Humanitext Reader

伊索克拉底 · 埃瓦戈拉斯 §73-81

以言论刻画美德的肖像与勉励尼科克勒斯

第 9 段,共 9 段 · 希腊语

内容简介

作者阐述了言论(美德的肖像)远比肉体的肖像更有价值,并指出这篇对埃瓦戈拉斯的赞词将成为其子尼科克勒斯追求哲学和自我提升的极佳勉励。

§73τῶν μὲν οὖν εἰς Εὐαγόραν πολλὰ μὲν οἶμαι παραλιπεῖν· ὑστερίζω γὰρ τῆς ἀκμῆς τῆς ἐμαυτοῦ, μεθʼ ἧς ἀκριβέστερον καὶ φιλοπονώτερον ἐξειργασάμην ἂν τὸν ἔπαινον τοῦτον·
因此,关于埃瓦戈拉斯的许多事情,我认为自己遗漏了很多;因为我已经过了自己的全盛时期,而在那时,我本可以更加精确、更加勤勉地写完这篇赞词。
οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ νῦν, ὅσον κατὰ τὴν ἐμὴν δύναμιν, οὐκ ἀνεγκωμίαστός ἐστιν.
然而,即便在现在,在我的能力范围内,他也不是没有受到歌颂的。
ἐγὼ δʼ, ὦ Νικόκλεις, ἡγοῦμαι καλὰ μὲν εἶναι μνημεῖα καὶ τὰς τῶν σωμάτων εἰκόνας, πολὺ μέντοι πλείονος ἀξίας τὰς τῶν πράξεων καὶ τῆς διανοίας, ἃς ἐν τοῖς λόγοις ἄν τις μόνον τοῖς τεχνικῶς ἔχουσι θεωρήσειεν.
但是,尼科克勒斯啊,我认为肉体的肖像虽是美好的纪念,而行为和思想的肖像却具有高得多的价值,这些肖像人们只能在具有艺术性的言辞中才能看到。
§74προκρίνω δὲ ταύτας πρῶτον μὲν εἰδὼς τοὺς καλοὺς κἀγαθοὺς τῶν ἀνδρῶν οὐχ οὕτως ἐπὶ τῷ κάλλει τοῦ σώματος σεμνυνομένους ὡς ἐπὶ τοῖς ἔργοις καὶ τῇ γνώμῃ φιλοτιμουμένους· ἔπειθʼ ὅτι τοὺς μὲν τύπους ἀναγκαῖον παρὰ τούτοις εἶναι μόνοις, παρʼ οἷς ἂν σταθῶσι, τοὺς δὲ λόγους ἐξενεχθῆναί θʼ οἷόν τʼ ἐστὶν εἰς τὴν Ἑλλάδα καί, διαδοθέντας ἐν ταῖς τῶν εὖ φρονούντων διατριβαῖς, ἀγαπᾶσθαι παρʼ οἷς κρεῖττόν ἐστιν ἢ παρὰ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν εὐδοκιμεῖν· §75πρὸς δὲ τούτοις ὅτι τοῖς μὲν πεπλασμένοις καὶ τοῖς γεγραμμένοις οὐδεὶς ἂν τὴν τοῦ σώματος φύσιν ὁμοιώσειε, τοὺς δὲ τρόπους τοὺς ἀλλήλων καὶ τὰς διανοίας τὰς ἐν τοῖς λεγομένοις ἐνούσας ῥᾴδιόν ἐστι μιμεῖσθαι τοῖς μὴ ῥᾳθυμεῖν αἱρουμένοις, ἀλλὰ χρηστοῖς εἶναι βουλομένοις.
我偏爱这些,首先是因为我知道那些优秀而高贵的人,并不是那么因肉体之美而自傲,而是以自己的事迹和意志为荣;其次,因为雕像必须只留在它们被设立的人们那里,而言论却可以传播到整个希腊,并在明智之士的集会中流传,在那些更值得赞赏的人中受到喜爱,这比在所有其他人中享有声望要好得多;此外,因为任何人都无法将肉体的自然属性等同于雕塑和画作,而对于那些不愿懈怠、渴望变好的人来说,要模仿彼此的行为方式和存在于言辞中的思想是容易的。
§76ὧν ἕνεκα καὶ μᾶλλον ἐπεχείρησα γράφειν τὸν λόγον τοῦτον, ἡγούμενος καὶ σοὶ καὶ τοῖς σοῖς παισὶ καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς ἀπʼ Εὐαγόρου γεγονόσι πολὺ καλλίστην ἂν γενέσθαι ταύτην παράκλησιν, εἴ τις ἀθροίσας τὰς ἀρετὰς τὰς ἐκείνου καὶ τῷ λόγῳ κοσμήσας παραδοίη θεωρεῖν ὑμῖν καὶ συνδιατρίβειν αὐταῖς.
为此,我更加致力于撰写这篇言论,认为如果有人将他的美德汇集起来,用言词加以修饰,交由你们去观照、去与之相处,这对于你、你的孩子们以及其他出于埃瓦戈拉斯所生的人来说,将会成为极为美好的勉励。
