§8ἀλλὰ γὰρ αἱ μὲν ἀπὸ τῶν μαρτύρων πίστεις τοσαῦται τῇ Τύχῃ πάρεισι.
的确，来自证人的对命运女神的证明就是如此之多。
δεῖ δὲ καὶ τὰς ἀπὸ τῶν πραγμάτων αὐτῶν εἰσάγειν, ἀρχὴν τοῦ λόγου τὴν ἀρχὴν τῆς πόλεως λαβόντας.
但我们还必须引入来自事物本身的证据，以城邦的开端作为言说之始。
εὐθὺς οὖν τίς οὐκ ἂν εἴποι πρὸς τὴν Ῥωμύλου γένεσιν καὶ σωτηρίαν καί, τροφὴν καὶ αὔξησιν τὴν μὲν Τύχην ὑποβολὰς κατατεθεῖσθαι τὴν δʼ Ἀρετὴν ἐξῳκοδομηκέναι;
那么，针对罗穆卢斯的诞生、救助、抚养和成长，谁不会立刻说道：命运女神奠定了基础，而美德女神在此之上完成了建造？
πρῶτον μὲν οὖν τὸ περὶ τὴν γένεσιν καὶ τὴν τέκνωσιν αὐτῶν τῶν ἐνιδρυσαμένων καὶ κτισάντων τὴν πόλιν εὐτυχίας ἔοικε θαυμαστῆς γενέσθαι.
首先，关于那些建立并开创了这座城市的人们的诞生和繁衍，似乎伴随着令人惊异的幸运。
θεῷ γὰρ ἡ τεκοῦσα μειχθῆναι λέγεται, καὶ καθάπερ τὸν Ἡρακλέα σπαρῆναί φασιν ἐν μακρᾷ νυκτί, τῆς ἡμέρας ἐπισχεθείσης παρὰ φύσιν καὶ τοῦ ἡλίου βραδύναντος, οὕτω περὶ τὴν Ῥωμύλου σπορὰν καὶ καταβολὴν τὸν ἥλιον ἐκλιπεῖν ἱστοροῦσι, ποιησάμενον ἀτρεκῆ σύνοδον πρὸς σελήνην, ᾧπερ ὁ Ἄρης θεὸς ὢν τῇ Σιλβίᾳ θνητῇ συνῆλθε.
因为据说他们的生母与神结合，正如人们说赫拉克勒斯是在一个漫长的夜晚受孕，当时白昼被反常地推迟、太阳也延迟了一样，历史学家们记载，在罗穆卢斯的播种与受孕时，太阳也发生了日食，与月球达成了精确的会合，就在那时，身为神灵的战神阿瑞斯与凡人西尔维亚结合。
ταὐτὸ δὲ συντυχεῖν τῷ Ῥωμύλῳ καὶ περὶ τὴν μετάστασιν αὐτὴν τοῦ βίου· λέγουσι γὰρ ἐκλείποντος τοῦ ἡλίου ἠφανίσθαι νώναις καπρατίναις, ἣν ἄχρι νῦν ἡμέραν ἐπιφανῶς ἑορτάζουσιν.
而同样的事情也发生在罗穆卢斯本人的离世上；因为他们说在太阳日食时，他在卡普拉蒂娜诺奈日消失了，直到今天，人们还在盛大地庆祝这一节日。
ἔπειτα γεννηθέντας αὐτούς, τοῦ τυράννου τάττοντος ἀνελεῖν, παρέλαβε κατὰ τύχην οὐ βάρβαρος οὐδʼ ἄγριος ὑπηρέτης, ἐλεήμων δέ τις καὶ φιλάνθρωπος, ὥστε μὴ κτεῖναι ἀλλὰ τοῦ ποταμοῦ τις ἦν ὄχθη χλοερῷ λειμῶνι προσκλύζουσα καὶ περισκιαζομένη χθαμαλοῖς δένδρεσιν· ἐνταῦθα κατέθηκε τὰ βρέφη πλησίον ἐρινεοῦ τινος, ὃν ῥουμινᾶλιν ὠνόμαζον.
