§1.1Dignum duxi, dilectissima mihi in domino conserva, quid tibi sectandum sit post discessum de saeculo meum, si prior te fuero vocatus, iam hine providere, ut provisum observes, mandare fidei tuae.
主における私の最も愛する同僚よ、私は、もし私があなたより先に召されるならば、私のこの世からの去った後、あなたが何を追求すべきかを、今からあらかじめ配慮し、その配慮されたことをあなたが遵守するようにあなたの信頼に委ねることを、価値あることと考えました。
Nam saecularibus satis agentes sumus, et utrique nostrum consultum volumus.
というのも、私たちは世俗の事柄には十分に奔走しており、私たちの両者のためになることを望んでいるからです。
Si talibus tabulas ordinamus, cur non magis de divinis atque caelestibus posteritati nostrae prospicere debeamus, et legatum quodammodo praelegare, admonitionem et demonstrationem eorum quae ex bonis immortalibus et de haereditate caelorum deputantur? Tu modo ut solidum capere possis hoc meae admonitionis fideicommissum deus faciat, cui sit honor, gloria, claritas, dignitas et potestas nunc et in saecula saeculorum.
もし私たちがそのような事柄のために遺言の書板を整えるならば、なぜ神的な天上の事柄について私たちの後代のために先んじて配慮し、不滅の善きものや天の相続財産から割り当てられるものの勧告と明示という、一種の遺贈をあらかじめ遺贈する義務がないでしょうか。 ただ、あなたがこの私の勧告という信託を完全なものとして受け取ることができるように、神がしてくださいますように。 神に、今も、そして世々限りなく、誉れ、栄光、輝き、威厳、主権がありますように。
Praecipio igitur tibi, quanta continentia potes, post excessum nostrum renunties nuptiis, nihil mihi isto nomine collatura nisi quod tibi proderis.
それゆえ、私はあなたに命じます。 私たちの死後、あなたができる限りの節制をもって、再婚を断念することを。 その名目において、あなたは私に何ももたらすことはなく、ただあなた自身に益となることだけをもたらすでしょう。
Ceterum Christianis saeculo digressis nulla restitutio nuptiarum in die resurrectionis repromittitur, translatis scilicet in angelicam qualitatem et sanctitatem.
さらに、この世を去ったキリスト者に対しては、復活の日に婚姻のいかなる回復も約束されていません。 彼らは当然、天使のような性質と聖性に移されるからです。
Proinde sollicitudo nulla quae de carnis zelo venit etiam in illa, quam septem fratribus per successionem nupsisse voluerunt, neminem tot maritorum resurrectionis die offendet, nec quisquam illam confusurus expectat.
したがって、肉の熱情から生じるいかなる懸念も、――継承によって七人の兄弟と順に結婚したと彼らが主張したあの女性においてさえ――復活の日にはそれほど多くの夫たちの誰も害することはなく、彼女を当惑させようと待ち受ける者もいません。
Quaestio Sadducaeorum cessit sententiae domini.
サドカイ派の問いは、主の判決の前に屈しました。
Ne me putes propter carnis tuae integritatem mihi perservandam de contumeliae dolore suspectum insinuare iam hinc tibi consilium viduitatis.
私が、あなたの肉の純潔が私のために保たれるべきであるという侮辱の苦しみを疑われているからこそ、今からあなたに寡婦の生活の勧めを吹き込んでいるのだ、とあなたが思わないようにしてください。
Nihil tunc inter nos dedecoris voluptuosi resumetur.
その時、私たちの間でいかなる快楽的な不名誉も再開されることはありません。
Non enim tam frivola, tam spurca deus suis pollicetur.
なぜなら、神がご自身の民に約束されるのは、それほど軽薄で、それほど不潔なものではないからです。
Sed an tibi vel cuicumque alii feminae ad deum pertinenti proficiet quod suademus licet pertractare.
しかし、私たちが勧めることが、あなたに、あるいは神に属する他のすべての女性に有益であるかどうかを考察することは許されています。
§1.2Non quidem abnuimus coniunctionem viri et feminae benedictam dictam a deo ut seminarium generis humani, et replendo orbi et instruendo saeculo excogitatam atque exinde permissam, unam tamen.
