Humanitext Reader

荷马 · 伊利亚特 §23.487-23.554

迪奥墨德斯的胜利与关于奖品的争论

第 209 段,共 226 段 · 希腊语

内容简介

迪奥墨德斯在战车比赛中获得第一名,安提洛科斯凭借计谋击败梅涅劳斯获得第二名。阿基琉斯因同情最后一名到达的欧墨洛斯,企图将第二名奖品赐予他,这遭到了安提洛科斯的强烈抗议。

§23.487ὁππότεραι πρόσθʼ ἵπποι, ἵνα γνώῃς ἀποτίνων.
“哪一方的马跑在前面,让你以付出赌注的代价来认清。
§23.488ὣς ἔφατʼ, ὄρνυτο δʼ αὐτίκʼ Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας §23.489χωόμενος χαλεποῖσιν ἀμείψασθαι ἐπέεσσι·
” 他这样说,而奥伊琉斯之子、神速的艾阿斯立刻站起身,愤怒地想用尖刻的语言回敬。
§23.490καί νύ κε δὴ προτέρω ἔτʼ ἔρις γένετʼ ἀμφοτέροισιν, §23.491εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο καὶ φάτο μῦθον·
若不是阿基琉斯自己站起来并好言相劝,他们两人的争吵此时本会愈演愈烈。
§23.492μηκέτι νῦν χαλεποῖσιν ἀμείβεσθον ἐπέεσσιν §23.493Αἶαν Ἰδομενεῦ τε κακοῖς, ἐπεὶ οὐδὲ ἔοικε.
“艾阿斯,还有伊多墨纽斯,不要再用尖刻的恶言相互回敬了,因为这并不体面。
§23.494καὶ δʼ ἄλλῳ νεμεσᾶτον ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι.
若是别人做出这样的事,你们两个也会感到愤怒。
§23.495ἀλλʼ ὑμεῖς ἐν ἀγῶνι καθήμενοι εἰσοράασθε §23.496ἵππους· οἳ δὲ τάχʼ αὐτοὶ ἐπειγόμενοι περὶ νίκης §23.497ἐνθάδʼ ἐλεύσονται·
相反,你们应当坐在会场里注视马匹;它们自己很快就会为了争夺胜利而急匆匆地赶到这里。
τότε δὲ γνώσεσθε ἕκαστος §23.498ἵππους Ἀργείων, οἳ δεύτεροι οἵ τε πάροιθεν.
到那时,你们每一个人都会认出阿尔戈斯人的马,哪一匹在后,哪一匹在前。
§23.499ὣς φάτο, Τυδεΐδης δὲ μάλα σχεδὸν ἦλθε διώκων, §23.500μάστι δʼ αἰὲν ἔλαυνε κατωμαδόν· οἳ δέ οἱ ἵπποι §23.501ὑψόσʼ ἀειρέσθην ῥίμφα πρήσσοντε κέλευθον.
” 他这样说,堤丢斯之子则驾车紧追而至,他不停地挥舞鞭子,从肩膀上抽打马匹;而他的马高高扬起蹄子,迅速奔行在道路上。
§23.502αἰεὶ δʼ ἡνίοχον κονίης ῥαθάμιγγες ἔβαλλον, §23.503ἅρματα δὲ χρυσῷ πεπυκασμένα κασσιτέρῳ τε §23.504ἵπποις ὠκυπόδεσσιν ἐπέτρεχον· οὐδέ τι πολλὴ §23.505γίγνετʼ ἐπισσώτρων ἁρματροχιὴ κατόπισθεν §23.506ἐν λεπτῇ κονίῃ· τὼ δὲ σπεύδοντε πετέσθην.
飞扬的尘土不断打在御者的身上,饰有黄金和锡的战车紧跟在疾行如飞的马匹后面;在细碎的尘土中,车轮在后面几乎没有留下什么痕迹;它们俩急促地飞奔向前。
§23.507στῆ δὲ μέσῳ ἐν ἀγῶνι, πολὺς δʼ ἀνεκήκιεν ἱδρὼς §23.508ἵππων ἔκ τε λόφων καὶ ἀπὸ στέρνοιο χαμᾶζε.
他停在会场中央,马匹的颈项和胸部有大量的汗水流淌到地上。
§23.509αὐτὸς δʼ ἐκ δίφροιο χαμαὶ θόρε παμφανόωντος, §23.510κλῖνε δʼ ἄρα μάστιγα ποτὶ ζυγόν· οὐδὲ μάτησεν §23.511ἴφθιμος Σθένελος, ἀλλʼ ἐσσυμένως λάβʼ ἄεθλον, §23.512δῶκε δʼ ἄγειν ἑτάροισιν ὑπερθύμοισι γυναῖκα §23.513καὶ τρίποδʼ ὠτώεντα φέρειν· ὃ δʼ ἔλυεν ὑφʼ ἵππους.
他自己从闪闪发光的车座上跳到地上,将鞭子靠在车轭上;而英勇的斯塞内洛斯毫不迟疑,立刻上前拿取奖品,让志向高远的同伴把妇人领走,并抬走有双耳的三脚鼎;他自己则解下马匹的车轭。
§23.514τῷ δʼ ἄρʼ ἐπʼ Ἀντίλοχος Νηλήϊος ἤλασεν ἵππους §23.515κέρδεσιν, οὔ τι τάχει γε, παραφθάμενος Μενέλαον· §23.516ἀλλὰ καὶ ὧς Μενέλαος ἔχʼ ἐγγύθεν ὠκέας ἵππους.
在他之后,涅琉斯之子安提洛科斯驱马而至,他是凭着智谋,而不是靠速度,超越了梅涅劳斯;但即使如此,梅涅劳斯依然紧紧跟着他的快马。
