§9Nunc de artificio quo circenses exhibentur.
今や、キルクス競技が催される技能について述べよう。
res equestris retro simplex: de dorso agebatur, et utique communis usus;
乗馬は、昔は単純であった。 馬の背に乗って行われ、もちろん日常的に用いられていた。
reus non erat.
それ自体には罪はなかった。
sed cum ad ludos coactus est, transiit a dei munere ad daemoniorum officia.
しかし、見世物のために強制されると、それは神の贈り物から、悪霊たちへの奉仕へと移行した。
itaque Castori et Polluci deputatur, haec species, quibus equos a Mercurio distributos Stesichorus docet.
したがって、この分野はカストルとポルクスに帰せられている。 彼らに、メルクリウスによって馬が配られたとステシコロスは教えている。
sed et Neptunus equestris est, quem Graeci ἵππιον appellant.
しかしネプトゥヌスもまた馬の神であり、ギリシア人は彼をヒッピオスと呼んでいる。
seiugas uero Ioui, quadrigas Soli, bigas Lunae sanxerunt.
また、彼らは六頭立て馬車をユピテルに、四頭立て馬車を太陽に、二頭立て馬車を月に捧げた。
sed et
"
Primus Erichthonius currus et quattuor ausus
Iungere equos rapidusque rotis insistere uictor
.
しかしまた、 "エリクトニオスが最初に戦車と四頭の馬を ¦5 繋ぐことを試み、勝者として、速く回転する車輪の上に立った。 "とも言われる。
"
Erichthonius, Mineruae et Vulcani filius, et quidem de caduca in terram libidine, portentum est daemonicum, immo diabolus ipse, non coluber.
ミネルウァとウルカヌスの息子であり、しかも地に落ちた情欲から生まれたエリクトニオスは、悪霊の怪物であり、むしろ蛇ではなく悪魔自身である。
si uero Trochilus Argiuus auctor est currus, primae Iunoni id opus suum dedicauit.
また、もしアルゴス人トロキロスが戦車の考案者であるなら、彼はその自らの作品を、第一にユノに捧げた。
si Romae Romulus quadrigam primus ostendit, puto et ipse inter idola conscriptus est, si idem est Quirinus.
もしローマにおいて、ロムルスが最初に四頭立て馬車を披露したのなら、彼自身もまた偶像の中に登録されていると私は思う。 彼がクィリヌスと同一人物であるなら。
talibus auctoribus quadrigae productae merito et aurigas coloribus idololatriae uestierunt.
このような考案者たちによって生み出された四頭立て馬車は、当然のことながら、御者たちにも偶像崇拝の色をまとわせた。
namque initio duo soli fuerunt, albus et russeus.
というのも、初めは色は白と赤の二つだけであった。
albus hiemi ob niues candidas, russeus aestati ob solis ruborem uoti erantsed postea tam uoluptate quam superstitione prouecta russeum alii Marti, alii album Zephyris consecrauerunt, prasinum uero Terrae matri uel uerno, uenetum Caelo et Mari uel autumno.
白は白い雪のために冬に、赤は太陽の赤さのために夏に誓願されていた。 しかしその後、快楽も迷信も進むにつれて、ある者は赤をマルスに、別の者は白を西風に捧げ、緑を母なる大地あるいは春に、青を天と海あるいは秋に捧げた。
cum autem omnis species idololatriae damnata sit a deo, utique etiam illa damnatur, quae elementis mundialibus profanatur.
しかし、あらゆる種類の偶像崇拝が神によって断罪されている以上、この世の諸元素によって不神聖にされているあの種類の偶像崇拝もまた、当然断罪される。
§10Tanseamus ad scaenicas res, quarum et originem com-.
舞台の事柄に移ろう。
munem et] titulos pares secundum ipsam ab initio ludorum appellationem et administrationem coniunctam cum re equestri iam ostendimus.
それらの起源が共通であり、名称も等しいことは、見世物の最初からのまさにその名称に従って、また乗馬の事柄と結合したその管理運営によって、我々が既に示した通りである。
apparatus? ł\\ratus etiam ex ea parte consortes, qua ad scaenam a templis et aris et illa infelicitate turis et sanguinis inter tibias et tubas itur duobus inquinatissimis arbitris funerum et sacrorum, dissignatore et haruspice.
準備もまた、その点において共通である。 すなわち、神殿や祭壇から、そしてあの不幸な香と血から、縦笛やラッパの間を通って、葬儀と聖務の極めて汚れた二人の管理者、すなわち席次係と内臓占い師を伴って、舞台へと赴くという点においてである。
ita cum de originibus ludorum ad circenses transiimus, inde nunc ad scaenicos ludos dirigemus.
このように、見世物の起源からキルクス競技へと移行したが、そこから今度は舞台劇へと方向を定めよう。
a loci uitio theatrum proprie sacrarium Veneris est.
場所の汚れから言えば、劇場は本来、ウェヌスの聖所である。
hoc denique modo id genus operis in saeculo euasit.
結局、この種の建造物は、このようにしてこの世に現れたのである。
nam saepe censores nascentia cum maxime theatra destruebant moribus consuentes, quorum scilicet periculum ingens de lasciuia prouidebant, ut iam hic ethnicis in testimonium cedat sententia ipsorum nobiscum faciens et nobis in exaggerationem disciplinae etiam humana praerogatiua.
