Humanitext Reader

欧里庇得斯 · 赫卡巴 §1144-1220

波吕墨斯托耳的辩护与赫卡贝的驳斥

第 14 段,共 15 段 · 希腊语

内容简介

波吕墨斯托耳讲述了自己如何被赫卡贝等特洛伊妇女欺骗并刺瞎双眼、杀害其子的经过,并辩称自己是为了希腊人的利益。赫卡贝对此予以反驳,揭露他纯粹是出于对黄金的贪欲而杀害了她的儿子。

§1144Τρώων, ἐν ᾧπερ νῦν, ἄναξ, ἐκάμνομεν.
波吕墨斯托耳:……特洛伊人造成的灾难,噢,王啊,正因如此我们如今仍在受苦。
§1145Ἑκάβη δὲ παιδὸς γνοῦσα θανάσιμον μόρον §1146λόγῳ με τοιῷδʼ ἤγαγʼ, ὡς κεκρυμμένας §1147θήκας φράσουσα Πριαμιδῶν ἐν Ἰλίῳ §1148χρυσοῦ·
但赫卡贝得知她儿子的死讯后,用这样的话诱导我,声称要在伊利翁指出普里阿摩斯家族隐藏的金库所在地。
μόνον δὲ σὺν τέκνοισί μʼ εἰσάγει §1149δόμους, ἵνʼ ἄλλος μή τις εἰδείη τάδε.
她只把我带入帐篷,和我的孩子们一起,为的是不让其他任何人知道这件事。
§1150ἵζω δὲ κλίνης ἐν μέσῳ κάμψας γόνυ·
我弯曲双膝,坐在床榻中央。
§1151πολλαὶ δὲ χεῖρες, αἳ μὲν ἐξ ἀριστερᾶς, §1152αἳ δʼ ἔνθεν, ὡς δὴ παρὰ φίλῳ, Τρώων κόραι §1153θάκους ἔχουσαι, κερκίδʼ Ἠδωνῆς χερὸς §1154ᾔνουν, ὑπʼ αὐγὰς τούσδε λεύσσουσαι πέπλους·
这时,许多双手,有的在左边,有的在右边——特洛伊的姑娘们,就像在朋友身边一样坐着,赞美着埃多尼亚人织就的手工,在光线下端详着我的这些长袍。
§1155ἄλλαι δὲ κάμακα Θρῃκίαν θεώμεναι §1156γυμνόν μʼ ἔθηκαν διπτύχου στολίσματος.
其他的女人们则欣赏着色雷斯的长枪,剥去了我双重的防卫,使我赤手空拳。
§1157ὅσαι δὲ τοκάδες ἦσαν, ἐκπαγλούμεναι §1158τέκνʼ ἐν χεροῖν ἔπαλλον, ὡς πρόσω πατρὸς §1159γένοιντο, διαδοχαῖς ἀμείβουσαι χερῶν·
而那些做了母亲的女人,假装极度赞叹,在手中逗弄我的孩子们,为了让他们远离父亲,在女人们的手中依次传递。
§1160κᾆτʼ ἐκ γαληνῶν — πῶς δοκεῖς;
紧接着,从温和的话语中——你觉得会怎样?
— προσφθεγμάτων §1161εὐθὺς λαβοῦσαι φάσγανʼ ἐκ πέπλων ποθὲν §1162κεντοῦσι παῖδας, αἳ δὲ πολεμίων δίκην §1163ξυναρπάσασαι τὰς ἐμὰς εἶχον χέρας §1164καὶ κῶλα·
—— 她们突然从袍服的某处拔出短剑,刺向孩子们;其他的女人则像敌人一样,合力抓住并按住我的双手和双脚。
παισὶ δʼ ἀρκέσαι χρῄζων ἐμοῖς, §1165εἰ μὲν πρόσωπον ἐξανισταίην ἐμόν, §1166κόμης κατεῖχον, εἰ δὲ κινοίην χέρας, §1167πλήθει γυναικῶν οὐδὲν ἤνυον τάλας.
我想去救我的孩子们,如果我想抬起头,她们就抓住头发按住我;如果我想动动双手,面对这么多女人,可怜的我无能为力。
§1168τὸ λοίσθιον δέ, πῆμα πήματος πλέον, §1169ἐξειργάσαντο δείνʼ· ἐμῶν γὰρ ὀμμάτων, §1170πόρπας λαβοῦσαι, τὰς ταλαιπώρους κόρας §1171κεντοῦσιν, αἱμάσσουσιν·
而最后,那是祸上加祸,她们犯下了可怕的罪行:她们拿走袍针,刺瞎了我那可怜的瞳孔,使之流血。
εἶτʼ ἀνὰ στέγας §1172φυγάδες ἔβησαν·
随后,她们在天幕中逃窜。
ἐκ δὲ πηδήσας ἐγὼ §1173θὴρ ὣς διώκω τὰς μιαιφόνους κύνας, §1174ἅπαντʼ ἐρευνῶν τοῖχον ὡς κυνηγέτης §1175βάλλων ἀράσσων.
而我一跃而起,像野兽般追赶那些嗜血的恶狗,像猎人一样摸索着每一面墙壁,撞击捶打。
τοιάδε σπεύδων χάριν §1176πέπονθα τὴν σὴν πολέμιόν τε σὸν κτανών, §1177Ἀγάμεμνον.
我为了向你效劳,杀死了你的敌人,却遭受了这样的苦难,阿伽门农啊。
ὡς δὲ μὴ μακροὺς τείνω λόγους, §1178εἴ τις γυναῖκας τῶν πρὶν εἴρηκεν κακῶς §1179ἢ νῦν λέγων ἔστιν τις ἢ μέλλει λέγειν, §1180ἅπαντα ταῦτα συντεμὼν ἐγὼ φράσω· §1181γένος γὰρ οὔτε πόντος οὔτε γῆ τρέφει §1182τοιόνδʼ· ὁ δʼ αἰεὶ ξυντυχὼν ἐπίσταται.