§23.517ὅσσον δὲ τροχοῦ ἵππος ἀφίσταται, ὅς ῥα ἄνακτα §23.518ἕλκῃσιν πεδίοιο τιταινόμενος σὺν ὄχεσφι· §23.519τοῦ μέν τε ψαύουσιν ἐπισσώτρου τρίχες ἄκραι §23.520οὐραῖαι· ὃ δέ τʼ ἄγχι μάλα τρέχει, οὐδέ τι πολλὴ §23.521χώρη μεσσηγὺς πολέος πεδίοιο θέοντος· §23.522τόσσον δὴ Μενέλαος ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο §23.523λείπετʼ· ἀτὰρ τὰ πρῶτα καὶ ἐς δίσκουρα λέλειπτο, §23.524ἀλλά μιν αἶψα κίχανεν· ὀφέλλετο γὰρ μένος ἠῢ §23.525ἵππου τῆς Ἀγαμεμνονέης καλλίτριχος Αἴθης·
就像马和车轮之间的距离,那马拉着主人和战车在平原上奋力奔驰;它尾巴末梢的毛发触碰着车轮的边缘,它在极近的地方奔跑,即使在宽阔的平原上奔驰,它们之间也没有太多的空隙;梅涅劳斯确实落后于高贵的安提洛科斯这么远的距离;虽然一开始他甚至落后了一个铁饼掷出的距离,但他很快就追了上来,因为阿伽门农那匹长着美丽鬃毛的牝马爱塞的优良力量在不断增加。
§23.526εἰ δέ κʼ ἔτι προτέρω γένετο δρόμος ἀμφοτέροισι, §23.527τώ κέν μιν παρέλασσʼ οὐδʼ ἀμφήριστον ἔθηκεν.
如果双方的赛程再长一些,她本可以超越他,而不留下任何疑问。
§23.528αὐτὰρ Μηριόνης θεράπων ἐῢς Ἰδομενῆος §23.529λείπετʼ ἀγακλῆος Μενελάου δουρὸς ἐρωήν· §23.530βάρδιστοι μὲν γάρ οἱ ἔσαν καλλίτριχες ἵπποι, §23.531ἤκιστος δʼ ἦν αὐτὸς ἐλαυνέμεν ἅρμʼ ἐν ἀγῶνι.
然而,伊多墨纽斯英勇的随从梅里奥内斯,落后了名声显赫的梅涅劳斯一枪之遥;因为他的美鬃马走得最慢,他自己也是最不擅长在比赛中驾驭战车的人。
§23.532υἱὸς δʼ Ἀδμήτοιο πανύστατος ἤλυθεν ἄλλων §23.533ἕλκων ἅρματα καλὰ ἐλαύνων πρόσσοθεν ἵππους.
而阿德墨托斯之子在所有人中最后到达,他拉着美丽的战车,把马赶在前面。
§23.534τὸν δὲ ἰδὼν ᾤκτειρε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς, §23.535στὰς δʼ ἄρʼ ἐν Ἀργείοις ἔπεα πτερόεντʼ ἀγόρευε· §23.536λοῖσθος ἀνὴρ ὤριστος ἐλαύνει μώνυχας ἵππους· §23.537ἀλλʼ ἄγε δή οἱ δῶμεν ἀέθλιον ὡς ἐπιεικὲς §23.538δεύτερʼ· ἀτὰρ τὰ πρῶτα φερέσθω Τυδέος υἱός.
捷足高贵的阿基琉斯看到他,便心生怜悯,在阿尔戈斯人中站立起来,说出如翼的言语: “最优秀的男子竟然最后驾着单蹄马到来;但是,来吧,让我们按照合宜的做法,给他一份奖品,作为第二名;但第一名应由堤丢斯之子拿走。
§23.539ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἐπῄνεον ὡς ἐκέλευε.
” 他这样说,大家都赞同他的提议。
§23.540καί νύ κέ οἱ πόρεν ἵππον, ἐπῄνησαν γὰρ Ἀχαιοί, §23.541εἰ μὴ ἄρʼ Ἀντίλοχος μεγαθύμου Νέστορος υἱὸς §23.542Πηλεΐδην Ἀχιλῆα δίκῃ ἠμείψατʼ ἀναστάς· §23.543ὦ Ἀχιλεῦ μάλα τοι κεχολώσομαι αἴ κε τελέσσῃς §23.544τοῦτο ἔπος· μέλλεις γὰρ ἀφαιρήσεσθαι ἄεθλον §23.545τὰ φρονέων ὅτι οἱ βλάβεν ἅρματα καὶ ταχέʼ ἵππω §23.546αὐτός τʼ ἐσθλὸς ἐών·
如果不是大度宽怀的内斯托尔之子安提洛科斯站起来用道理反驳佩琉斯之子阿基琉斯,他本已把牝马给了他,因为阿开奥斯人也表示赞同: “阿基琉斯啊,如果你真的执行这句话,我将对你十分愤怒;因为你将夺走我的奖品,心里考虑到他的战车和快马受损,以及他自己是一个优秀的人。
ἀλλʼ ὤφελεν ἀθανάτοισιν §23.547εὔχεσθαι· τό κεν οὔ τι πανύστατος ἦλθε διώκων.
但他本该向长生不老的诸神祈祷;那样他就绝不会在追赶中最后到达。
§23.548εἰ δέ μιν οἰκτίρεις καί τοι φίλος ἔπλετο θυμῷ §23.549ἔστί τοι ἐν κλισίῃ χρυσὸς πολύς, ἔστι δὲ χαλκὸς §23.550καὶ πρόβατʼ, εἰσὶ δέ τοι δμῳαὶ καὶ μώνυχες ἵπποι· §23.551τῶν οἱ ἔπειτʼ ἀνελὼν δόμεναι καὶ μεῖζον ἄεθλον §23.552ἠὲ καὶ αὐτίκα νῦν, ἵνα σʼ αἰνήσωσιν Ἀχαιοί.
如果你怜悯他,且他在你心中确实可爱,你的帐篷里有许多黄金,也有青铜,还有羊群,你也有女仆和单蹄马;此后你可以从这些中拿出来,给他一份更大的奖品,哪怕是现在立刻,好让阿开奥斯人赞扬你。
§23.553τὴν δʼ ἐγὼ οὐ δώσω· περὶ δʼ αὐτῆς πειρηθήτω §23.554ἀνδρῶν ὅς κʼ ἐθέλῃσιν ἐμοὶ χείρεσσι μάχεσθαι.
但我绝不放弃这匹牝马;为了她,在众人中,谁要是愿意,就来跟我用双手较量吧。 ”

