§35ὅ τι ἂν ἀκριβῶσαι βουληθῇς ὧν ἐπίστασθαι προσήκει τοὺς βασιλεῖς, ἐμπειρίᾳ μέτιθι καὶ φιλοσοφίᾳ·
在君王理应知晓的事项中，无论你想精确掌握什么，都要通过经验和哲学来追求。
τὸ μὲν γὰρ φιλοσοφεῖν τὰς ὁδούς σοι δείξει, τὸ δʼ ἐπʼ αὐτῶν τῶν ἔργων γυμνάζεσθαι δύνασθαί σε χρῆσθαι τοῖς πράγμασι ποιήσει.
因为探求哲学将为你指明道路，而在实际的具体事务中锻炼自己，则会使你能够应对各种世事。
θεώρει τὰ γιγνόμενα καὶ τὰ συμπίπτοντα καὶ τοῖς ἰδιώταις καὶ τοῖς τυράννοις· ἂν γὰρ τὰ παρεληλυθότα μνημονεύῃς, ἄμεινον περὶ τῶν μελλόντων βουλεύσει.
要观察普通人和统治者身上所发生和遇到的一切；因为如果你能记住过去，你就能更好地规划未来。
§36δεινὸν ἡγοῦ τῶν μὲν ἰδιωτῶν τινας ἐθέλειν ἀποθνήσκειν, ἵνα τελευτήσαντες ἐπαινεθῶσι, τοὺς δὲ βασιλεῖς μὴ τολμᾶν χρῆσθαι τοῖς ἐπιτηδεύμασι τούτοις, ἐξ ὧν ζῶντες εὐδοκιμήσουσιν.
要认为这是一件可耻的事：一些普通人为了在死后获得赞美而甘愿赴死，而君王却不敢实行那些能让他们在活着时赢得美名的行为。
βούλου τὰς εἰκόνας τῆς ἀρετῆς ὑπόμνημα μᾶλλον ἢ τοῦ σώματος καταλιπεῖν.
要渴望留下你德行的肖像，而不是身体的肖像作为纪念。
μάλιστα μὲν πειρῶ τὴν ἀσφάλειαν καὶ σαυτῷ καὶ τῇ πόλει διαφυλάττειν· ἐὰν δʼ ἀναγκασθῇς κινδυνεύειν, αἱροῦ καλῶς τεθνάναι μᾶλλον ἢ ζῆν αἰσχρῶς.
最要紧的是努力为你自己和城邦守护安全；但如果被迫面临危险，宁可选择光荣地死去，也不要耻辱地活着。
§37ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις μέμνησο τῆς βασιλείας, καὶ φρόντιζε ὅπως μηδὲν ἀνάξιον τῆς τιμῆς ταύτης πράξεις.
在一切行为中都要记住你的王位，并注意不要做出任何配不上这份荣誉的事。
Μὴ περιίδῃς τὴν σαυτοῦ φύσιν ἅπασαν ἅμα διαλυθεῖσαν· ἀλλʼ ἐπειδὴ θνητοῦ σώματος ἔτυχες, πειρῶ τῆς ψυχῆς ἀθάνατον τὴν μνήμην καταλιπεῖν.
不要听任你的一切化为乌有；既然你得到了终有一死的身体，就要努力留下你灵魂的永恒记忆。
§38μελέτα περὶ καλῶν ἐπιτηδευμάτων λέγειν, ἵνα συνεθισθῇς ὅμοια τοῖς εἰρημένοις φρονεῖν.
练习谈论美满的行为，以便习惯于思考与所言相似的事。
ἅττʼ ἄν σοι λογιζομένῳ φαίνηται βέλτιστα, ταῦτα τοῖς ἔργοις ἐπιτέλει.
凡是你在思考中认为最美好的事，都要在行动中付诸实施。
ὧν τὰς δόξας ζηλοῖς, μιμοῦ τὰς πράξεις.