確かに私たちは、男と女の結合が人類の苗床として、また地を満たし、世を整えるために神によって考案され、それゆえに許されたものとして祝福されたと言われていることを否定はしません。 しかし、それは一度限りのものです。
Nam et Adam unus Evae maritus, et Eva una uxor illius, una mulier, una costa.
なぜなら、アダムもエヴァの唯一の夫であり、エヴァも彼の唯一の妻、一人の女性、一本の肋骨だったからです。
Sane apud veteres nostros ipsosque patriarchas non modo nubere, sed etiam plurifariam matrimoniis uti fas fuit.
確かに、私たちの先祖や族長たちの間では、結婚するだけでなく、様々に多くの結婚生活を送ることも許されていました。
Erant et concubinae.
側室たちもいました。
Sed licet figuraliter in synagoga ecclesia intercesserit, ut tamen simpliciter interpretemur, necessarium fuit instituere quae postea aut amputari aut temperari mererentur.
しかし、たとえ比喩的に会堂の中に教会が介在していたとしても、単純に解釈するならば、後に廃止されるか緩和されるべきものを制定することが必要だったのです。
Superventura enim lex erat.
なぜなら、律法が後に到来することになっていたからです。
Oportebat enim legis adimplendae causas praecucurrisse.
律法が成就されるための原因が先行していることが必要でした。
Item mox legi succedere habebat dei sermo circumcisionem inducens spiritalem.
同様に、まもなく、霊的な割礼をもたらす神の言葉が律法に取って代わることになっていました。
Igitur per licentiam tunc passivam materiae subsequentium emendationum praeministrabantur, quas dominus evangelio suo, dehinc apostolus in extremitatibus saeculi aut excidit redundantes aut composuit inconditas.
したがって、当時は受動的に許されていた放縦を通じて、後に続く修正の素材が予め提供されていたのであり、主はご自身の福音によって、その後、使徒は世の終わりに、それらの過剰なものを切り落とすか、あるいは秩序のないものを整えたのです。
§1.3Sed non ideo praemiserim de libertate vetustatis et posteritatis castigatione, ut praestruam Christum separandis matrimoniis, abolendis coniunctionibus advenisse, quasi iam hinc finem nubendi praescribam.
しかし、私が昔の自由と後の時代の矯正についてあらかじめ述べたのは、キリストが婚姻を分裂させ、結合を廃止するために来られたという前提を設けるためではなく、まるで私が今から結婚の終焉を規定するかのようにするためでもありません。
Viderint qui inter cetera perversitatum suarum disiungere docent carnem in duobus unam, negantes eum qui feminam de masculo mutuatus duo corpora ex eiusdem materiae consortio sumpta rursus in se matrimonii computatione compegit.
彼らの様々な歪んだ教えの中で、二つのうちで一つである肉を引き離すよう教え、女性を男性から取り出し、同じ素材の結合から得られた二つの体を結婚の計算によって再び一つに結び合わされたお方を否定する者たちは、自分で勝手に考えるがよいでしょう。
Denique prohiberi nuptias nusquam omnino legimus, ut bonum scilicet.
つまるところ、私たちは結婚がどこでも完全に禁止されているとは決して読みません。 それはもちろん、善いものとしてです。
Quid tamen bono isto melius sit accipimus ab apostolo, permittente quidem nubere, sed abstinentiam praeferente, illud propter insidias temptationum, hoc propter angustias temporum.
しかし、その善いものよりも何がより優れているかを、私たちは使徒から受け取っています。 彼は結婚することを確かに許していますが、自制をより好んでいます。 前者は誘惑の罠のゆえであり、後者は時代の困難のゆえです。
Qua ratione utriusque pronuntiationis inspecta facile dinoscitur necessitate nobis concessam esse nubendi potestatem;
この理由により、両方の宣言を観察すると、結婚する権利は必要性によって私たちに許されていることが容易に認められます。
quod autem necessitas praestat, depretiat ipsa.
