τιμῆς.
τὸν δὲ ἴδεν Κάδμου θυγάτηρ, καλλίσφυρος Ἰνώ, 这时,卡德莫斯的女儿、美丽踝骨的伊诺看到了他, Λευκοθέη, ἣ πρὶν μὲν ἔην βροτὸς αὐδήεσσα, 即留科忒亚,她以前曾是用人类语言说话的凡人, νῦν δʼ ἁλὸς ἐν πελάγεσσι θεῶν ἒξ ἔμμορε τιμῆς. 如今却在汪洋中,享有来自神明的尊荣。
§5.336ἥ ῥʼ Ὀδυσῆʼ ἐλέησεν ἀλώμενον, ἄλγεʼ ἔχοντα, §5.337αἰθυίῃ δʼ ἐικυῖα ποτῇ ἀνεδύσετο λίμνης, §5.338ἷζε δʼ ἐπὶ σχεδίης πολυδέσμου εἶπέ τε μῦθον· §5.339κάμμορε, τίπτε τοι ὧδε Ποσειδάων ἐνοσίχθων §5.340ὠδύσατʼ ἐκπάγλως, ὅτι τοι κακὰ πολλὰ φυτεύει;
ἥ ῥʼ Ὀδυσῆʼ ἐλέησεν ἀλώμενον, ἄλγεʼ ἔχοντα, 她怜悯正流落海中受苦的奥德修斯, αιθυίῃ δʼ ἐικυῖα ποτῇ ἀνεδύσετο λίμνης, 她化作一只潜水鸟掠过水面,从海里升起, ἷζε δʼ ἐπὶ σχεδίης πολυδέσμου εἶπέ τε μῦθον· 落在紧紧绑牢的木筏上,并对他说: κάμμορε, τίπτε τοι ὧδε Ποσειδάων ἐνοσίχθων “不幸的人啊,为何大地的震动者波塞冬如此 ὠδύσατʼ ἐκπάγλως, ὅτι τοι κακὰ πολλά φυτεύει; 对你震怒,给你播下这般多的灾祸?
§5.341οὐ μὲν δή σε καταφθίσει μάλα περ μενεαίνων.
οὐ μὲν δή σε καταφθίσει μάλα περ μενεαίνων. 尽管他满腔怒火,但也决不能把你毁灭。
§5.342ἀλλὰ μάλʼ ὧδʼ ἔρξαι, δοκέεις δέ μοι οὐκ ἀπινύσσειν· §5.343εἵματα ταῦτʼ ἀποδὺς σχεδίην ἀνέμοισι φέρεσθαι §5.344κάλλιπʼ, ἀτὰρ χείρεσσι νέων ἐπιμαίεο νόστου §5.345γαίης Φαιήκων, ὅθι τοι μοῖρʼ ἐστὶν ἀλύξαι.
ἀλλὰ μάλʼ ὧδʼ ἔρξαι, δοκέεις δέ μοι οὐκ ἀπινύσσειν· 不过,你就按照我说的办,我看你并非是不懂道理的人: εἵματα ταῦτʼ ἀποδὺς σχεδίην ἀνέμοισι φέρεσθαι 脱掉这些衣服,让木筏随风漂流去吧, κάλλιπʼ, ἀτὰρ χείρεσσι νέων ἐπιμαίεο νόστου 只留下它,用双手游泳去争取重归 γαίης Φαιήκων, ὅθι τοι μοῖρʼ ἐστὶν ἀλύξαι. 法埃亚克斯人的土地,那是你命中注定脱险的地方。
§5.346τῆ δέ, τόδε κρήδεμνον ὑπὸ στέρνοιο τανύσσαι §5.347ἄμβροτον· οὐδέ τί τοι παθέειν δέος οὐδʼ ἀπολέσθαι.
τῆ δέ, τόδε κρήδεμνον ὑπὸ στέρνοιο τανύσσαι 拿去吧,把这条不朽的面纱绑在 ἄμβροτον· οὐδέ τί τοι παθέειν δέος οὐδʼ ἀπολέσθαι. 你的胸膛下面,这样你就无需担心受害或毁灭。
§5.348αὐτὰρ ἐπὴν χείρεσσιν ἐφάψεαι ἠπείροιο, §5.349ἂψ ἀπολυσάμενος βαλέειν εἰς οἴνοπα πόντον §5.350πολλὸν ἀπʼ ἠπείρου, αὐτὸς δʼ ἀπονόσφι τραπέσθαι.
αὐτὰρ ἐπὴν χείρεσσιν ἐφάψεαι ἠπείροιο, 可一旦你用双手抓住了陆地, ἂψ ἀπολυσάμενος βαλέειν εἰς οἴνοπα πόντον 就要立刻将其解下,扔进酒绿色的海洋, πολλὸν ἀπʼ ἠπείρου, αὐτὸς δʼ ἀπονόσφι τραπέσθαι.” 扔到远离陆地的地方,然后你自己转身离开。
§5.351ὣς ἄρα φωνήσασα θεὰ κρήδεμνον ἔδωκεν, §5.352αὐτὴ δʼ ἂψ ἐς πόντον ἐδύσετο κυμαίνοντα §5.353αἰθυίῃ ἐικυῖα· μέλαν δέ ἑ κῦμα κάλυψεν.
” ὣς ἄρα φωνήσασα θεὰ κρήδεμνον ἔδωκεν, 女神说完这些话,交给他面纱, αὐτὴ δʼ ἂψ ἐς πόντον ἐδύσετο κυμαίνοντα 自己则重新回到波涛翻滚的海中, αἰθυίῃ ἐικυῖα· μέλαν δέ ἑ κῦμα κάλυψ演。 化作一只潜水鸟;黑色的波涛遮蔽了她。
§5.354αὐτὰρ ὁ μερμήριξε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς, §5.355ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν· §5.356ὤ μοι ἐγώ, μή τίς μοι ὑφαίνῃσιν δόλον αὖτε
αὐτὰρ ὁ μερμήριξε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς, 然而饱经沧桑、高贵的奥德修斯思忖着, ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν· 叹息着,对自我的伟大心灵说道: ὤ μοι ἐγώ, μή τίς μοι ὑφαίνῃσιν δόλον αὖτε “哎呀,可怜的我,莫非又是谁在对我编织诡计……”