其次，在他们出生后，僭主命令将其杀害，但命运使然，接手他们的不是野蛮或残暴的仆役，而是一个心存怜悯和仁慈的人，因此他没有杀死他们；而是有一处河岸，冲刷着一片绿油油的草地，并被低矮的树木遮蔽；他将婴儿安置在这一棵人们称为“鲁米纳里斯”的野无花果树附近。
εἶτα λύκαινα μὲν νεοτόκος σπαργῶσα καὶ πλημμυροῦσα τοὺς μαστοὺς γάλακτι, τῶν σκύμνων ἀπολωλότων, αὐτὴ χρῄζουσα κουφισμοῦ, περιέστειξε τὰ βρέφη καὶ θηλὴν ἐπέσχεν, ὥσπερ ὠδῖνα δευτέραν ἀποτιθεμένη τὴν τοῦ γάλακτος.
随后，一只刚生产完的雌狼，因狼崽夭折而乳房胀满、乳汁溢出，她自己也需要排解乳汁，于是走近婴儿，奉上乳头，仿佛把排解乳汁当作第二次分娩。
ἱερὸς δʼ ὄρνις Ἄρεος, ὃν δρυοκολάπτην καλοῦσιν, ἐπιφοιτῶν καὶ προσκαθίζων ἀκρώνυχος, ἐν μέρει τῶν νηπίων ἑκατέρου στόμα τῇ χηλῇ διοίγων, ἐνετίθει ψώμισμα, τῆς αὑτοῦ τροφῆς ἀπομερίζων.
而战神的圣鸟，即人们所说的啄木鸟，也飞来停在近处，轮流用爪子拨开两个婴儿的口，喂入食物碎屑，分享它自己的食物。
τὸν μὲν οὖν ἐρινεὸν ῥουμινᾶλιν ὠνόμασαν ἀπὸ τῆς θηλῆς, ἣν ἡ λύκαινα παρʼ αὐτῷ ὀκλάσασα τοῖς βρέφεσι παρέσχε.
因此，他们因雌狼在无花果树旁蹲下并提供给婴儿的乳头（ruma）而将这棵树命名为“鲁米纳里斯”。
μέχρι δὲ πολλοῦ διεφύλαττον οἱ περὶ τὸν τόπον ἐκεῖνον κατοικοῦντες μηδὲν ἐκτιθέναι τῶν γεννωμένων, ἀλλʼ ἀναιρεῖσθαι πάντα καὶ τρέφειν, τὸ Ῥωμύλου πάθος καὶ τὴν ὁμοιότητα τιμῶντες.
而且在很长一段时间里，居住在那个地方的居民都遵循着绝不遗弃任何新生儿的习惯，而是收留并抚养所有的孩子，以此纪念罗穆卢斯的遭遇及与其相似的命运。
καὶ μὴν τό τε λαθεῖν αὐτοὺς τρεφομένους καὶ παιδευομένους ἐν Γαβίοις ἀγνοηθῆναι τε Σιλβίας ὄντας υἱοὺς καὶ θυγατριδοῦς Νομίτορος τοῦ βασιλέως παντάπασι Τύχης κλέμμα α καὶ σόφισμα α φαίνεται γεγενημένον, ὅπως μὴ ἀπόλωνται πρὸ τῶν ἔργων διὰ τὸ γένος, ἀλλʼ ἐν αὐτοῖς φανῶσι τοῖς κατορθώμασι, γνωρίσματα τῆς εὐγενείας τὴν ἀρετὴν παρέχοντες.
再者，他们能在加比伊不着痕迹地被抚养和教育，且他们是西尔维亚的儿子、国王努米托尔的外孙这一事实完全不为人知，这显然完全是命运女神的窃取与妙计，好让他们不会在建功立业之前因其出身而夭折，而是能在他们的功绩本身中显露出来，将美德作为其高贵出身的证明。
ἐνταῦθά μοι μεγάλου καὶ φρονίμου στρατηγοῦ λόγος ἔπεισι Θεμιστοκλέους ῥηθεὶς πρός τινας τῶν ὕστερον εὐημερούντων Ἀθήνησι στρατηγῶν καὶ προτιμᾶσθαι τοῦ Θεμιστοκλέους ἀξιούντων.
