Humanitext Reader

普鲁塔克 · 努马传 §2.1-2.7

罗慕路斯的失踪与王位继承争议及间王政

第 2 段,共 22 段 · 希腊语

内容简介

记述了罗慕路斯突然失踪引发的混乱及对贵族的猜忌,随后罗马人与萨宾人在新王选举上的对立,以及贵族们为防止无政府混乱而引入的临时“间王政”。

§2.1ἕβδομον ἐνιαυτὸν ἡ Ῥώμη καὶ τριακοστὸν ἤδη Ῥωμύλου βασιλεύοντος ᾠκεῖτο·
在罗慕路斯的统治下,罗马城已历经三十七年的岁月。
πέμπτῃ δὲ ἱσταμένου μηνός, ἣν νῦν ἡμέραν νώνας Καπρατίνας καλοῦσι, θυσίαν τινὰ δημοτελῆ πρὸ τῆς πόλεως ὁ Ῥωμύλος ἔθυε περὶ τὸ καλούμενον Αἰγὸς ἕλος, καὶ παρῆν ἥ τε βουλὴ καὶ τοῦ δήμου τὸ πλεῖστον.
在该月上旬的第五日,即现在人们称为“卡普拉廷娜非公日”的那一天,罗慕路斯正在城前被称为“山羊沼”的地方举行一场公祭,元老院及大部分民众皆在场。
§2.2ἐξαίφνης δὲ μεγάλης περὶ τὸν ἀέρα τροπῆς γενομένης καὶ νέφους ἐπὶ τὴν γῆν ἐρείσαντος ἅμα πνεύματι καὶ ζάλῃ, τὸν μὲν ἄλλον ὅμιλον ἐκπλαγέντα συνέβη φυγεῖν καὶ σκεδασθῆναι, τὸν δὲ Ῥωμύλον ἀφανῆ γενέσθαι, καὶ μήτε αὐτὸν ἔτι μήτε σῶμα τεθνηκότος εὑρεθῆναι, χαλεπὴν δὲ τινʼ ὑπόνοιαν ἅψασθαι τῶν πατρικίων, καὶ ῥυῆναι λόγον ἐν τῷ δήμῳ κατʼ αὑτῶν ὡς πάλαι βαρυνόμενοι τὸ βασιλεύεσθαι καὶ μεταστῆσαι τὸ κράτος εἰς αὑτοὺς θέλοντες ἀνέλοιεν τὸν βασιλέα, καὶ γάρ ἐδόκει τραχύτερον ἤδη προσφέρεσθαι καὶ μοναρχικώτερον αὐτοῖς.
然而,突然间大自然发生剧烈异变,风暴伴随着乌云压向地面,其余的民众因惊恐而四散逃跑,罗慕路斯则不知所终,既不见其人,也找不到他的遗体。 这使贵族们承受了极大的嫌疑,民众中也流传着针对他们的谣言,称他们早已对君王统治感到厌倦,渴望将权力收归己有,因而谋害了国王;因为他当时对他们的态度似乎已变得更加严厉且更具独裁色彩。
§2.3ἀλλὰ ταύτην μὲν τὴν ὑποψίαν ἐθεράπευον εἰς θεῶν τιμὰς ἀνάγοντες ὡς οὐ τεθνηκότα τὸν Ῥωμύλον, ἀλλὰ κρείττονος ὄντα μοίρας·
但他们试图通过将罗慕路斯升入神明的尊荣来消除这一嫌疑,宣称罗慕路斯并未死去,而是获得了更美妙的宿命。
καὶ Πρόκλος, ἀνὴρ ἐπιφανής, διωμόσατο Ῥωμύλον ἰδεῖν εἰς οὐρανὸν σὺν τοῖς ὅπλοις ἀναφερόμενον, καὶ φωνῆς ἀκοῦσαι κελεύοντος αὐτὸν ὀνομάζεσθαι Κυρῖνον.
此外,一位显赫的名士普罗库鲁斯宣誓称,他看见罗慕路斯身披铠甲升入天堂,并听到有声音命令人们称他为“奎里努斯”。
§2.4ἑτέρα δὲ ταραχὴ καὶ στάσις κατελάμβανε τὴν πόλιν ὑπὲρ τοῦ μέλλοντος ἀποδειχθήσεσθαι βασιλέως, οὔπω τῶν ἐπηλύδων κομιδῇ τοῖς πρώτοις συγκεκραμένων πολίταις, ἀλλʼ ἔτι τοῦ τε δήμου πολλὰ κυμαίνοντος ἐν ἑαυτῷ καὶ τῶν πατρικίων ἐν ὑποψίαις ἐκ τοῦ διαφόρου πρὸς ἀλλήλους ὄντων, οὐ μὴν ἀλλὰ βασιλεύεσθαι μὲν ἐδόκει πᾶσιν, ἤρισαν δὲ καὶ διέστησαν οὐχ ὑπὲρ ἀνδρὸς μόνον, ἀλλὰ καὶ γένους, ὁπότερον παρέξει τὸν ἡγεμόνα, καὶ γάρ οἱ μετὰ Ῥωμύλου· §2.5πρῶτοι συνοικίσαντες τὴν πόλιν οὐκ ἀνασχετὸν ἐποιοῦντο πόλεως καὶ χώρας τοὺς Σαβίνους μεταλαβόντας ἄρχειν βιάζεσθαι τῶν ἐπὶ ταῦτα δεξαμένων, καὶ τοῖς Σαβίνοις ἦν τις εὐγνώμων λόγος, ἐπεὶ Τατίου τοῦ βασιλέως αὑτῶν ἀποθανόντος οὐκ ἐστασίασαν πρὸς Ῥωμύλον, ἀλλʼ εἴασαν ἄρχειν μόνον, αὖθις ἀξιούντων τὸν ἄρχοντα γενέσθαι παρʼ αὑτῶν, οὔτε γάρ ἐκ ταπεινοτέρων κρείττοσι προσγενέσθαι, καὶ προσγενόμενοι πλήθει τε ῥῶσαι καὶ προαγαγεῖν εἰς ἀξίωμα πόλεως ἐκείνους μεθʼ ἑαυτῶν, ὑπὲρ μὲν οὖν τούτων ἐστασίαζον.
然而,关于即将被任命的国王人选,城中又陷入了另一场动荡与纷争,因为新来者尚未与最初的市民完全融合,而且民众内部依然波澜起伏,贵族们也因彼此的分歧而互相猜忌。 尽管如此,大家一致认为应当维持君主制,但他们不仅为具体的人选,也为应由哪一个族群来提供领袖而争论不休、各执己见。 因为那些与罗慕路斯一起—— 最早共同建立这座城市的人认为,让分享了城市和土地的萨宾人强行统治接纳了他们的人,是无法容忍的。 而萨宾人也有其合情合理的说辞:在他们的国王塔提乌斯死后,他们并未反叛罗慕路斯,而是容许他独自统治,因此现在他们要求应当由他们之中产生统治者,因为他们并非作为弱者加入更强者,而且他们的加入在人口上壮大了对方,并与他们一同将城市提升到了尊荣的地位。 因此,他们为这些事发生着纷争。
§2.6ὅπως δὲ μὴ σύγχυσιν ἐκ τῆς ἀναρχίας ἡ στάσις ἀπεργάσεται, μετεώρου τοῦ πολιτεύματος ὄντος, ἔταξαν οἱ πατρίκιοι, πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ὄντων αὑτῶν, ἕκαστον ἐν μέρει τοῖς βασιλικοῖς παρασήμοις κοσμούμενον θύειν τε τοῖς θεοῖς τὰ νενομισμένα καὶ χρηματίζειν ἓξ μὲν ὥρας τῆς νυκτός, ἓξ δὲ τῆς ἡμέρας.
为了不让纷争在无政府状态中引发混乱,在国家政局悬而未决之际,贵族们——他们自身共有一百五十人——规定,每人轮流佩戴国王的标识,向神明献上法定的祭品,并在夜间六小时、日间六小时内执掌国政。
§2.7καὶ γὰρ ἡ διανομὴ τῶν καιρῶν ἑκατέρου πρὸς ἱσότητα καλῶς ἔχειν ἐδόκει τοῖς ἄρχουσι, καὶ πρὸς τὸν δῆμον ἡ μεταβολὴ τῆς ἐξουσίας ἀφαιρεῖν τὸν φθόνον, ὁρῶντα τῆς αὐτῆς ἡμέρας καὶ νυκτὸς τὸν αὐτὸν ἰδιώτην ἐκ βασιλέως γινόμενον.
因为这种时间分配在平等性上对每位统治者而言似乎都很妥当,且权力的交替也消除了民众的嫉妒,因为民众在同一天一夜之中,能看到同一个人从国王变回普通公民。
τὸ δὲ σχῆμα τοῦτο τῆς ἀρχῆς μεσοβασιλείαν Ῥωμαῖοι καλοῦσιν.
罗马人将这种统治形式称为“间王政”。

