Humanitext Reader

伊索克拉底 · 寄德莫尼科斯 §44-52

未来生活的指引与向各类贤者学习的建议

第 6 段,共 6 段 · 希腊语

内容简介

作者解释了为何在文章中包含超出收信人当下年龄的未来生活指引,并强调源于美德的行为才能带来最真实的快乐。他鼓励以此为榜样去广泛汲取诗人和智者的智慧,如同蜜蜂采蜜般从各处搜集有益之物以克服天性之缺陷。

§44καὶ μὴ θαυμάσῃς εἰ πολλὰ τῶν εἰρημένων οὐ πρέπει σοι πρὸς τὴν νῦν παροῦσαν ἡλικίαν.
即使所说的许多话不适合你现在的年龄,你也无需惊讶。
οὐδὲ γὰρ ἐμὲ τοῦτο διέλαθεν· ἀλλὰ προειλόμην διὰ τῆς αὐτῆς πραγματείας ἅμα τοῦ τε παρόντος βίου συμβουλίαν ἐξενεγκεῖν καὶ τοῦ μέλλοντος χρόνου παράγγελμα καταλιπεῖν.
因为这一点也没有逃过我的注意;相反,我选择通过同一部著作,既提出对你当下生活的建议,同时也留下对未来时日的指引。
τὴν μὲν γὰρ τούτων χρείαν ῥᾳδίως εἰδήσεις, τὸν δὲ μετʼ εὐνοίας συμβουλεύοντα χαλεπῶς εὑρήσεις.
因为你很容易就会明白这些话的用处,但你很难找到一个怀着善意向你进言的人。
ὅπως οὖν μὴ παρʼ ἑτέρου τὰ λοιπὰ ζητῇς, ἀλλʼ ἐντεῦθεν ὥσπερ ἐκ ταμιείου προφέρῃς, ᾠήθην δεῖν μηδὲν παραλιπεῖν ὧν ἔχω σοι συμβουλεύειν.
因此,为了让你不至于向别人寻求其余的道理,而是像从储藏室中一样从这里取用,我认为不应遗漏任何我能给你的建议。
§45πολλὴν δʼ ἂν τοῖς θεοῖς χάριν σχοίην, εἰ μὴ διαμάρτοιμι τῆς δόξης ἧς ἔχων περὶ σοῦ τυγχάνω.
如果我没有辜负我对你所怀有的期待,我将对神明满怀感激。
τῶν μὲν γὰρ ἄλλων τοὺς πλείστους εὑρήσομεν, ὥσπερ τῶν σιτίων τοῖς ἡδίστοις μᾶλλον ἢ τοῖς ὑγιεινοτάτοις χαίροντας, οὕτω καὶ τῶν φίλων τοῖς συνεξαμαρτάνουσι πλησιάζοντας, ἀλλʼ οὐ τοῖς νουθετοῦσι.
因为我们会发现,大多数别的人,就像在食物中更喜欢最美味的而非最健康的,在朋友中也同样亲近那些与自己一同犯错的人,而不是那些规劝自己的人。
σὲ δὲ νομίζω τοὐναντίον τούτων ἐγνωκέναι, τεκμηρίῳ χρώμενος τῇ περὶ τὴν ἄλλην παιδείαν φιλοπονία· τὸν γὰρ αὑτῷ τὰ βέλτιστα πράττειν ἐπιτάττοντα, τοῦτον εἰκὸς καὶ τῶν ἄλλων τοὺς ἐπὶ τὴν ἀρετὴν παρακαλοῦντας ἀποδέχεσθαι.
但我认为你的想法与这些人相反,我以此为凭据,即你在其他教育方面所付出的勤勉;因为一个命令自己去做最完美之事的人,自然也会接纳其他人中那些劝勉自己追求美德的人。
§46μάλιστα δʼ ἂν παροξυνθείης ὀρέγεσθαι τῶν καλῶν ἔργων, εἰ καταμάθοις ὅτι καὶ τὰς ἡδονὰς ἐκ τούτων μάλιστα γνησίως ἔχομεν.
如果你明白,我们最真实地获得快乐也正是通过这些,那么你就会受到最强烈的激发去追求美好的行为。
ἐν μὲν γὰρ τῷ ῥᾳθυμεῖν καὶ τὰς πλησμονὰς ἀγαπᾶν εὐθὺς αἱ λῦπαι ταῖς ἡδοναῖς παραπεπήγασι, τὸ δὲ περὶ τὴν ἀρετὴν φιλοπονεῖν καὶ σωφρόνως τὸν αὑτοῦ βίον οἰκονομεῖν ἀεὶ τὰς τέρψεις εἰλικρινεῖς καὶ βεβαιοτέρας ἀποδίδωσι·
因为在懒散和沉溺于饱足之中,痛苦立刻与快乐结合在一起,而为美德而勤勉并节制地管理自己的生活,则总是能带来纯净而更稳固的快乐。
§47κἀκεῖ μὲν πρότερον ἡσθέντες ὕστερον ἐλυπήθημεν, ἐνταῦθα δὲ μετὰ τὰς λύπας τὰς ἡδονὰς ἔχομεν.
在前一种情况下,我们先快乐后悲伤,而在后一种情况下,我们在痛苦之后获得快乐。
ἐν πᾶσι δὲ τοῖς ἔργοις οὐχ οὕτω τῆς ἀρχῆς μνημονεύομεν, ὡς τῆς τελευτῆς αἴσθησιν λαμβάνομεν· τὰ γὰρ πλεῖστα τῶν περὶ τὸν βίον οὐ διʼ αὐτὰ τὰ πράγματα ποιοῦμεν, ἀλλὰ τῶν ἀποβαινόντων ἕνεκεν διαπονοῦμεν.