在这里，我想起了一位伟大且聪慧的统帅特米斯托克利，对后来一些在雅典享有成功并自认应当比特米斯托克利更受尊重的将帅们说的话。
ἔφη γὰρ τὴν ὑστεραίαν ἐρίσαι πρὸς τὴν ἑορτὴν λέγουσαν ὡς ἐκείνη μέν ἐστι κοπώδης καὶ ἄσχολος, ἐν αὐτῇ δὲ τῶν παρεσκευασμένων ἀπολαύουσι μεθʼ ἡσυχίας.
他说，“节日后一日”曾与“节日”争论，说后者令人疲惫且忙碌，而在前者中人们则可以安享准备好的东西。
τὴν οὖν ἑορτὴν εἰπεῖν,
ἀληθῆ λέγεις, ἀλλʼ ἐμοῦ μὴ γενομένης, ποῦ ἂν σὺ ἦσθα;
于是“节日”说： “你说的没错，但如果没有我，你又会在哪里呢？
κἀμοῦ τοίνυν,
ἔφη,
μὴ γενομένου περὶ τὰ Μηδικά, τίς ἂν ὑμῶν ἦν νῦν ὄνησις;
” “那么，” 他说， “如果我在希波战争期间不曾存在，你们现在又有什么用处呢？
τοῦτό
μοι δοκεῖ πρὸς τὴν Ῥωμύλου Ἀρετὴν ἡ Τύχη λέγειν,
λαμπρὰ μὲν τὰ σὰ ἔργα καὶ μεγάλα καὶ θεῖον ὡς ἀληθῶς ἐξέφηνας αἷμα καὶ γένος οὖσαν σεαυτήν·
” 在我看来，命运女神正对罗穆卢斯的美德女神说着同样的话： “你的功绩的确辉煌而伟大，你也确实证明了自己是神圣血统和家族的后代。
ἀλλʼ ὁρᾷς πόσον ὑστερεῖς μου;
但你看到你落后我多少了吗？
εἰ γὰρ ἐγὼ τότε μὴ παρηκολούθησα χρηστὴ καὶ φιλάνθρωπος, ἀλλʼ ἀπέλιπον καὶ προηκάμην τὰ νήπια, σὺ πῶς ἂν ἐγένου καὶ πόθεν ἐξέλαμψας;
因为如果我当时没有怀着友善和仁慈陪伴你，而是抛弃并放弃了那些婴儿，你又如何能存在，又从哪里能闪耀光芒？
εἰ τότε μὴ θῆλυ θηρίον ἐπῆλθε φλεγμαῖνον ὑπὸ πλήθους καὶ φορᾶς γάλακτος καὶ τραφησομένου δεόμενον μᾶλλον ἢ θρέψοντος, ἀλλʼ ἀνήμερόν τι τελέως καὶ λιμῶττον, οὐκ ἂν ἔτι νῦν τὰ καλὰ ταῦτα βασίλεια καὶ ναοὶ καὶ θέατρα καὶ περίπατοι καὶ ἀγοραὶ καὶ ἀρχεῖα βοτηρικαὶ καλύβαι καὶ σταθμοὶ νομέων ἦσαν Ἀλβανὸν ἢ Τυρρηνὸν ἢ Λατῖνον ἄνδρα δεσπότην προσκυνούντων;
如果当时那只雌性野兽没有因为乳汁充沛溢出需要排解而走上前来，不是一个更需要被哺育而不是去哺育的猛兽，而是一个完全凶残且饥饿的野兽，那么，现在这些美丽的宫殿、神殿、剧场、散步道、广场和官署，难道不依然会是牧人的棚舍和羊群的圈栏，供阿尔巴人、第勒尼安人或拉丁人主人崇拜吗？
ἀρχὴ
μὲν δὴ μέγιστον ἐν παντί, μάλιστα δʼ ἐν ἱδρύσει καὶ κτίσει πόλεως·
” 开端固然是万事中最重要的，尤其是在城邦的设立与创建中。
ταύτην δʼ ἡ Τύχη παρέσχε σῴσασα καὶ φυλάξασα τὸν κτίστην ἡ μὲν γὰρ Ἀρετὴ μέγαν ἐποίησε Ῥωμύλον, ἡ Τύχη δʼ ἄχρι τοῦ γενέσθαι μέγαν ἐτήρησε.
而命运女神通过拯救和保护这位创建者提供了这一开端。 因为美德使罗穆卢斯变得伟大，而命运女神则保护他，直到他变得伟大。