§77τοὺς μὲν γὰρ ἄλλους προτρέπομεν ἐπὶ τὴν φιλοσοφίαν ἑτέρους ἐπαινοῦντες, ἵνα ζηλοῦντες τοὺς εὐλογουμένους τῶν αὐτῶν ἐκείνοις ἐπιτηδευμάτων ἐπιθυμῶσιν, ἐγὼ δὲ σὲ καὶ τοὺς σοὺς οὐκ ἀλλοτρίοις παραδείγμασι χρώμενος ἀλλʼ οἰκείοις παρακαλῶ, καὶ συμβουλεύω προσέχειν τὸν νοῦν, ὅπως καὶ λέγειν καὶ πράττειν μηδενὸς ἧττον δυνήσει τῶν Ἑλλήνων.
因为我们通过称赞他人来勉励别的人去追求哲学,好让他们效法那些被赞扬的人,向往与他们相同的行事;而我勉励你和你的家人,不是使用他人的榜样,而是使用你们自己的,并建议你专心致志,以便在言语和行动上都不亚于任何希腊人。
§78καὶ μὴ νόμιζέ με καταγιγνώσκειν, ὡς νῦν ἀμελεῖς, ὅτι πολλάκις σοι διακελεύομαι περὶ τῶν αὐτῶν.
而且不要因为我多次对你叮嘱同样的事情,就认为我是在指责你如今怠惰。
οὐ γὰρ οὔτʼ ἐμὲ λέληθας οὔτε τοὺς ἄλλους ὅτι καὶ πρῶτος καὶ μόνος τῶν ἐν τυραννίδι καὶ πλούτῳ καὶ τρυφαῖς ὄντων φιλοσοφεῖν καὶ πονεῖν ἐπικεχείρηκας, οὐδʼ ὅτι πολλοὺς τῶν βασιλέων ποιήσεις ζηλώσαντας τὴν σὴν παίδευσιν τούτων τῶν διατριβῶν ἐπιθυμεῖν, ἀφεμένους ἐφʼ οἷς νῦν λίαν χαίρουσιν.
因为无论是对我还是对其他人来说,你都是在拥有僭主权力、财富和奢华的人中,第一个也是唯一一个尝试追求哲学和付出辛劳的人,这一点是显而易见的;同样显而易见的是,你将使许多国王效法你的教育,向往这些学问,放弃他们现在过度沉溺的事物。
§79ἀλλʼ ὅμως ἐγὼ ταῦτʼ εἰδὼς οὐδὲν ἧττον καὶ ποιῶ καὶ ποιήσω ταὐτὸν ὅπερ ἐν τοῖς γυμνικοῖς ἀγῶσιν οἱ θεαταί· καὶ γὰρ ἐκεῖνοι παρακελεύονται τῶν δρομέων οὐ τοῖς ἀπολελειμμένοις ἀλλὰ τοῖς περὶ τῆς νίκης ἁμιλλωμένοις.
然而,即便知道这些,我仍然要做且将要做和竞技比赛中观众所做的完全相同的事情;因为那些观众所鼓劲的,也不是落在后面的跑者,而是那些为胜利而竞争的人。
§80ἐμὸν μὲν οὖν ἔργον καὶ τῶν ἄλλων φίλων τοιαῦτα καὶ λέγειν καὶ γράφειν ἐξ ὧν μέλλομέν σε παροξύνειν ὀρέγεσθαι τούτων, ὧνπερ καὶ νῦν τυγχάνεις ἐπιθυμῶν· σοὶ δὲ προσήκει μηδὲν ἐλλείπειν ἀλλʼ ὥσπερ ἐν τῷ παρόντι καὶ τὸν λοιπὸν χρόνον ἐπιμελεῖσθαι καὶ τὴν ψυχὴν ἀσκεῖν, ὅπως ἄξιος ἔσει καὶ τοῦ πατρὸς καὶ τῶν ἄλλων προγόνων.
因此,我以及其他朋友的任务是说出并写下这些话,以便我们能够激励你,去渴望那些你现在正向往的事物;而对你来说,应当毫无懈怠,而是像现在一样,在余下的时间里继续用心并磨砺灵魂,好使你配得上你的父亲和其他祖先。
ὡς ἅπασι μὲν προσήκει περὶ πολλοῦ ποιεῖσθαι τὴν φρόνησιν, μάλιστα δʼ ὑμῖν τοῖς πλείστων καὶ μεγίστων κυρίοις οὖσιν.
因为所有人都应当极其重视智慧,尤其是你们这些拥有最多、最大权力的人。
§81χρὴ δʼ οὐκ ἀγαπᾶν, εἰ τῶν παρόντων τυγχάνεις ὢν ἤδη κρείττων, ἀλλʼ ἀγανακτεῖν, εἰ τοιοῦτος μὲν ὢν αὐτὸς τὴν φύσιν, γεγονὼς δὲ τὸ μὲν παλαιὸν ἀπὸ Διός, τὸ δʼ ὑπογυιότατον ἐξ ἀνδρὸς τοιούτου τὴν ἀρετήν, μὴ πολὺ διοίσεις καὶ τῶν ἄλλων καὶ τῶν ἐν ταῖς αὐταῖς σοι τιμαῖς ὄντων.
你不应满足于自己已经优于现在的人,而应该感到愤慨,如果凭借你这样的天性,并且自古源自宙斯,而近处又出自这样美德的父亲,却不能远远超越其他人以及那些与你处于相同地位的人。
ἔστι δʼ ἐπὶ σοὶ μὴ διαμαρτεῖν τούτων· ἂν γὰρ ἐμμένῃς τῇ φιλοσοφίᾳ καὶ τοσοῦτον ἐπιδιδῷς ὅσον περ νῦν, ταχέως γενήσει τοιοῦτος οἷόν σε προσήκει.
而免于在这些事上落空是取决于你自己的;因为如果你坚持追求哲学,并且像现在一样不断进步,你很快就会成为你应当成为的那样的人。

