§4.1καὶ μὴν ἥ γε φυγὴ τῷ μὲν αἰσχρὰ κλοπῆς ἁλόντι συνέπεσε, τῷ δὲ κάλλιστον ἔργον ἀνθρώπους ἀλιτηρίους ἐκκόψαντι τῆς πατρίδος, διὸ τοῦ μὲν οὐδεὶς λόγος ἐκπίπτοντος, ἐφʼ ᾧ δʼ ἡ σύγκλητος ἐσθῆτά τε διήλλαξε καὶ πένθος ἔσχε καὶ γνώμην ὑπὲρ οὐδενὸς εἰπεῖν ἐπείσθη πρότερον ἢ Κικέρωνι κάθοδον ψηφίσασθαι.
而且,流亡对于前者是因为被判可耻的窃盗罪而发生,而对于后者则是因将恶人逐出祖国这一最伟大的功绩所致。 因此,前者被逐出时无人提及,而对于后者,元老院不仅更换了丧服并致哀,甚至在投票通过西塞罗返回之前,不愿对任何事务发表意见。
§4.2τὴν μέντοι φυγὴν ἀργῶς ὁ Κικέρων διήνεγκεν ἐν Μακεδονίᾳ καθήμενος, τῷ δὲ Δημοσθένει καὶ ἡ φυγὴ μέγα μέρος τῆς πολιτείας γέγονε.
然而,西塞罗在马其顿闲坐,消极地度过了他的流亡生涯,但对德摩斯梯尼来说,流亡本身也成了他政治生涯的重要组成部分。
συναγωνιζόμενος γάρ, ὥσπερ εἴρηται, τοῖς Ἕλλησι καὶ τοὺς Μακεδόνων πρέσβεις ἐξελαύνων ἐπήρχετο τὰς πόλεις, πολὺ βελτίων Θεμιστοκλέους καὶ Ἀλκιβιάδου παρὰ τὰς αὐτὰς τύχας φανεὶς πολίτης· καὶ μέντοι κατελθὼν αὖθις ἑαυτὸν ἐπέδωκεν εἰς τὴν αὐτὴν ταύτην πολιτείαν, καὶ διετέλει πολεμῶν πρὸς Ἀντίπατρον καὶ Μακεδόνας.
因为,正如已经说过的那样,他与希腊人共同奋斗,驱逐马其顿的使节,奔走于各城邦之间,在面临同样境遇时,显出自己是比地米斯托克利和阿尔西比亚德斯优秀得多的公民;而且,在他返回之后,他再次投身于这同一政治事务中,继续与安提帕特和马其顿人作战。
§4.3Κικέρωνα δʼ ὠνείδισεν ἐν τῇ βουλῇ Λαίλιος αἰτουμένου Καίσαρος ὑπατείαν μετιέναι παρὰ νόμον, οὔπω γενειῶντος, σιωπῇ καθήμενον.
当恺撒违背法律谋求竞选执政官、甚至在尚未满蓄须之年时,西塞罗默默坐在一旁,为此莱利乌斯在元老院指责了他。
ἔγραφε δὲ καὶ Βροῦτος ἐγκαλῶν ὡν μείζονα καὶ βαρυτέραν πεπαιδοτριβηκότι τυραννίδα τῆς ὑφʼ αὑτοῦ καταλυθείσης.
布鲁图斯也写信谴责他,指责他所培育的独裁,比布鲁图斯本人所推翻的独裁还要强大、还要沉重。