模仿那些你所羡慕名声之人的行为。
ἃ τοῖς αὑτοῦ παισὶν ἂν συμβουλεύσειας, τούτοις αὐτὸς ἐμμένειν ἀξίου.
你自己要坚持做到那些你向自己的孩子们所建议的事。
χρῶ τοῖς εἰρημένοις ἢ ζήτει βελτίω τούτων.
利用这些已经对你说过的话，或者去寻找比这更好的建议。
§39σοφοὺς νόμιζε μὴ τοὺς ἀκριβῶς περὶ μικρῶν ἐρίζοντας, ἀλλὰ τοὺς εὖ περὶ τῶν μεγίστων λέγοντας, μηδὲ τοὺς τοῖς μὲν ἄλλοις εὐδαιμονίαν ὑπισχνουμένους, αὐτοὺς δʼ ἐν πολλαῖς ἀπορίαις ὄντας, ἀλλὰ τοὺς μέτρια μὲν περὶ αὑτῶν λέγοντας, ὁμιλεῖν δὲ καὶ τοῖς πράγμασι καὶ τοῖς ἀνθρώποις δυναμένους, καὶ μὴ διαταραττομένους ἐν ταῖς τοῦ βίου μεταβολαῖς, ἀλλὰ καλῶς καὶ μετρίως καὶ τὰς συμφορὰς καὶ τὰς εὐτυχίας φέρειν ἐπισταμένους.
要认为贤明之人不是那些在琐事上斤斤计较争论不休的人，而是那些在最重大的事情上发表精辟见解的人；也不是那些向他人许诺幸福而自己却深陷诸多困境的人，而是那些对自己说话谦逊、却能够应对事务与人际交往的人，并且在生活的变故中不惊慌失措，而是懂得如何高雅且适度地承受逆境与顺境的人。
§40καὶ μὴ θαυμάσῃς, εἰ πολλὰ τῶν λεγομένων ἐστὶν ἃ καὶ σὺ γιγνώσκεις· οὐδὲ γὰρ ἐμὲ τοῦτο παρέλαθεν, ἀλλʼ ἠπιστάμην ὅτι τοσούτων ὄντων τὸ πλῆθος καὶ τῶν ἄλλων καὶ τῶν ἀρχόντων οἱ μέν τι τούτων εἰρήκασιν, οἱ δʼ ἀκηκόασιν, οἱ δʼ ἑτέρους ποιοῦντας ἑωράκασιν, οἱ δʼ αὐτοὶ τυγχάνουσιν ἐπιτηδεύοντες.
即使所说的事情中有许多也是你所知道的，也请不要惊讶；因为这一点也并没有被我忽略，我深知，由于普通人和统治者的人数如此之多，他们中有些人已经说过了其中的一些话，有些人已经听过了，有些人已经看到别人在做了，还有些人自己正巧就在实行着。
§41ἀλλὰ γὰρ οὐκ ἐν τοῖς λόγοις χρὴ τούτοις ζητεῖν τὰς καινότητας, ἐν οἷς οὔτε παράδοξον οὔτʼ ἄπιστον οὔτʼ ἔξω τῶν νομιζομένων οὐδὲν ἔξεστιν εἰπεῖν, ἀλλʼ ἡγεῖσθαι τοῦτον χαριέστατον, ὃς ἂν τῶν διεσπαρμένων ἐν ταῖς τῶν ἄλλων διανοίαις ἀθροῖσαι τὰ πλεῖστα δυνηθῇ καὶ φράσαι κάλλιστα περὶ αὐτῶν.