词汇与语法注释

  1. §73ἐξειργασάμην ἂν — 直陈式过去时(不定过去时)连用助词 ἄν,构成了与过去事实相反的虚拟条件句的主句(归结结)。其从句(若在全盛时期)则含蓄地包含在前文的关系代词短语 μεθʼ ἧς 之中。
  2. §74παρʼ οἷς κρεῖττόν ἐστιν — 关系代词 οἷς 省略了先行词 τούτοις,意为“在……的人那里”。上下文中的比较级 κρεῖττον 表达了“在优秀的人中获得认可优于在其他所有人中获得声望”,并与后面由 ἢ ... εὐδοκιμεῖν 引导的比较从句相呼应。
  3. §76ἂν γενέσθαι — 由分词 ἡγούμενος 引导的带 my 目的格不定式结构(间接引语)。不定式连用 ἂν,代表了直接引语中的 ἂν +希求式(潜在或可能性,“将会成为”),其对应的条件从句由 εἴ τις ... παραδοίη(希求式)表示。
  4. §78ὡς νῦν ἀμελεῖς — 动词 καταγιγνώσκειν(谴责、判定)的补足从句,或是由 ὡς 引导的表示方式的从句(意为“如同”)。整句结构为:“不要因为我多次叮嘱同样的事,就认为我是在判定你‘如今怠惰’。”

引用这一段

伊索克拉底, 埃瓦戈拉斯 §73-81. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0010.tlg015.humanitext-grc2:73-81

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。