词汇与语法注释

  1. 5.287ἐμεῖο... ἐόντος — 由人称代词属格 ἐμεῖο(我)和现在分词属格 ἐόντος(处于)构成的“属格绝对”结构。作为时间或伴随状况的状语从句,表明在主句主语(诸神 θεοὶ ἄλλως)行动时,发言者波塞冬所处的状态。
  2. 5.290ἅδην ἐλάαν κακότητος — 副词 ἅδην(充足地、足够地)支配属格 κακότητος(灾祸、苦难)。配合不定式 ἐλάαν(驱赶、推进),表达了波塞冬要“将他驱赶至饱尝苦难”的意图。
  3. 5.308ὡς δὴ ἐγώ γʼ ὄφελον θανέειν — 动词 ὄφελον(此处为第一人称单数第二不定过去时)与不定式 θανέειν(死去)连用,是荷马史诗中表达对过去未能实现的强烈愿望(虚拟语气或反事实愿望)的固定句型。
  4. 5.342δοκέεις δέ μοι οὐκ ἀπινύσσειν — 动词 δοκέω 的个人称句式(δοκέεις μοι,“你对我而言似乎……”),后面接不定式 ἀπινύσσειν(愚蠢、缺乏理智)及其否定词 οὐκ。整句结构意为“在我看来,你似乎并非不明事理”。

引用这一段

荷马, 奥德赛 §5.286-5.356. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:5.286-5.356

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。