词汇与语法注释

  1. §2.2συνέβη — 无人称动词 συνέβη(意为“发生了……的事”)构成了这一长句的句法骨架,它支配着一系列带有宾格主语的不定式短语:φυγεῖν καὶ σκεδασθῆναι(主语为 τὸν μὲν ἄλλον ὅμιλον)、γενέσθαι(主语为 τὸν δὲ Ῥωμύλον)、εὑρεθῆναι(主语为 μήτε αὐτὸν... μήτε σῶμα)、ἅψασθαι(主语为 ὑπόνοιαν)以及 ῥυῆναι(主语为 λόγον)。这一句法结构将罗慕路斯失踪到谣言四起的一连串事件呈现为一个单一的客观因果链条。
  2. §2.3Ῥωμύλου — 属格 Ῥωμύλου 被用作感官动词 ἰδεῖν 的宾语。通常,希腊语中的 ὁράω (ἰδεῖν) 支配宾格,此处使用属格可能是受到了后文支配属格宾语 φωνῆς 的 ἀκοῦσαι 的吸引(attraction),或是感官动词普遍采用属格结构的影响。分词 ἀναφερόμενον 保持宾格形式也印证了这一点,部分手稿传统中确实也写作宾格 Ῥωμύλον。
  3. §2.5τῶν ἐπὶ ταῦτα δεξαμένων — 该分词短语起关系从句的作用,意为“接纳了[他们]进入这些[事物]的人”。它充当动词 ἄρχειν(统治)的属格宾语。ταῦτα 指代前文的 πόλεως καὶ χώρας(城市和土地)。整个短语突显了施恩者(罗慕路斯治下的罗马原住民)被他们慷慨接纳的人所统治在情感上的不合理性。

引用这一段

普鲁塔克, 努马传 §2.1-2.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0007.tlg005.humanitext-grc2:2.1-2.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。