というのも、かつて監察官たちは、道徳に配慮して、生まれつつあるまさにその時に劇場をしばしば破壊していたからである。 彼らは当然、淫らさから生じる巨大な危険を予見していた。 したがって、まさにこの点において、異教徒たち自身の、私たちと軌を一にする意見が、私たちへの証言となり、さらに私たちの規律をより厳格なものにするための人間の先例もまた、私たちの味方をするのである。
itaque Pompeius Magnus solo theatro suo minor cum illam arcem omnium turpitudinum extruxisset, ueritus quandoque memoriae suae censoriam animaduersionem Veneris aedem superposuit et ad dedicationem edicto populum uocans non theatrum, sed Veneris templum nuncupauit, cui subiecimus, inquit, gradus spectaculorum.
それゆえ、自身の劇場よりも小さくないポンペイウス・マグヌスは、あらゆる恥ずべきことのあの砦を建設した時、いつか自らの記憶に対して監察官の咎めがあることを恐れ、ウェヌスの神殿を上に載せ、落成式に際して布告によって民衆を招く時、それを劇場ではなく、ウェヌスの神殿と呼び、「その神殿の下に、見世物の座席を配した」と言ったのである。
ita damnatum et damnandum opus templi titulo praetexit et disciplinam superstitione delusit.
こうして彼は、非難され断罪されるべき建造物を、神殿という名称で覆い隠し、迷信によって規律を欺いたのである。
sed Veneri et Libero conuenit.
しかし、ウェヌスとリーベルは調和している。
duo ista daemonia conspirata et coniurata inter se sunt ebrietatis et libidinis.
これら二つの悪霊は、泥酔と情欲の間で互いに共謀し、同盟を結んでいる。
itaque theatrum Veneris LLiberi quoque domus est.
それゆえ、ウェヌスの劇場はリーベルの家でもある。
nam et alios ludos scaenicos Liberalia proprie uocabant, praeterquam Libero deuotos, quae sunt Dionysia penes Graecos, etiam a Libero institutos.
というのも、他の舞台劇も本来リーベラーリアと呼ばれており、それはリーベルに捧げられているだけでなく(それはギリシア人の間ではディオニュシア祭であり)、リーベル自身によって創設されたものだからである。
et est plane in artibus quoque scaenicis Liberi et Veneris patrocinium.
そして明らかに、舞台の諸芸術の中にもリーベルとウェヌスの保護がある。
quae priuata et propria sunt scaenae de gestu et corporis flexu mollitiae Veneris et Liberi immolant, illi per sexum, illi per luxum dissolutis.
身振りや体のくねらせといった、舞台の私的で固有な事柄は、ウェヌスとリーベルの甘美さに捧げられている。 前者には性を通じて、後者には放蕩を通じて、自らを弛緩させた者たちによって。
quae uero uoce et mo. ţis et organis et litteris transiguntur, Apollines et Musas et Mineruas et Mercurios mancipes habent.
他方、声や旋律、楽器、文学によって行われる事柄は、アポロ、ムーサたち、ミネルウァ、メルクリウスたちをその請負人としている。
oderis Christiane, quorum auctores non potes non odisse.
キリスト者よ、その創設者たちを憎まずにはいられないようなそれらのものを、あなたは憎まねばならない。
iam nunc uolumus suggerere de artibus et de his, quorum, auctores in nominibus exsecramur.
今や私たちは、諸芸術について、そして、その創設者たちを名前において私たちが忌み嫌うそれらのものについて、注意を喚起したいと思う。
scimus nihil esse nomina mortuorum, sicut nec ipsa simulacra eorum;
死者の名前は何ものでもないことを私たちは知っている。 彼らの偶像そのものも同様である。
sed non ignoramus, qui sub istis nominibus institutis simulacris operentur et gaudeant et diuinitatem mentiantur, nequam spiritus scilicet, daemones.
しかし、私たちは、それらの名前や設置された偶像の下で、誰が働き、喜び、神性を偽っているかを知らないわけではない。 すなわち、邪悪な霊たち、悪霊たちである。
uidemus igitur etiam artes eorum honoribus dicatas esse, qui nomina incolunt auctorum earum, nec ab idololatria uacare, quarum institutores etiam propterea dei habentur.
したがって、私たちは、諸芸術もまたその考案者たちの名前を宿している者たちの名誉に捧げられており、それらの創設者たちがそのために神々とみなされている以上、偶像崇拝から免れていないことを見るのである。
immo quod ad artes pertinet, altius percepisse debemus, daemonas ab initio prospicientes sibi inter cetera idololatriae etiam spectaculorum inquinamenta, quibus hominem a domino auocarent et suo honori obligarent, eiusmodi quoque artium ingenia inspirasse.
むしろ、諸芸術に関して言えば、悪霊たちが最初から自らのために、偶像崇拝の他の汚れに加えて、人間を主から引き離し、自らの名誉に縛り付けるための見世物の汚れを予見し、この種のアートの才能をも吹き込んだのだということを、私たちは深く理解しなければならない。
neque enim ab aliis procuratum fuisset quod ad illos peruenturum esset nec per alios tunc homines edidissent quam per ipsos, in quorum nominibus et imaginibus et historiis fallaciam consecrationis sibi negotium acturi constituerunt.
なぜなら、彼らのもとに至るはずのものが、他の者たちによって調達されたはずはなく、また彼らは、自らの欺瞞的な奉献の事業を執り行うにあたって、その名前や肖像、歴史の中にそれを定めた当時の人間たち以外の人間を通じて、それらを世に出したはずもないからである。
ut ordo per- \' agatur, ineamus etiam agonum retractatum.
順序を完了するために、競技の検討にも入ることにしよう。