词汇与语法注释

  1. 23.490καί νύ κε δὴ προτέρω ἔτʼ ἔρις γένετʼ ἀμφοτέροισιν, εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο — 这是一个带有虚拟语气的结构,通过直说过去时(这里是无增音的不定过去时 γένετο 和未完成过去时 ἀνίστατο)配合小词 κέ 来表示对过去事实的相反假设。意为“如果不是阿基琉斯亲自站起来……他们两人的争吵原本会更加剧烈”。
  2. 23.514τῷ δʼ ἄρʼ ἐπʼ — 介词 ἐπί 放在指示代词 τῷ(指代迪奥墨德斯)之后,发生了介词后置(anastrophe)并伴随重音前移。在此表示“紧随他之后”或“在他后面”。
  3. 23.540καί νύ κέ οἱ πόρεν... εἰ μὴ ἄρʼ Ἀντίλοχος... ἠμείψατʼ — 另一个表示过去非真实条件的句型,由归结从句中带有 κέ 的直说过去时(πόρεν)与条件从句中 εἰ μή 引导的直说过去时(ἠμείψατο)构成。意为“如果不是安提洛科斯站起来反驳,他本已把牝马给了他”。

引用这一段

荷马, 伊利亚特 §23.487-23.554. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:23.487-23.554

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。