然而，不应当在这种言论中寻找新奇，因为在这种言论中，既不容许说出任何标新立异的话，也不容许说出令人难以置信的话，或者超出常理的话；相反，应当认为那能够将分散在他人心中的想法收集得最多、并且能对其做出最美妙表达的人，才是最优秀的人。
§42ἐπεὶ κἀκεῖνό μοι πρόδηλον ἦν, ὅτι τὰ συμβουλεύοντα καὶ τῶν ποιημάτων καὶ τῶν συγγραμμάτων μάτων χρησιμώτατα μὲν ἅπαντες νομίζουσιν, οὐ μὴν ἥδιστά γʼ αὐτῶν ἀκούουσιν, ἀλλὰ πεπόνθασιν ὅπερ πρὸς τοὺς νουθετοῦντας· καὶ γὰρ ἐκείνους ἐπαινοῦσι μέν, πλησιάζειν δὲ βούλονται τοῖς συνεξαμαρτάνουσιν ἀλλʼ οὐ τοῖς ἀποτρέπουσιν.
因为对我而言，这一点也是显而易见的：虽然所有人都认为在诗歌和文章中，给予劝诫的作品是最有用的，但他们绝非最乐意倾听这些作品，反而对它们抱有与对待规劝者完全相同的态度；因为他们虽然称赞规劝者，却更愿意亲近那些与他们共同犯错的人，而不是那些劝阻他们的人。
§43σημεῖον δʼ ἄν τις ποιήσαιτο τὴν Ἡσιόδου καὶ Θεόγνιδος καὶ Φωκυλίδου ποίησιν· καὶ γὰρ τούτους φασὶ μὲν ἀρίστους γεγενῆσθαι συμβούλους τῶ βίῳ τῷ τῶν ἀνθρώπων, ταῦτα δὲ λέγοντες αἱροῦνται συνδιατρίβειν ταῖς ἀλλήλων ἀνοίαις μᾶλλον ἢ ταῖς ἐκείνων ὑποθήκαις.
人们可以用赫西俄德、西奥格尼斯和福希利德斯的诗歌作为证据；因为人们虽然说这些人是人类生活最好的顾问，但在这样说的同时，他们宁愿在彼此的愚昧中消磨时光，也不愿遵循这些人的教诲。
§44ἔτι δʼ εἴ τις ἐκλέξειε τῶν προεχόντων ποιητῶν τὰς καλουμένας γνώμας, ἐφʼ αἷς ἐκεῖνοι μάλιστʼ ἐσπούδασαν, ὁμοίως ἂν καὶ πρὸς ταύτας διατεθεῖεν· ἥδιον γὰρ ἂν κωμῳδίας τῆς φαυλοτάτης ἢ τῶν οὕτω τεχνικῶς πεποιημένων ἀκούσαιεν.
此外，如果有人选出杰出诗人所谓的格言——即那些他们倾注了最大心血的作品，人们对这些格言也会抱有同样的心态；因为相比于听取这些精心创作的作品，他们更乐意听取最劣等的喜剧。
καὶ τί δεῖ καθʼ ἓν ἕκαστον λέγοντα διατρίβειν;
我又何必一件件列举来消磨时间呢？
§45ὅλως γὰρ εἰ ʼθέλοιμεν σκοπεῖν τὰς φύσεις τὰς τῶν ἀνθρώπων, εὑρήσομεν τοὺς πολλοὺς αὐτῶν οὔτε τῶν σιτίων χαίροντας τοῖς ὑγιεινοτάτοις οὔτε τῶν ἐπιτηδευμάτων τοῖς καλλίστοις οὔτε τῶν πραγμάτων τοῖς βελτίστοις οὔτε τῶν θρεμμάτων τοῖς ὠφελιμωτάτοις, ἀλλὰ παντάπασιν ἐναντίας τῷ συμφέροντι τὰς ἡδονὰς ἔχοντας, καὶ δοκοῦντας καρτερικοὺς καὶ φιλοπόνους εἶναι τοὺς τῶν δεόντων τι ποιοῦντας·
因为总的来说，如果我们想要考察人类的天性，就会发现他们大多数人既不喜欢最健康的食物，也不喜欢最美妙的习惯，既不喜欢最好的事务，也不喜欢最实用的牲畜，而是拥有与自身利益完全背道而驰的快乐，并且认为那些尽本分做事的人是忍辱负重和勤苦劳碌的。