§11Origo istis de ludorum propinquitate est.
これら競技の起源は、見世物との近接性にある。
inde et ipsi sacri uel funebres instituti aut deis nationum aut mortuis fiunt.
それゆえ、競技それ自体も神聖な、あるいは葬儀の催しとして制定され、諸国民の神々、あるいは死者のために行われる。
perinde tituli: Olympia Ioui, quae sunt Romae Capitolina, item Herculi Nemea, Neptuno Isthmia, ceteri mortuorum uarii agones.
名称も同様である。 オリンピア競技はユピテルに(これはローマではカピトリア競技である)、同様にネメア競技はヘラクレスに、イストミア競技はネプトゥヌスに捧げられ、その他の様々な競技は死者たちに捧げられている。
quid ergo mirum, si uel apparatus agonum idololatria conspurcat de coronis profanis, de sacerdotalibus praesidibus, de collegia riis ministris, de ipso postremo boum sanguine? ut de loco suppleam [at de loco] communi, pro collegio artium Musicarum et Minerualium et Apollinarium **, etiam Martialium per duellum, per tubam in stadio circum aemulantur, quod utique templum est et ipsum teius idoli cuius sollemnitates agit.
それなら、競技の準備をも、世俗の冠、祭司である主催者たち、結社に属する奉仕者たち、そして最後に牡牛の血そのものによって、偶像崇拝が汚しているとしても、何の不思議があろうか。 共通の場所について補足するなら、ムーサやミネルウァやアポロンの芸術の結社の代わりに、また決闘やラッパを通じたマルスの技のために、人々はスタディオンにおいて互いに競い合うが、その競技場自体、まさにその祝祭が執り行われている偶像の神殿にほかならない。
sed et gymnicas artes Castorum et Herculum et Mercuriorum disciplinae prodiderunt.
しかしまた、体育の諸芸術も、カストルたち、ヘラクレスたち、メルクリウスたちの訓育が伝えたものである。
§12Superest illius insignissimi spectaculi ac receptissimi recognitio.
あの最も際立ち、最も広く受け入れられている見世物の再検討が残されている。
munus dictum est ab officio, quoniam officium etiam muneris nomen est.
ムヌス(剣闘士競技)という名はオフィキウム(義務・奉仕)に由来する。 なぜなら、オフィキウムもまたムヌス(贈り物・義務)の名を持っているからである。
officium autem mortuis hoc spectaculo facere se, ueteres arbitrabantur, posteaquam illud humaniore atrocitate temperauerunt.
古代の人々は、この見世物によって死者たちへの義務を果たしていると考えていたが、後に彼らはそれを、より人道的な(といってもなお)残虐さによって和らげた。
nam olim, quoniam animas defunctorum humaniorno sanguine propitiari creditum erat, captiuos uel mali status seruos mercati in exequiis immolabant.
というのも昔は、死者の魂は人間の血によって宥められると信じられていたため、彼らは捕虜や質の悪い奴隷を買い取って、葬儀の際に生贄に捧げていたからである。
postea placuit impietatem uoluptate adumbrare.
その後、不信心を快楽によって覆い隠すことが好まれるようになった。
itaque quos parauerant, armis quibus tunc et qualiter poterant eruditos, tantum ut occidi discerent, mox edicto die inferiarum apud tumulos erogabant.
それゆえ、彼らは調達した者たちに、当時可能であった武器と方法で、ただ殺されることを学ばせるためだけに訓練を施し、やがて死者への捧げ物の日と定められた日に、墓のそばで彼らを差し出した。
ita mortem homicidiis consolabantur.
このようにして、彼らは殺害によって死を慰めたのである。
haec tmunep:i origo.
これがムヌスの起源である。
sed paulatim prouecti ad tantam gratiam, ad quantam et crudelitatem, quia feriarum uoluptati satis non fiebat nisi et feris humana corpora dissiparentur.
しかし、彼らは次第に、その残虐さに匹敵するほどの人気へと進んでいった。 なぜなら、野獣によって人間の体が引き裂かれなければ、祝祭の快楽は満たされなかったからである。
quod ergo mortuis litabatur, utique parentationi deputabatur;
したがって、死者に捧げられたものは、当然、死者供養に帰せられる。
tquae species, proinde idololatria est, quoniam et idololatria parentationis est species: tam haec quam illa mortuis ministrat.
そして、その種類は、同様に偶像崇拝である。 なぜなら、偶像崇拝もまた死者供養の一種だからである。 これ(死者供養)もあれ(偶像崇拝)も、死者に仕えるものであるからだ。
in mortuorum autem idolis daemonia consistunt.