为了不再长篇大论,如果以前有人曾说女人的坏话,或者现在有人在说,或者将来有人要说,我将把这一切概括起来说:因为无论是大海还是陆地,都没有孕育出这样一种恶毒的种族,而常常与她们相遇的人最清楚这一点。
§1183μηδὲν θρασύνου μηδὲ τοῖς σαυτοῦ κακοῖς §1184τὸ θῆλυ συνθεὶς ὧδε πᾶν μέμψῃ γένος.
歌队:不可狂妄,也不要因为你自己的不幸,便把所有女性归为一类而如此非难整个种族。
§1187Ἀγάμεμνον, ἀνθρώποισιν οὐκ ἐχρῆν ποτε §1188τῶν πραγμάτων τὴν γλῶσσαν ἰσχύειν πλέον·
赫卡贝:阿伽门农啊,在人类之中,言语绝不该比事实更有力量。
§1189ἀλλʼ, εἴτε χρήστʼ ἔδρασε, χρήστʼ ἔδει λέγειν, §1190εἴτʼ αὖ πονηρά, τοὺς λόγους εἶναι σαθρούς, §1191καὶ μὴ δύνασθαι τἄδικʼ εὖ λέγειν ποτέ.
相反,如果有人做了好事,就该说好话,若是做了坏事,其言论便该漏洞百出,绝不能让邪恶之辞听起来言之有理。
§1192σοφοὶ μὲν οὖν εἰσʼ οἱ τάδʼ ἠκριβωκότες, §1193ἀλλʼ οὐ δύνανται διὰ τέλους εἶναι σοφοί, §1194κακῶς δʼ ἀπώλοντʼ· οὔτις ἐξήλυξέ πω.
诚然,那些精通此道的人一时显得聪明,但他们无法聪明到底,终究落得悲惨灭亡,没有人能逃脱。
§1195καί μοι τὸ μὲν σὸν ὧδε φροιμίοις ἔχει·
我对你的前言便到此为止。
§1196πρὸς τόνδε δʼ εἶμι καὶ λόγοις ἀμείψομαι·
接下来我将转向这男子,回击他的言论。
§1197ὃς φῂς Ἀχαιῶν πόνον ἀπαλλάσσων διπλοῦν §1198Ἀγαμέμνονός θʼ ἕκατι παῖδʼ ἐμὸν κτανεῖν.
你说你为了消除阿开亚人的双重劳苦,并为了阿伽门农的缘故,杀死了我的孩子。
§1199ἀλλʼ, ὦ κάκιστε, πρῶτον οὔποτʼ ἂν φίλον §1200τὸ βάρβαρον γένοιτʼ ἂν Ἕλλησιν γένος §1201οὐδʼ ἂν δύναιτο.
但是,你这最卑劣的恶徒,首先,野蛮的种族绝不可能成为希腊人的朋友,也做不到。
τίνα δὲ καὶ σπεύδων χάριν §1202πρόθυμος ἦσθα;
你究竟为了讨好谁,才如此热心?
πότερα κηδεύσων τινὰ §1203ἢ συγγενὴς ὤν, ἢ τίνʼ αἰτίαν ἔχων;
是为了和谁结亲,还是因为你是亲戚,或者你有什么由头?
§1204ἢ σῆς ἔμελλον γῆς τεμεῖν βλαστήματα §1205πλεύσαντες αὖθις;
难道他们还会再次航行过来,砍伐你土地上的庄稼?
τίνα δοκεῖς πείσειν τάδε;
你以为这套话能说服谁?
§1206ὁ χρυσός, εἰ βούλοιο τἀληθῆ λέγειν, §1207ἔκτεινε τὸν ἐμὸν παῖδα, καὶ κέρδη τὰ σά.
黄金,如果你愿意说真话,才是杀害我儿子的凶手,还有你自己的贪欲。
§1208ἐπεὶ δίδαξον τοῦτο· πῶς, ὅτʼ εὐτύχει §1209Τροία, πέριξ δὲ πύργος εἶχʼ ἔτι πτόλιν, §1210ἔζη τε Πρίαμος Ἕκτορός τʼ ἤνθει δόρυ, §1211τί δʼ οὐ τότʼ, εἴπερ τῷδʼ ἐβουλήθης χάριν §1212θέσθαι, τρέφων τὸν παῖδα κἀν δόμοις ἔχων §1213ἔκτεινας ἢ ζῶντʼ ἦλθες Ἀργείοις ἄγων;
那么请解释这一点:当特洛伊昌盛,城墙仍环绕护卫着城邦,普里阿摩斯尚存,赫克托耳的长枪威震四方时,你那时为什么不杀了他,如果你真的想向这位献殷勤,而是在你府中抚养并留着这孩子,还是说,你那时本可以把他活着带给阿耳戈斯人?
§1214ἀλλʼ ἡνίχʼ ἡμεῖς οὐκέτʼ ἐσμὲν ἐν φάει — §1215καπνῷ δʼ ἐσήμηνʼ ἄστυ — πολεμίων ὕπο, §1216ξένον κατέκτας σὴν μολόντʼ ἐφʼ ἑστίαν.
但是,当我们不再活在光芒之下—— 城市已在敌人的烈火中化为硝烟—— 你却杀害了来到你炉灶旁避难的客人。
§1217πρὸς τοῖσδε νῦν ἄκουσον, ὡς φανῇς κακός.
此外,现在听听这个,好彰显你的邪恶。
§1218χρῆν σʼ, εἴπερ ἦσθα τοῖς Ἀχαιοῖσιν φίλος, §1219τὸν χρυσὸν ὃν φῂς οὐ σὸν ἀλλὰ τοῦδʼ ἔχειν §1220δοῦναι φέροντα πενομένοις τε καὶ χρόνον
如果你真的是阿开亚人的朋友,你本应该带着那笔你声称不属于你而属于这孩子的黄金,去送给那些贫困且长期背井离乡的军人。