しかし、必要性が提供するものは、それ自体が価値を低下させるのです。
Quod denique scriptum est, Melius est nubere quam uri, quale hoc bonum est, oro te, quod mali comparatio commendat, ut ideo melius sit nubere, quia deterius est uri? At enim quanto melius est neque nubere neque uri? Sed etiam in persecutionibus melius est ex permissu fugere de oppido in oppidum quam comprehensum et distortum negare.
では、書かれている「結婚する方が、燃えるよりも良い」というのは、お願いだから教えてほしいのですが、悪との比較が推奨するような、いかなる種類の善なのでしょうか。 燃えることの方がより悪いから、結婚する方がより良いとされるようなものが? しかし、結婚することも燃えることもない方が、どれほど優れていることでしょうか。 また、迫害の際にも、捕らえられて拷問されて否定するよりは、許可に従って町から町へと逃れる方が良いのです。
Atque isto beatiores qui valent beata testimonii confessione excedere.
そして、証しの祝福された告白によって世を去ることができる人々は、これよりもさらに祝福されています。
Possum dicere: Quod permittitur, bonum non est.
私はこう言うことができます。 「許されていることは、善ではない」と。
Quid enim? necesse est mori mihi.
なぜなら、どういうことでしょうか。 私は死ぬ必要があります。
Si ploro, bonum est.
もし私が嘆くなら、それは善いことでしょうか。
Quod si timeo quod permittitur, suspectam habet permissionis suae causam.
もし私が許されていることを恐れるなら、その許可の理由は疑わしいものとなります。
Quod autem melius est, nemo permisit, ut indubitatum et sua sinceritate manifestum.
しかし、より良いものは、誰も許可しませんでした。 それは疑い得ず、それ自身の純粋さにおいて明白だからです。
Non propterea appetenda sunt quaedam, quia non vetantur: etsi quodammodo vetantur, cum alia illis praeferuntur.
ある事柄が禁止されていないからといって、それゆえに求められるべきではありません。 他の事柄がそれらより好まれるとき、それらはある意味で禁止されているのです。
Praelatio enim superiorum dissuasio est infimorum.
より優れたものを優先することは、より劣ったものを断念させることだからです。
Non ideo quid bonum est, quia malum non est, nec ideo malum non est, quia non obest.
あるものが悪ではないからといって、それゆえに善であるわけではなく、害を及ぼさないからといって、それゆえに悪ではないわけでもありません。
Porro plene bonum hoc antecedit, quod non modo non obest, sed insuper prodest.
さらに、完全に善いものはこれを凌駕します。 それはただ害を及ぼさないだけでなく、さらに益となるものです。
Namque malle debes quod prodest quam quod non obest.
なぜなら、あなたは害を及ぼさないものよりも、益となるものを好むべきだからです。
Ad primum enim locum certamen omne contendit; secundus solatium habet, victoriam non habet.
すべての戦いは第一位を目指して競うものであり、第二位は慰めを得るが、勝利は得られないからです。
Quod si apostolo auscultamus, obliti posteriorum et extendamur in priora et meliorum donativorum sectatores simus.
もし使徒に耳を傾けるなら、私たちは「後ろのものを忘れ、前のものへと手を伸ばし」、より優れた贈り物を追求する者となりましょう。
Sic nobis etsi laqueum non imponit, quid utilitatis sit ostendit dicens, Innupta de dominicis cogitat, uti et corpore et spiritu sancta sit: nupta vero sollicita est quomodo coniugi suo placeat.
このように彼は、私たちに罠を課しはしないものの、何が有益であるかを示してこう言っています。 「未婚の女性は、体も霊も聖なる者となるために、主の事柄を心にかける。 しかし、既婚の女性は、いかにして夫を喜ばせるかに心を配る。
Ceterum nusquam ita nuptias permittit, ut non potius ad suum exemplum nos eniti malit.
」さらに、彼は私たちがむしろ彼の模範に従って努力することを望まないような仕方では、決して結婚を許してはいません。
Felicem illum, qui Pauli similis extiterit.
パウロのようになり得た者は、幸いなことです。