§484κοὐκ ἐμὸς ὁ μῦθος, ἀλλ’ ἐμῆς μητρὸς πάρα,
ὡς οὐρανός τε γαῖά τ’ ἦν μορφὴ μία· ἐπεὶ δ’ ἐχωρίσθησαν ἀλλήλων δίχα,
τίκτουσι πάντα κἀνέδωκαν εἰς φάος,
δένδρη, πετεινά, θῆρας οὕς θ’ ἅλμη τρέφει γένος τε θνητῶν.
而且这个故事并非出自我的创造,而是来自我的母亲:天和地曾是同一个形体;但当它们彼此分离开来时,便生育了物并将它们送入光明中——树木、飞禽、大海所抚育的野兽,以及凡人的种族。
§486δικαιοσύνας τὸ χρύσεον πρόσωπον
正义的金色面容。
§487ὄμνυμι δ’ ἱερὸν αἰθέρ’, οἴκησιν Διός
我以神圣的以太起誓,那是宙斯的住所。
§489τὸν δ’ ἀμφὶ βοῦς ῥιφέντα Βοιωτὸν καλεῖν
将那被抛弃在牛群周围的孩子称为波俄托斯。
§490σύν τοι θεῷ χρὴ τοὺς σοφοὺς ἀναστρέφειν
βουλεύματ’ ἀεὶ πρὸς τὸ χρησιμώτερον.
借着神的力量,智者必须始终将他们的计划转向更为有益的方向。
§491ἴστω δ’ ἄφρων ὢν ὅστις ἄτεκνος ὤν τὸ πρὶν
παῖδας θυραίους εἰς δόμους ἐκτήσατο,
τὴν μοῖραν εἰς τὸ μὴ χρεὼν παραστρέφων· ᾧ γὰρ θεοὶ διδῶσι μὴ φῦναι τέκνα,
οὐ χρὴ μάχεσθαι πρὸς τὸ θεῖον, ἀλλ’ ἐᾶν.
让那此前无子、却将外人的孩子接入家中、将命运扭曲至不当方向的人知道自己的愚蠢;因为凡是神明不赐予其生育孩子的人,都不应当与神圣的力量抗争,而应当听之任之。
§492ἀνδρῶν δὲ πολλοὶ τοῦ γέλωτος εἵνεκα
ἀσκοῦσι χάριτας κερτόμους· ἐγὼ δέ πως
μισῶ γελοίους, οἵτινες τήτει σοφῶν
ἀχάλιν’ ἔχουσι στόματα, κεὶς ἀνδρῶν μὲν οὐ
τελοῦσιν ἀριθμόν, ἐν γέλωτι δ’ εὐπρεπεῖς
οἰκοῦσιν οἴκους καὶ τὰ ναυστολούμενα
ἔσω δόμων σῴζουσι
许多男人为了取乐,迎合谄媚而练习嘲讽之艺;但我不知怎的憎恨那些小丑,他们因缺乏智者而口无遮拦,虽然在男人的数目中算不上号,却在欢笑中操持着虚饰的家业,守护着运送入室内的财物。
§493ἄλγιστόν ἐστι θῆλυ μισηθὲν γένος· αἱ γὰρ σφαλεῖσαι ταῖσιν οὐκ ἐσφαλμέναις
αἶσχος γυναιξὶ καὶ κεκοίνωνται ψόγον
ταῖς οὐ κακαῖσιν αἱ κακαί· τὰ δ’ εἰς γάμους
οὐδὲν δοκοῦσιν ὑγιὲς ἀνδράσιν φρονεῖν.
被憎恨的女性群体是最令人痛苦的;因为那些失足的女人是对没有失足之女人的耻辱,坏女人让不坏的女人也一同承担了恶名;在婚姻方面,她们似乎对丈夫没有存任何健全的心思。
§494τῆς μὲν κακῆς κάκιον οὐδὲν γίγνεται
γυναικός, ἐσθλῆς δ’ οὐδὲν εἰς ὑπερβολὴν
πέφυκ’ ἄμεινον· διαφέρουσι δ’ αἱ φύσεις.
没有什么能比坏女人更坏,而高贵的女人则无比美好,再无胜过她的;她们的天性截然不同。
§495〈ΑΓΓΕΛΟΣ.〉 ― ― ― ―
τίς ἦν ὁ 〈τυφλὰ τάδε βέλεμν’〉 ἐφεὶς ἐμοί;
〈使者〉 …… “……‘是谁向我射出这些盲目的飞矢?
ὡς δ’ οὐκ ἐφαινόμεσθα, σῖγα δ’ εἴχομεν,
πρόσω πρὸς αὐτὸν πάλιν ὑποστρέψας πόδα
χωρεῖ δρομαίαν, θῆρ’ ἑλεῖν πρόθυμος ὤν,
βοᾷ δέ· κἀν τῷδ’ ἐξεφαινόμεσθα δὴ
ὀρθοσταδὸν λόγχαις ἐπείγοντες.
’ 由于我们没有现身,而是保持沉默,他便转身朝我们走来,奔跑着,急于捕捉那只野兽,并且大声呼喊;就在这时,我们显露了身影,挺直身躯,手持长枪逼近。
φόν〈ον. τὼ δ’ εἰσιδόντε δίπτυχον θείοιν κάρ〈α
ἥσθησαν, εἶπόν θ’· εἷα συλλάβεσθ’ ἄγρα〈ς,
καιρὸν γὰρ ἥκετ’·
…… 他们一看到两位舅舅的双重面容,便十分高兴,说道:‘喂,来帮我们狩猎吧,你们来得正是时候。
οὐδ’ ὑπώπτευον 〈δόλον,
φίλων προσώπων εἰσορῶντες ὄ〈μματα.