そして、死者の偶像の中には悪霊たちが宿っている。
ut et titulos considerem, licet transierit hoc genus editionis ab honoribus mortuorum ad honores uiuentium, quaesturas dico et magistratus et flaminia et sacerdotia, cum tamen nominis dignitas idololatriae crimine teneatur, necesse est quicquid dignitatis nomine administratur communicet etiam maculas eius, a qua habet causas.
名称についても考えるなら、この種の見世物の開催が、死者の名誉から、生者の名誉――すなわち財務官職、政務官職、フラメン職、祭司職――へと移行したとしても、その職名の威厳が偶像崇拝の罪を帯びている以上、その威厳の名において執り行われるすべての事柄は、自らの起源となったものの汚れをも共有せざるを得ない。
idem de apparatibus interpretabimur in ipsorum honorum suggestu deputandis, quod purpurae, quod fasces, quod uittae, quod coronae, quod denique contiones et edicta et pultes pridianae sine pompa diaboli, sine inuitatione daemonum non sunt.
準備についても、それらの職務の壇上で割り当てられるものに関して、同様に解釈する。 すなわち、紫衣、ファスケス、飾り帯、冠、そして最後に、集会や布告、前夜の振る舞い肉にいたるまで、悪魔の華美な行列や悪霊たちの招きを伴わないものはないということである。
quid ego de horrendo loco perorem, quem nec periuria sustinent? pluribus enim et asperioribus nominibus amphitheatrum consecratur quam Capitolium: omnium daemonum templum est.
偽誓さえも耐えられないような、あの恐るべき場所について、私は何を語り尽くせようか。 なぜなら、円形劇場はカピトリウムよりも、多くのかつ、より過酷な名前によって奉献されているからである。 それはすべての悪霊の神殿である。
tot illic immundi spiritus considunt, quot homines capit.
そこには、収容できる人間の数と同じだけの汚れた霊たちが居座っている。
ut et de artibus concludam, Martem et Dianam utriusque ludi praesides nouimus.
技術についても結論を述べるなら、私たちはマルスとディアナがこれら両方の遊びの守護神であることを知っている。
§13Satis, opinor, impleuimus ordinem, quot et quibus modis spectacula idololatrian committant, de originibus, de titulis, de apparatibus, de locis, de artificiis, quo certi simus nulla ex parte competere nobis ea, qui bis idolis renuntiamus.
私たちは、見世物がどのような、またいかに多くの方法で偶像崇拝に関わっているかという順序を、その起源、名称、準備、場所、技術について、十分に満たしたと思う。 それは、二度も偶像を拒絶した私たちに、それらのものがどの点においても適合しないことを確信するためである。
non quod idolum sit aliquid, ut apostolus ait, sed quoniam quae faciunt daemoniis faciunt consistentibus scilicet tin consecrationibus idolorum, sine mortuorum siue, ut putant, deorum.
使徒が言うように、偶像が何ものであるからではなく、彼らが行うことは悪霊たちに対して行っているからである。 すなわち、死者であれ、あるいは彼らがそう考えている神々であれ、偶像の奉献の中に宿っている悪霊たちに対してである。
propterea igitur, quoniam utraque species idolorum condicionis unius est, dum mortui et dei unum sunt, utraque idololatria abstinemus.
それゆえに、死者と神々が同じものである以上、両方の種類の偶像は同一の条件にあるので、私たちは両方の偶像崇拝を避けるのである。
nec minus templa quam monumenta despuimus, neutram aram nouimus, neutram effigiem adoramus, non sacrificamus, non parentamus.
私たちは、墓と同じように神殿をも忌み嫌い、どちらの祭壇をも認めず、どちらの像をも崇拝せず、犠牲を捧げず、死者供養もしない。
sed neque de sacrificio et parentato edimus, quia non possumus cenam dei edere et cenam daemoniorum.
しかし、私たちは犠牲に捧げられたものや死者供養に捧げられたものからも食べない。 なぜなら、神の食卓と悪霊の食卓を共にすることはできないからである。
si ergo gulam et uentrem ab inquinamentis liberamus, quanto magis augustiora nostra, et aures et oculos, ab idolothytis et necrothytis uoluptatibus abstinemus, quae non intestinis transiguntur, sed in ipso spiritu et anima digeruntur, quorum munditia magis ad deum pertinet quam intestinorum.
それゆえ、もし私たちが喉や腹を汚れから解き放つなら、私たちのより尊い部分である耳や目を、偶像に捧げられたものや死者に捧げられたものからなる快楽から、なおさら遠ざけるべきではないか。 これらの快楽は、腸において処理されるのではなく、まさに霊や魂において消化されるのであり、それらの清らかさは、腸の清らかさよりもはるかに神に関わることだからである。