词汇与语法注释

  1. 1144Τρώων — 属格,修饰第1143行的 κακόν(灾难),作为所有属格或主格性属格,意为“特洛伊人带来的灾难”,与前文“给邻人带来灾难”相呼应。
  2. 1146ὡς κεκρυμμένας / θήκας φράσουσα — ὡς 连同将来时分词(φράσουσα)的结构,表示赫卡贝虚假的意图或借口(“以指出隐藏金库为借口”)。
  3. 1160πῶς δοκεῖς; — 希腊戏剧中的插入性习惯用语(“你觉得如何?”、“你能想象吗?”),用以吸引听者的注意力,并强调事态的突然与惊人转变。
  4. 1175τοιάδε σπεύδων χάριν / πέπονθα τὴν σὴν — χάριν τὴν σήν 是表示目的或原因的副词性宾格(“为了你的缘故”),而 τοιάδε 是 πέπονθα(遭受)的直接宾语,意为“在为你效力的过程中,我竟遭受了这样的待遇”。
  5. 1200τὸ βάρβαρον γένοιτʼ ἂν Ἕλλησιν γένος / οὐδʼ ἂν δύναιτο — 带有 ἄν 的祈愿语气(γένοιτʼ ἄν)表示可能性,并与 οὐδʼ ἂν δύναιτο 连用,强调蛮族与希腊人之间交好是“绝无可能,也无此能力的”。
  6. 1218χρῆν σʼ... δοῦναι φέροντα — 无人称动词过去时 χρῆν(本应该)与“宾格+不定式”(σέ ... δοῦναι)的搭配,表达过去未实现的义务(虚拟语气语气),意在指责“你本应当带去并赠予……(但实际没有)”。

引用这一段

欧里庇得斯, 赫卡巴 §1144-1220. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0006.tlg007.humanitext-grc2:1144-1220

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。