’ 他们看着亲切面容的眼睛,根本没有怀疑任何阴谋。
οἳ δ’ εἰς τὸν αὐτὸν πίτυλον ἤπειγ〈ον δορός,
πέτροι τ’ ἐχώρουν χερμάδες θ’ ἡ〈μῶν πάρα,
ἐκεῖθεν, οἳ δ’ ἐκεῖθεν· ὡς δ’ ᾔε〈ι μάχη
σιγή τ’ ἀφ’ ἡμῶν, γνωρίσαντ〈ε δὴ τὸ πᾶν
λέγουσι· μητρὸς ὦ κασίγνητ〈οι φίλης,
τί δρᾶτ’;
但他们却迎着长枪的猛烈刺击逼近,而石头和小石块从我们这边、从这方和那方飞去;随着战斗在我们的沉默中继续,他们终于洞悉了一切,说道:‘噢,我们亲爱母亲的兄弟们,你们在做什么?
ἀποκτείνοντες ο〈ὓς ἥκιστα χρῆν
φωρᾶσθε· πρὸς θεῶν δρᾶτ〈ε μηδαμῶς τάδε.
你们竟然在谋杀最不该杀的人;看在诸神的份上,千万不要这样做。
σὼ δ’ αὐταδέλφω χερμ〈άδ’ αἴρουσιν χεροῖν,
λέγουσί θ’ ὡς ἔφυσα〈ν ἐκ δούλης ποθέν,
κοὐ δεῖ τύραννά〈α σκῆπτρα καὶ θρόνους λαβεῖν
πρεσβεῖ’ ἔχοντ〈ας δυσγενεῖς τῶν εὐγενῶν.
’ 但你的两个兄弟手里拿起石块,说他们不知道是从哪个女奴生出来的,身份低贱的人不配拥有超越高贵者的特权,去执掌王国的权杖和王座。
κἀπεὶ τάδ’ εἰσ〈ήκουσαν. . . . . ― ― ― ―
― ― ― ―
* * *
ἑσφηλέ τ’ εἰς γῆν, 〈τὸν βίον τ’ ἀ〉φ〈εί〉λετο· ἡμῶν δ’ ἐχώρει κωφὰ πρὸς γαῖαν βέλη.
当他们听到这些话时…… …… ……被击倒在地,夺去了生命;而我们的盲目飞矢则无声地落在地上。
δ〉υοῖν δ’ ἀδελφοῖν σοῖν τὸν αὖ νεώτερον
λό〉γχῃ πλατείᾳ συοφόνῳ δι’ ἥπατοςπαίσ〉ας
ἔδωκε νερτέροις καλὸν νεκρὸν
Βοιω〉τός, ὅσπερ τὸν πρὶν ἔκτεινεν βαλών.
在你的两个兄弟中,波俄托斯用一柄宽阔的、猎杀野猪的长枪刺穿了较年轻者的肝脏,给冥界送去了一具美丽的尸体——正是他先前投石击杀了另一人。
κἀντεῦ〉θεν ἡμεῖς οἱ λελειμμένοι φίλων
κοῦφον〉 πόδ’ ἄλλος ἄλλοσ’ εἴχομεν φυγῇ· εἶδον δὲ τ〉ὸν μὲν ὄρεος ὑλίμῳ φόβῃ
κρυφθέν〉τα, τὸν δὲ πευκίνων ὄζων ἔπι· οἳ δ’ εἰς φάρ〉αγγ’ ἔδυνον, οἳ δ’ ὑπ’ εὐσκίους
θάμνους κα〉θῖζον·
从那里,我们这些幸存的朋友便轻快地向四处逃散;我看到一人藏在山中郁郁葱葱的树丛里,另一人则在松枝之上;有些人钻进了峡谷,有些人则坐在阴凉的灌木丛下。
τὼ δ’ ὁρῶντ’ οὐκ ἠξίουν
δούλους φονε〉ύειν φασγάνοις ἐλευθέροις.
而那两个人看着我们,认为不值得用自由之剑去屠杀奴隶。
τύχην τοιαύτην σ〉ῶν κασιγνήτων κλύεις.
你听到了你兄弟们的这般命运。
ἐγὼ μὲν 〈οὖν〉 οὐκ οἶδ’ ὅτῳ σκοπεῖν χρεὼν
τὴν εὐγένειαν· τοὺς γὰρ ἀνδρείους φύσιν
καὶ τοὺς δικαίους τῶν κενῶν δοξασμάτων,
κἂν ὧσι δούλων, εὐγενεστέρους λέγω.
我确实不知道该用什么标准来衡量高贵的出身;因为那些天性勇敢且脱离虚名而公正的人,即使是奴隶所生,我也称他们更为高贵。
ΧΟΡΟΣ. αἰαῖ, κέκρανται δεινὰ πρὸς〉 κακοῖς κακά,
οὐδ’ ἡδόμεσθ’ ἀγῶνι δυστυ〉χεῖ δόμοις
δισσῶν ἀδελφῶν μόρον ἀκούον〉τες σέθεν.
〈歌队〉哀哉,可怕的灾祸在灾祸之上降临;听到你两个兄弟的死讯,我们无法为这家族的不幸争斗而感到高兴。
ΘΕΑΝΩ. οἴμοι τὸ πᾶν δῆτ’ἐσφάλημ〉εν ἐλπίδων
― ― ― ― ― ― ται μέγα
〈提阿诺〉悲伤啊,我们的希望完全落空了……巨大”