§12.1παρὰ δὲ τὰς μάχας καὶ τοὺς κινδύνους, ὥσπερ οἱ πῶλοι τοὺς συνήθεις ἐπιβάτας ποθοῦντες, ἐὰν ἄλλον φέρωσι, πτύρονται καὶ ξενοπαθοῦσιν, οὕτως ἡ δύναμις τῶν Ἀχαιῶν ἑτέρου στρατηγοῦντος ἠθύμει καὶ πρὸς ἐκεῖνον ἐπάπταινε καὶ μόνον ὀφθέντος εὐθὺς ὀρθὴ καὶ δραστήριος ἦν διὰ τὸ θαρρεῖν, ἅτε δὴ καὶ τοὺς ἐναντίους αἰσθανόμενοι πρὸς ἕνα τοῦτον τῶν στρατηγῶν ἀντιβλέπειν οὐ δυναμένους, ἀλλὰ καὶ τὴν δόξαν αὐτοῦ καὶ τοὔνομα δεδοικότας, ὡς ἦν φανερὸν ἐξ ὧν ἔπρασσον.
在战斗与危险之中，正像年轻的马匹想念它们熟悉的骑手，若由他人骑乘就会惊恐不驯一样，亚该亚人的军队在其他人担任将军时便会垂头丧气，并向他翘首以盼；而一旦他出现，军队便因充满信心而立刻振作活跃起来，因为他们察觉到，甚至连敌人也无法直视这位将军，反而畏惧他的名声和名字，这从敌人的所作所为中可以明显看出来。
§12.2Φίλιππος μὲν γὰρ ὁ τῶν Μακεδόνων βασιλεύς οἰόμενος, ἂν ἐκποδὼν ὁ Φιλοποίμην γένηται, πάλιν ὑποπτήξειν αὐτῷ τοὺς Ἀχαιούς, ἔπεμψεν εἰς Ἄργος κρύφα τοὺς ἀναιρήσοντας αὐτόν ἐπιγνωσθείσης δὲ τῆς ἐπιβουλῆς παντάπασιν ἐξεμισήθη καὶ διεβλήθη πρὸς τοὺς Ἕλληνας.
因为马其顿国王腓力认为，如果除掉菲洛波义曼，亚该亚人就会重新屈服于他，于是暗中派人前往阿哥斯企图刺杀他；然而，阴谋败露后，他完全遭到了希腊人的痛恨，并且名誉扫地。
§12.3Βοιωτοὶ δὲ πολιορκοῦντες Μέγαρα καὶ λήψεσθαι ταχέως ἐλπίζοντες, ἐξαίφνης λόγου προσπεσόντος αὐτοῖς, ὃς οὐκ ἦν ἀληθής, Φιλοποίμενα βοηθοῦντα τοῖς πολιορκουμένοις ἐγγὺς εἶναι, τὰς κλίμακας ἀφέντες ἤδη προσερηρεισμένας τοῖς τείχεσιν ᾤχοντο φεύγοντες.
波希亚人当时正在围攻墨伽拉，并希冀能迅速攻克它，然而突然传来一条消息（虽然并非属实），说菲洛波义曼正带兵前来救援被围者且已临近，他们便丢下已经架在城墙上的梯子，仓皇逃窜。
§12.4Νάβιδος δὲ τοῦ μετὰ Μαχανίδαν τυραννοῦντος Λακεδαιμονίων Μεσσήνην ἄφνω καταλαβόντος, ἐτύγχανε μὲν ἰδιώτης ὢν τότε ὁ Φιλοποίμην καὶ δυνάμεως οὐδεμιᾶς κύριος, ἐπεὶ δὲ τὸν στρατηγοῦντα τῶν Ἀχαιῶν Λύσιππον οὐκ ἔπειθε βοηθεῖν τοῖς Μεσσηνίοις, ἀπολωλέναι κομιδῇ φάσκοντα τὴν πόλιν ἔνδον γεγονότων τῶν πολεμίων, αὐτὸς ἐβοήθει τοὺς ἑαυτοῦ πολίτας ἀναλαβών οὔτε νόμον οὔτε χειροτονίαν περιμείναντας, ἀλλʼ ὡς διὰ παντὸς ἄρχοντι τῷ κρείττονι κατὰ φύσιν ἑπομένους.
当在马查尼达斯之后统治拉刻代蒙人的僭主纳比斯突然占领美塞尼亚时，菲洛波义曼当时恰好是一名平民，不掌握任何军队，但他无法说服当时担任亚该亚人将军的吕西波斯去援助美塞尼亚人——吕西波斯声称，既然敌人已经进城，该城就已经彻底没救了。 于是，他自己率领他的同胞市民前往救援，这些市民既不等待法律的许可，也不等待官方的推选，而是将更优秀的他视为天生的领袖，在一切事上追随他。
§12.5ἤδη δʼ αὐτοῦ πλησίον ὄντος ἀκούσας ὁ Νάβις οὐχ ὑπέστη, καίπερ ἐν τῇ πόλει στρατοπεδεύων, ἀλλʼ ὑπεκδὺς διὰ πυλῶν ἑτέρων κατὰ τάχος ἀπήγαγε τὴν δύναμιν, εὐτυχίᾳ χρήσεσθαι δοκῶν εἰ διαφύγοι·
当纳比斯听说菲洛波义曼已经逼近时，尽管他已在城内扎营，却不敢抵抗，而是从其他的城门悄悄溜走，迅速撤走了军队，认为如果能逃脱便是万幸。
καὶ διέφυγε, Μεσσήνη δʼ ἠλευθέρωτο.
最终他确实逃脱了，而美塞尼亚也重获自由。