在一切行动中,我们记住开始,远不如我们感受到结束;因为我们做生活中大多数事情并不是为了这些事情本身,而是为了它们的结果而付出努力。
§48ἐνθυμοῦ δʼ ὅτι τοῖς μὲν φαύλοις ἐνδέχεται τὰ τυχόντα πράττειν· εὐθὺς γὰρ τοῦ βίου τοιαύτην πεποίηνται τὴν ὑπόθεσιν·
你还当想到,对于卑劣之人来说,做平庸的事是可能的;因为他们从一开始就为生活确立了这样的前提。
τοῖς δὲ σπουδαίοις οὐχ οἷόν τε τῆς ἀρετῆς ἀμελεῖν διὰ τὸ πολλοὺς ἔχειν τοὺς ἐπιπλήττοντας.
但对于优秀之人来说,由于有许多人指责他们,他们不可能忽视美德。
πάντες γὰρ μισοῦσιν οὐχ οὕτω τοὺς ἐξαμαρτάνοντας ὡς τοὺς ἐπιεικεῖς μὲν φήσαντας εἶναι, μηδὲν δὲ τῶν τυχόντων διαφέροντας, §49εἰκότως· ὅπου γὰρ τοὺς τῷ λόγῳ μόνον ψευδομένους ἀποδοκιμάζομεν, ἦ πού γε τοὺς τῷ βίῳ παντὶ ἐλαττουμένους οὐ φαύλους εἶναι φήσομεν;
因为所有人憎恨的,与其说是那些犯错的人,不如说是那些声称自己公正、却与普通人毫无区别的人,这理所当然;因为既然我们唾弃那些仅在言语上撒谎的人,难道我们不更应该说那些在整个生活中都堕落的人是邪恶的吗?
δικαίως δʼ ἂν τοὺς τοιούτους ὑπολάβοιμεν μὴ μόνον εἰς αὑτοὺς ἁμαρτάνειν, ἀλλὰ καὶ τῆς τύχης εἶναι προδότας· ἡ μὲν γὰρ αὐτοῖς χρήματα καὶ δόξαν καὶ φίλους ἐνεχείρισεν, οἱ δὲ σφᾶς αὐτοὺς ἀναξίους τῆς ὑπαρχούσης εὐδαιμονίας κατέστησαν.
我们有理由认为,这样的人不仅对自己犯了罪,也是幸运的叛徒;因为幸运把财富、声誉和朋友托付给了他们,而他们却使自己配不上眼前的幸福。
§50εἰ δὲ δεῖ θνητὸν ὄντα τῆς τῶν θεῶν στοχάσασθαι διανοίας, ἡγοῦμαι κἀκείνους ἐπὶ τοῖς οἰκειοτάτοις μάλιστα δηλῶσαι πῶς ἔχουσι πρὸς τοὺς φαύλους καὶ τοὺς σπουδαίους τῶν ἀνθρώπων.
如果作为一个凡人有必要揣度神明的意图,我认为神明也通过他们最亲近的人,最清楚地表明了他们对人类中卑劣者和优秀者的态度。
Ζεὺς γὰρ Ἡρακλέα καὶ Τάνταλον γεννήσας, ὡς οἱ μῦθοι λέγουσι καὶ πάντες πιστεύουσι, τὸν μὲν διὰ τὴν ἀρετὴν ἀθάνατον ἐποίησε, τὸν δὲ διὰ τὴν κακίαν ταῖς μεγίσταις τιμωρίαις ἐκόλασεν.
因为正如神话所说、人人也都相信的那样,宙斯生下了赫拉克勒斯和坦塔罗斯,他因前者的美德而使其永生,却因后者的邪恶而用最严厉的惩罚惩治了后者。
§51οἷς δεῖ παραδείγμασι χρωμένους ὀρέγεσθαι τῆς καλοκαγαθίας, καὶ μὴ μόνον τοῖς ὑφʼ ἡμῶν εἰρημένοις ἐμμένειν, ἀλλὰ καὶ τῶν ποιητῶν τὰ βέλτιστα μανθάνειν, καὶ τῶν ἄλλων σοφιστῶν, εἴ τι χρήσιμον εἰρήκασιν, §52ἀναγιγνώσκειν.
我们应当以此为榜样去追求美德,不仅要坚守我所说的话,还要学习诗人们最优秀的教诲,并且如果其他智者说过了什么有益的话,也要去阅读它。
ὥσπερ γὰρ τὴν μέλιτταν ὁρῶμεν ἐφʼ ἅπαντα μὲν τὰ βλαστήματα καθιζάνουσαν, οὕτω δεῖ καὶ τοὺς παιδείας ὀρεγομένους μηδενὸς μὲν ἀπείρως ἔχειν, πανταχόθεν δὲ τὰ χρήσιμα συλλέγειν.
就像我们看到蜜蜂落在所有的花芽上一样,那些渴望教育的人也绝不能对任何事物一无所知,而必须从四面八方收集有益的东西。
μόλις γὰρ ἄν τις ἐκ ταύτης τῆς ἐπιμελείας τὰς τῆς φύσεως ἁμαρτίας ἐπικρατήσειεν.
因为只有通过这种专注,一个人才能勉强克服天性上的缺陷。

