§4.1καὶ γάρ τοι Μάρκιος μὲν οὐδὲν ἀπεδείξατο τῇ πόλει στρατηγῶν, ἀλλά τοῖς πολεμίοις κατὰ τῆς πατρίδος· Ἀλκιβιάδου δὲ καὶ στρατευομένου πολλάκις καὶ στρατηγοῦντος ἀπέλαυσαν οἱ Ἀθηναῖοι καὶ παρὼν ἐκράτει τῶν ἐχθρῶν ὅσον ἐβούλετο, καὶ μὴ παρόντος ἴσχυσαν αἱ διαβολαί·
事实上,马尔基乌斯作为将领未曾为自己的城邦建立任何功勋,反而为敌人效力以对抗祖国;而对于阿尔西比亚德斯,无论是在他频繁服役还是担任将领时,雅典人都享受到了其带来的利益,他在场时便能随心所欲地战胜敌人,他不在场时诽谤才得以盛行。
§4.2Μάρκιος δὲ παρὼν ὑπὸ Ῥωμαίων κατεδικάσθη, παρόντα δὲ Οὐολοῦσκοι διέφθειραν, οὐ δικαίως μὲν οὐδʼ ὁσίως, αἰτίαν δὲ τοῦ εὐλόγου παρέσχεν αὐτός, ὅτι δημοσίᾳ τὰς διαλύσεις μὴ προσδεξάμενος, ἰδίᾳ δὲ πεισθεὶς ὑπὸ τῶν γυναικῶν οὐκ ἔλυσε τὴν ἔχθραν, ἀλλὰ τοῦ πολέμου μένοντος ἀπώλεσε τὸν καιρὸν καὶ διέφθειρε.
然而,马尔基乌斯在场时被罗马人判罪,在场时被沃尔斯奇人杀害,这虽是不义且不敬的,但他自己却为之提供了合理的借口,因为他未能公开接受和解,反而在私下里受到妇女们的说服,未能消除敌意,而是在战争持续期间,错失并断送了良机。
§4.3πείσαντα γὰρ ἔδει τοὺς πεπιστευκότας ἀπελθεῖν, εἰ τοῦ πρὸς ἐκείνους δικαίου πλεῖστον ἐποιεῖτο λόγον.
因为,如果他最重视对那些信任他的人的正义,他就应该在说服他们之后再行撤退。
εἰ δὲ μηδὲν ἐφρόντιζεν Οὐολούσκων, ἀλλὰ τὴν ὀργὴν ἐμπλῆσαι τὴν ἑαυτοῦ βουλόμενος ἐνῆγε τὸν πόλεμον, εἶτʼ ἔληξεν, οὐ διὰ τὴν μητέρα καλῶς εἶχε φείσασθαι τῆς πατρίδος, ἀλλὰ σὺν τῇ πατρίδι τῆς μητρός· μέρος γὰρ ἦν καὶ ἡ μήτηρ καὶ ἡ γυνὴ τῆς πατρίδος ἦν ἐπολιόρκει.
但如果另一方面他根本不在意沃尔斯奇人,而只是想满足自己的愤怒才推动战争,随后又停止了,那么为了母亲而放过祖国并非美事,而应当将母亲与祖国一同放过;因为母亲和妻子都是他所围攻的祖国的一部分。
§4.4τὸ δὲ δημοσίαις ἱκεσίαις καὶ δεήσει πρέσβεων καὶ λιταῖς ἱερέων ἀπηνῶς χρησάμενον εἶτα χαρίσασθαι τῇ μητρὶ τὴν ἀναχώρησιν, οὐ τῆς μητρὸς ἦν τιμὴ, ἀλλʼ ἀτιμία τῆς πατρίδος, οἴκτῳ καὶ παραιτήσει διὰ μίαν γυναῖκα σῳζομένης, ὡς οὐκ ἀξίας σῴζεσθαι διʼ αὑτήν, ἐπίφθονος γὰρ ἡ χάρις καὶ ὠμὴ καὶ ἀχάριστος ἀληθῶς καὶ πρὸς οὐδετέρους ἔχουσα τὸ εὔγνωμον·
然而,对公里的恳求、使节的哀求和祭司的祈祷 ¦p.228 冷酷以待,随后又因母亲的缘故而恩赐撤军,这并非是对母亲的尊崇,而是对祖国的耻辱,使祖国仿佛因一个女人而通过怜悯与祈求得以幸存,就好像它自身不配得到拯救一样。
ἀνεχώρησε γὰρ μήτε πεισθεὶς ὑπὸ τῶν πολεμουμένων μήτε πείσας τοὺς συμπολεμοῦντας.
因为这种恩惠是招人怨恨的、残酷的、真正不讨好的,且对双方都不具合理性;因为他既没有被交战对手所说服,也没有说服共同参战的盟友,便径自撤退了。
§4.5ὧν αἴτιον ἁπάντων τὸ ἀνομίλητον τοῦ τρόπου καὶ λίαν ὑπερήφανον καὶ αὔθαδες, ὃ καθʼ αὑτὸ μὲν ἐπαχθές ἐστι τοῖς πολλοῖς, τῷ δὲ φιλοτίμῳ προσὸν γίνεται παντάπασιν ἄγριον καὶ ἀπαραίτητον.
这一切的原因都在于他不愿与人交往的性格,以及极度的傲慢和刚愎,这在本身就令大众极具憎恶,而当其存在于一个好名之人身上时,便变得完全野蛮且无可挽救。
οὐ γὰρ θεραπεύουσι τοὺς πολλοὺς ὡς μὴ δεόμενοι τιμῆς, εἶτα χαλεπαίνουσι μὴ τυγχάνοντες.
因为他们不向大众献媚,表现得仿佛不需要荣誉,但随后在得不到荣誉时又感到愤怒。
ἐπεὶ τό γε μὴ λιπαρῆ μηδὲ θεραπευτικὸν ὄχλων εἶναι καὶ Μέτελλος εἶχε καὶ Ἀριστείδης καὶ Ἐπαμεινώνδας·
然而,不向群众巴结讨好也同样是梅特路斯、阿里斯提德和伊帕米农达所具有的品质。
§4.6ἀλλὰ τῷ καταφρονεῖν ἀληθῶς ὧν δῆμός ἐστι καὶ δοῦναι καὶ ἀφελέσθαι κύριος, ἐξοστρακιζόμενοι καὶ ἀποχειροτονούμενοι καὶ καταδικαζόμενοι πολλάκις οὐκ ὠργίζοντο τοῖς πολίταις ἀγνωμονοῦσιν, ἀλλʼ ἠγάπων αὖθις μεταμελομένους καὶ διηλλάττοντο παρακαλούντων.
但因为他们真正看轻了那些民众有权给予和夺走的东西,所以尽管他们屡次被陶片放逐、被投票否决或被判罪,他们也不对无恩义的公民发怒,而是在公民再次悔改时感到高兴,并在其请求时予以和解。
τὸν γὰρ ἥκιστα θεραπευτικὸν ἥκιστα πρέπει τιμωρητικὸν εἶναι τῶν πολλῶν, ὡς τὸ χαλεπαίνειν μάλιστα μὴ τυγχάνοντα τῆς τιμῆς ἐκ τοῦ σφόδρα γλίχεσθαι φυόμενον.
因为最不讨好大众的人,最不应该去惩罚大众,因为因未能获得荣誉而极度愤怒,正是源于对荣誉的极度渴望。