词汇与语法注释

  1. §44πολλὰ τῶν εἰρημένων — 中性复数现在完成时被动分词 `τῶν εἰρημένων`(所说的事)作属格,作为部分属格(partitive genitive)修饰代词 `πολλά`(许多事)。
  2. §45δόξης ἧς ἔχων περὶ σοῦ τυγχάνω — 关系代词 `ἧς` 在语法上本应是作分词 `ἔχων` 宾语的宾格 `ἥν`,但受其先行词 `δόξης`(属格)的影响而发生了同化(关系代词的吸引)。此外,`τυγχάνω` 与现在分词 `ἔχων` 连用,构成了补充性分词结构,表示“实际怀有”。
  3. §49ἦ πού γε... οὐ φήσομεν; — 语气词组 `ἦ πού γε` 引入一个带有强烈确信的提问,与句末否定动词 `οὐ φήσομεν`(难道我们不说是……吗?)相呼应,构成了反问句:“更不用说……难道我们不会说他们是邪恶的吗(即必然会说是)”。
  4. §52ἀναγιγνώσκειν — 此不定式跨越了章节界限(§51与§52之间),受前一节 §51 中的无人称动词 `δεῖ`(应当、必须)支配。它是作为由 `δεῖ` 引导的一系列并列不定式(继 `ὀρέγεσθαι`、`ἐμμένειν`、`μανθάνειν` 之后)的最后一个,构成了“对格加不定式”结构。

引用这一段

伊索克拉底, 寄德莫尼科斯 §44-52. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0010.tlg007.humanitext-grc2:44-52

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。